Qorannoo yeroo xiyyeeffannoo

Wanti nama hawwatu yeroo hin jirretti xiyyeeffannoo kee hammam gaariitti eeguu dandeessa? Geengoon magariisa yeroo ta'u hundatti tuqi. Bilisaa, galmaa'uun hin barbaachisu.

Garee Helibrain irraaRobert(Afaan Ingiliffaa) gamaaggale; barataa PhD damee baayoo-fiiziksii irratti maxxanfameYeroo dhumaaf irratti gamaaggamame

Wanti qorannoon kun safaru

"Yeroon xiyyeeffannoo" jecha jireenya guyyaa guyyaa keessatti itti fayyadamnu dha. Qorattoonni wanta safaran xiyyeeffannoo itti fufaa dha; kunis of-eeggannoo jedhama: mallattoo yeroo tasaa dhufuuf qophaa'anii turuu. Fuulli kun Qorannoo Of-eeggannoo Sochii Sammuu gabaabaa (PVT-B) hojiirra oolcha; kunis qorannoo PVT daqiiqaa 10 keessaa kan daqiiqaa 3 ta'e, bakka jireenya dhugaa keessatti daqiiqaan 10 dheeraa ta'utti kan qophaa'e dha 1. PVT jalqabaa yeroo hojii dheeraa hirriba malee hojjetan dammaqinni akkamitti akka hir'atu hordofuuf qophaa'e 2.

Seerri isaa akkaataa gabaabaa maxxanfame hordofa: geengoon sekondii 1 hanga 4 keessatti yeroo tasaa magariisa ta'a (sekondii 1 yeroo kee itti agarsiifamu dabalatee); tuqaan 355 ms ykn isaa ol fudhatu harkifannaa jedhama, tuqaan 100 ms gadi fudhatu ykn geengoon magariisa ta'uu isaa dura godhamu ammoo jalqaba sobaa dha 1.

Bu'aa kee akkamitti dubbisuu dandeessa

  • Tuqaawwan suuta (harkifannaa): lakkoofsa hordofuu qabdu. Tokkoon tokkoon isaanii yeroo xiyyeeffannoon kee irraa si maqu agarsiisa. Namoonni hirriba gahaa hin arganne yeroo baay'ee harkifannaa dabalataa qabaatu 3.
  • Yeroo deebii giddugaleessaa: saffisa kee waliigalaa yeroo qorannoon turu keessatti.
  • Tuqaawwan ariifachiifaman: geengoon magariisa ta'uu isaa dura tuquu. Isaan baay'achuun eeguu mannaa tilmaamaa akka turte jechuu danda'a.

Lakkoofsi "idilee" nama hundaaf ta'u hin jiru: bilbilli, iskiriiniin fi maawusiin harkifannaa mataa isaanii qabu; akkasumas qorannoon PVT iskiriinii tuquun hojjetamu namootauma qoraman irratti meeshaa laaboraatorii caalaa gara 95 ms suuta ta'uu agarsiise 5. Meeshaa walfakkaataa irratti yeroo qorannoo ofii kee walbira qabi.

Qorannoon kun maaliif akkana nama nuffisa?

Akkas ta'uu qaba. Hojii nuffisiisaa irratti xiyyeeffannoo eeguun dandeettii safaramu isuma dha. Jalqaba qorannoo keessatti namoonni baay'een gaarii hojjetu; daqiiqaawwan yeroo darban dogoggorri mul'achuu jalqaba, dadhabbiin yeroo jiraatus caalaatti mul'ata 3.

Xiyyeeffannoo itti fufaa irratti maaltu dhiibbaa qaba?

Xiinxala qorannoowwan hirriba yeroo gabaabaaf dhabuu ilaalan keessatti, hojiiwwan xiyyeeffannoo salphaa fi of-eeggannoo safaran wantoota irra caalaa miidhaman keessaa turan 4. Yeroon guyyaa, kaafeeniin, wanti xiyyeeffannoo namaa hihhiru fi shaakalli bu'aa kee jijjiiruu danda'u; kanaaf yeroo walfakkaataa keessatti qorannoo hedduu fudhatte ilaali, qorannoo tokko qofaa miti.

Kun qorannoo yeroo deebii irraa akkamitti adda?

Qorannoon yeroo deebii gara daqiiqaa tokko fudhata, saffisa kee agarsiisa. Qorannoon kun yeroo dheeraa fudhata; kanaaf xiyyeeffannoon hir'achaa yeroo deemutti harkifannaa uumamu adda baasa. Qorannoowwan keessatti, hirriba guutummaatti fi gartokkeetti dhabuu booda qorannoon daqiiqaa 3 bu'aa qorannoo daqiiqaa 10 wajjin wal fakkaataa agarsiise, garuu dhiibbaan isaa xiqqoo gadi aanaa ture 1.

Qorannoowwan walqabatan

Qorannoowwan sammuu bilisaa 43 hunda ilaali

Kana irratti guyyaa guyyaan hojjechuu barbaaddaa? Appiin Helibrain (ammaaf Afaan Ingiliffaan) karoora bilisaa fi karoora kaffaltii qabu qaba.

Gaaffilee yeroo baay'ee gaafataman

Maddoota

  1. Basner M, Mollicone D, Dinges DF (2011). Sirrii ta'uu fi miira-qabeessummaa qorannoo of-eeggannoo sochii sammuu gabaabaa (PVT-B) hirriba guutummaatti fi gartokkeetti dhabuu safaruuf. Acta Astronautica 69(11–12):949–959.
  2. Dinges DF, Powell JW (1985). Hojii itti fufaa keessatti hojii RT ijaa salphaa fi baatamuu danda'u irratti raawwii kompiitara xixiqqaan xiinxaluu. Behavior Research Methods, Instruments, & Computers 17(6):652–655.
  3. Lim J, Dinges DF (2008). Hirriba dhabuu fi xiyyeeffannoo of-eeggannoo. Annals of the New York Academy of Sciences 1129:305–322.
  4. Lim J, Dinges DF (2010). Xiinxala walitti qabaa dhiibbaa hirriba yeroo gabaabaaf dhabuu jijjiiramoota beekumsaa irratti qabu. Psychological Bulletin 136(3):375–389.
  5. Grandner MA, Watson NF, Kay M, Ocaño D, Kientz JA (2018). Barbaachisummaa hojii of-eeggannoo sochii sammuu iskiriinii tuquun raawwatamu mirkaneessuu irratti xiyyeeffachuu. Sleep Health 4(5):387–389.

Fuulli kun akkamitti qophaa'e: gareen Helibrain qorannoowwan armaan olitti tarreeffaman irraa barreesse; Robert(Afaan Ingiliffaa) (barataa PhD damee baayoo-fiiziksii) immoo Onkoloolessa 31, 2026 irratti gamaaggale. Maddoonni yeroo jijjiiraman fuula kana ni haaromsina.