Kĩgerio kĩa gũtũũra ũrĩ na ũmenyo

‘Gũtũũra ũrĩ na ũmenyo’ nĩ ciugo cia mũthenya. Kĩrĩa andũ a ũũgĩ wa kũrora nĩ gũtũũra na ũmenyo: kwĩhoya na kũrora rĩrĩa kĩmenyithia gĩũka ihinda rĩrĩa rĩtagĩrĩirwo. Mũhaka ũyũ ũrathoma Kĩgerio kĩa Gũrora ũmenyo na ũhũthia wa mwĩrĩ (PVT-B), kĩgerio kĩa ihinda rĩa mĩn 3 kĩu kĩa PVT ya mĩn 10, kĩarutirwo handũ ha wĩra wa ma rĩrĩa mĩn 10 nĩ mingi mũno 1. PVT ya mbere yaarutirwo kũrora ũrĩa ũmenyo wa kwĩhũthia ũthiraga rĩrĩa mũndũ akora wĩra ihinda iraihu atarĩ kũrara 2.

Mĩtaratara ĩrĩ ta ĩrĩa yandĩkĩtwo ya kĩgerio kĩu kĩa ihinda rĩfupi: kĩrĩndĩ gĩtũrũka gĩtũũru thuutha wa ihinda rĩa 1 nginya 4 s rĩa gũthiĩ na kũrũgama (rĩrĩa rĩrĩ na ihinda rĩa 1 s rĩa kwonania mũgambo waku), kũcika ihinda rĩa 355 ms kana makĩria nĩ gũtũũra, na kũcika mbere ya 100 ms kana mbere ya kũrũka kwa kĩrĩndĩ gĩtũũru nĩ gũcokia mbere 1.

• Kũcika ndĩhĩ (gũtũũra): namba ya kũrora. Kila rĩmwe nĩ ihinda rĩrĩa ũmenyo waku wathirĩte. Gũtũũra kwongerekaga mũno andũ rĩrĩa matirĩ kũrara mũno 3.
• Ihinda rĩa gũcokia rĩa mũgambo: ihenya rĩaku rĩa mwanya, rĩagererirwo ihinda rĩothe rĩa kĩgerio.
• Kũcika na mbere: kũcika mbere ya gĩtũũru. Kũingĩ kwa kũo no kwonanie atĩ warĩ ũrĩ kũgeria kũrora, tiga kũrindĩra.

Gũtirĩ namba ya ‘rĩa kawaida’ njega ya gũkũhe: thimũ, nyora cia kũrora na nyukani cia mouse nongereragia ihinda rĩao, na gũcoka PVT na nyora ya kũhinyĩrĩra kwarutire gũcokia kwa andũ acio arĩa arĩa, kũrĩ na kũthira kwa ta 95 ms gũkĩra ũrĩa wa gĩtugĩ 5. Egererania na mĩgerio yaku ĩngĩ ĩrĩa yaarutirwo na kĩrĩ kĩu gĩkĩo.

Nĩ ũndũ wa mũno. Kũtũũra na ũmenyo kĩa wĩra mũgũrũ nĩ kĩrĩa kĩgerio gĩkĩgeragia. Mbere ya kĩgerio andũ aingĩ marutaga wega; kũkũhĩra na kũthira kwa ũmenyo kwonekaga ihinda rĩgĩthiĩ, na kwongerereka rĩrĩa ũrĩ mũtĩĩ 3.

Ũthuthuria wa maandĩko maingĩ ũhoro-inĩ wa kũthira kũrara kwa ihinda rĩfupi, wĩra wa ũmenyo mwega na kũrora nĩ ĩmwe ya mĩgerio ĩrĩa yathũkĩirwo mũno 4. Ihinda rĩa mũthenya, kĩafeini, indo cia gũkũrĩria, na kũmenyerera nacio no ciũgũrũke mũgambo waku; nĩ ũndũ ũcio rora mĩgerio ĩngĩ ĩrĩa yaarutirwo mahinda ta amwe, tiga kĩgerio kĩmwe.

Kĩgerio kĩa ihinda rĩa gũcokia nĩ kĩa ta ndagika ĩmwe na kĩwonania ihenya rĩaku. Gĩkĩ nĩ kĩraihu, nĩ ũndũ ũcio no gĩone kũtũũra kũrĩa kũũka rĩrĩa ũmenyo ũgũthira. Ũũgĩ wa kũrora, kĩgerio kĩa mĩn 3 gĩatũũrĩte hamwe na kĩgerio kĩa mĩn 10 rĩrĩa andũ matirĩ kũrara na rĩrĩa mararaga kanitha, na ũthũkĩri ũgĩtuĩka mũnini 1.