Mekano ya ntango oyo otyaka likebi

Okoki kotya likebi malamu ntango eloko moko te ya kosepelisa ezali kosalema? Finá mbala nyonso oyo sɛrklɛ ekómi ya langi ya vert. Ofele, esɛngi te komikɔtisa.

Ekómami na ekipi ya HelibrainEtalelami lisusu na Robert(Lingelesi), moyekoli ya doktora na fiziki ya biloko ya bomoiEbimisami Etalelami lisusu mpo na mbala ya nsuka

Oyo emekami na momekano oyo

“Ntango ya kotya likebi” ezali maloba oyo bato basalelaka mokolo na mokolo. Bato ya bolukiluki bamekaka nde kotya likebi ntango molai, oyo babengaka mpe kokɛngɛla: kozala pene ya koyanola na elembo oyo eyaka na bantango oyo eyebani te. Lokasa oyo esalaka Momekano mokuse ya kokɛngɛla koningana ya nzoto (PVT-B), oyo eumelaka miniti 3 mpe ezali lolenge mokuse ya PVT ya miniti 10, oyo ebongisami mpo na bisika ya bomoi ya mokolo na mokolo epai miniti 10 ezali molai mingi 1. PVT ya liboso esalemaki mpo na kolandela ndenge likebi ekitaka ntango mosala eumelaka mpe moto alali te 2.

Mibeko elandaka lolenge mokuse oyo ebimisamaki: sɛrklɛ ekómaka ya langi ya vert nsima ya eleko ya 1 tii 4 s oyo eyebani te (kati na yango ezali mpe 1 s oyo emonisami mpo na ntango na yo); kofina nsima ya 355 ms to koleka etángamaka lokola kozanga koyanola na ntango; mpe kofina na nse ya 100 ms to liboso sɛrklɛ ekóma ya langi ya vert etángamaka lokola kobanda liboso ya ntango 1.

Ndenge ya kotánga bapwɛ na yo

  • Kofina malɛmbɛ (kozanga koyanola na ntango): motángo oyo osengeli kolandela. Mbala mokomoko ezali ntango likebi na yo epengwi. Kozanga koyanola na ntango emati polele soki bato balali mingi te 3.
  • Ntango ya mwayene ya koyanola: mbangu na yo ya mwayene na boumeli ya momekano mobimba.
  • Kofina liboso ya ntango: kofina liboso sɛrklɛ ekóma ya langi ya vert. Soki ezali mingi, ekoki kolakisa ete ozalaki kaka kokanisa eyano na esika ya kozela.

Motángo moko ya “mwayene” oyo ebongi mpo na moto nyonso ezali te: batelefone, baékran mpe souris ebakisaka ntango na yango moko ya kowumela, mpe na momekano ya PVT na écran oyo esimbamaka, bato yango moko bazalaki koyanola pene na 95 ms malɛmbɛ koleka na aparɛyi ya laboratware 5. Kokanisa momekano na yo moko, na aparɛyi wana kaka.

Mpo na nini momekano ezali na kolembisa boye?

Esalemaka na mokano. Kotya likebi na mosala oyo ezali kosepelisa te nde mayele oyo bazali komeka. Na ebandeli ya momekano, bato mingi basalaka malamu; mabunga emonanaka mingi ntango miniti ezali koleka, mpe emonanaka mingi koleka ntango ozali kolɛmba 3.

Nini ebongolaka likoki ya kotya likebi ntango molai?

Na botali ya boyekoli mingi oyo esalemaki mpo na koyeba bopusi ya kozanga pongi na ntango mokuse, misala ya pɛtɛɛ ya likebi mpe kokɛngɛla ezalaki na kati ya oyo ebebisamaki mingi koleka 4. Ngonga ya mokolo, kaféine, biloko oyo elongolaka likebi mpe komeka mbala mingi ekoki mpe kobongola bapwɛ na yo; yango wana talá momekano mingi oyo osali na bangonga ya pene-pene, na esika ya kotala kaka moko.

Momekano oyo ekeseni ndenge nini na momekano ya ntango ya koyanola?

Momekano ya ntango ya koyanola eumelaka pene na miniti moko mpe emonisaka mbangu na yo. Oyo eumelaka mingi koleka, yango wana ekoki komona bantango oyo likebi ezali kokita mpe ozali koyanola te. Na bolukiluki, momekano ya miniti 3 elandaki momekano ya miniti 10 na ntango ya kozanga pongi mobimba to ndambo, kasi bopusi emonanaki mwa moke koleka 1.

Mekano mosusu

Talá mekano nyonso 43 ya bɔɔngɔ ya ofele

Olingi kosala yango mokolo na mokolo? Apilikasyo ya Helibrain (na Lingelesi kaka mpo na sikoyo) ezali na mwango ya ofele mpe manáka ya kofuta.

Mituna oyo batunaka mingi

Bisika ya makambo oyo etalelami

  1. Basner M, Mollicone D, Dinges DF (2011). Bosolo mpe makasi ya komeka na momekano mokuse ya kokɛngɛla koningana ya nzoto (PVT-B), mpo na kozanga pongi mobimba mpe ndambo. Acta Astronautica 69(11–12):949–959.
  2. Dinges DF, Powell JW (1985). Botaleli na ordinatɛrɛ ya moke ya ndenge bato basalaka na mosala ya komona mpe koyanola (RT) oyo ememamaka mpe ezali pɛtɛɛ, na ntango ya misala ya ntango molai. Behavior Research Methods, Instruments, & Computers 17(6):652–655.
  3. Lim J, Dinges DF (2008). Kozanga pongi mpe likebi ya kokɛngɛla. Annals of the New York Academy of Sciences 1129:305–322.
  4. Lim J, Dinges DF (2010). Botali ya boyekoli mingi mpo na bopusi ya kozanga pongi na ntango mokuse likoló ya makambo ya kokanisa. Psychological Bulletin 136(3):375–389.
  5. Grandner MA, Watson NF, Kay M, Ocaño D, Kientz JA (2018). Kosilisa mposa ya kondimisa momekano ya kokɛngɛla koningana ya nzoto na écran oyo esimbamaka. Sleep Health 4(5):387–389.

Ndenge tosali lokasa oyo: ekipi ya Helibrain ekomaki yango na kotalela bolukiluki oyo totángi likoló, mpe Robert(Lingelesi) (moyekoli ya doktora na fiziki ya biloko ya bomoi) atalelaki yango lisusu na 31 sánzá ya zómi 2026. Tobongisaka yango ntango bisika oyo tozwaki makambo ebongwani.