Qorannoowwan sammuu bilisaa
Afaan Oromoo
Qorannoowwan gabaabaa qorannoo sammuu irratti hundaa'an: yeroo deebii, xiyyeeffannoo, of-to'annoo, yaadannoo, saffisa, yaada bakka irratti, kalaqa fi yaada xiinxaluu. Biraawzarii kee keessatti hojjetu. Galmaa'uun hin barbaachisu.
Qorannoowwan 43 tokkoon tokkoon isaanii daqiiqaa muraasa bu'aa guutuu, bilisaan
Saffisaa fi xiyyeeffannoo
Hammam saffisaan akka deebistu, yeroo hammam xiyyeeffattee turuu kee, akkasumas yeroon dura dhaabuu dandeessuu kee.
Qorannoo yeroo deebii
Mallattoon yeroo mul’atu hammam saffisaan deebii kennitu.
- Daqiiqaa 1 ta’a
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo yeroo xiyyeeffannoo
Wanti biraa utuu hin raawwatamin mallattoo tokkoof qophaa’aa turuu kee.
- Daqiiqaa 3
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo go/no-go
Yeroo isaa eegdee tuquu of dhowwuu dandeessu moo hin dandeessu.
- Daqiiqaa 1 ta’a
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo hojii tokko irraa gara biraatti ce'uu
Halluu fi boca irratti murteessuu gidduutti hammam saffisaa fi sirriitti akka ceetu.
- Daqiiqaa 4 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Yaadannoo
Lakkoofsota, saanduqaawwan, jechootaa fi iddoowwan: sammuu keessatti hammam qabachuu akka dandeessu.
Qorannoo yaadannoo N-back
Wanti jijjiiramaa utuu jiruu hammam yaadatti qabachuu dandeessu.
- Hanga sadarkaa meeqaatti akka geessu irratti hundaa’a
- Galmaa'uun hin barbaachisu
- Afaan Ingiliffaa
Qorannoo yaadannoo lakkoofsotaa
Lakkoofsa tokko hammam dheeraa ta’e yaadatti qabattee deebistee barreessuu dandeessu.
- Daqiiqaa muraasa
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo yaadannoo waan arganii
Fakkii saanduqaalee irraa hammam yaadachuu dandeessu.
- Hanga hammam akka geessu irratti hundaa’a
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo yaadannoo tartiibaa
Tartiiba bakkaalee hammam dheeraa ta’e irra deebitee tartiibaan himuu dandeessu.
- Daqiiqaa muraasa
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo shimpaanzee
Lakkoofsota saanduqa irratti argaman keessaa hammam yaadannoo irraa tartiibaan tuquu dandeessu.
- Hanga hammam akka geessu irratti hundaa’a
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo yaadannoo jechootaa
Jechoota haaraa fi kanneen duraan argite adda baasuu hammam turuu dandeessa.
- Hanga hammam akka geessu irratti hundaa’a
- Galmaa'uun hin barbaachisu
- Afaan Ingiliffaa
Qorannoo beekumsa jechootaa
Jechoota Afaan Ingilizii meeqa akka beektu, hammam akka ta'uu fi taphattoota biroo wajjin walbira qabuu waliin.
- Daqiiqaa 3 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
- Afaan Ingiliffaa
Gaaffii beekumsa waliigalaa guyyaa
Gaaffiilee beekumsa waliigalaa kudhan; namni hundi isauma argata, guyyaa guyyaanis haaraa ta'a.
- Daqiiqaa 3 ta'u, guyyaa guyyaan haaraa
- Galmaa'uun hin barbaachisu
- Afaan Ingiliffaa
Xiinxalaa fi yaaduu
Tartiiba adda baasi, bifa naannessi, shallagi, wanta gufuu ta'u dhiisi.
Qorannoo yaada maatriksii
Seera fakkii tokko keessatti arguu fi hojii irra oolchuu kee.
- Sa’aatiin hin jiru
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo Stroop
Halluu qubee isaa maqaa dhahuu irratti jechi hammam gufuu ta’a.
- Daqiiqaa 1 ta’a
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo saffisa herregaa
Daqiiqaa tokko keessatti gaaffilee herregaa hammam furta.
- Daqiiqaa 1
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo naanneessuu sammuu keessatti
Boca tokko sammuu kee keessatti naanneessuu dandeessu.
- Daqiiqaa 2 ta’a
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo sarara hordofuu
Geengoo tartiibaan hammam saffisaan wal qunnamsiista, lakkoofsotaa fi qubeewwan gidduuttis ceeta.
- Daqiiqaa muraasa
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo saffisa odeeffannoo qindeessuu
Furtuu tokko gargaaramtee mallattoolee lakkoofsotatti hammam saffisaan walitti fidda.
- Daqiiqaa 2 ta’a
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Gaaffii xiinxala guyyaa
Guyyaa guyyaan gaaffii tarree lakkoofsotaa haaraa; namni hundi isauma argata.
- Daqiiqaa 2 hanga 5 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Kalaqa
Yaadonni kee hammam gara adda addaatti fagaatanii deemu.
Qorannoo kalaqaa
Jechoonni ati yaaddu hammam wal irraa adda akka ta’an.
- Daqiiqaa muraasa, sa’aatiin hin jiru
- Galmaa'uun hin barbaachisu
- Afaan Ingiliffaa
Mammaaksa jechoota sadii
Jechi tokko kan jechoota sadan biroo walitti hidhu barbaadi. Guyyaa guyyaan mammaaksa haaraa shan.
- Daqiiqaa 3 ta'u, guyyaa guyyaan haaraa
- Galmaa'uun hin barbaachisu
- Afaan Ingiliffaa
Murtii fi tarsiimoo
Taphattoota biroo caalaa yaadi, carraa kee qori, filannoowwan kamtu bu'aa akka qabu baradhu.
Giddugaleessa keessaa 2/3 tilmaami
Namoonni biroon maal akka tilmaaman dursee hammam yaaddu.
- Daqiiqaa 1, torban torbaniin marsaan haaraan
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Tapha balaa baaloonaa
Dhiibuun hundi bu’aa kennus, dhiibuun kamiyyuu baaloona dhoosuu waan danda’uuf hammam balaa fudhattu.
- Daqiiqaa 5 ta’a
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Tapha kaardii tuullaa afurii
Seerri dhokataa yeroo ta’utti filannoon bu’aa qabu kam akka ta’e hammam saffisaan baratta.
- Daqiiqaa 5 ta’a
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo Masaraa Landan
Kaayyoo tokko tarkaanfii muraasaan ga’uuf sochiiwwan dursee karoorfachuu kee.
- Daqiiqaa 5 ta’a
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo miira kallattii
Kaartaa yeroo tokko argite irraa karaa argachuu fi bakka jalqabdeetti deebi’anii agarsiisuu kee.
- Daqiiqaa 5 ta’a
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Gowwoomsaa murtii
Akkaataa dhiyeessiin murtii jijjiiru, baasii duraan ba'e fi deebii jalqabaa nama hawwatu hubadhu.
- Daqiiqaa 5–8 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Taphoota saffisaa fi dandeettii
Barreessuu, cuqaasuu fi kaayyoo irratti xiyyeeffachuu: taphoota saffisaa dorgomtee galmee kee fooyyessuuf.
Qorannoo saffisa barreessuu kiiboordii irratti
Daqiiqaa tokko keessatti jechoota meeqa akka barreessituu fi sirrii ta'uu isaanii.
- Sekondii 30 yookaan 60
- Galmaa'uun hin barbaachisu
- Afaan Ingiliffaa
Qorannoo saffisa cuqaasuu
Sekondii muraasa keessatti yeroo meeqa akka cuqaastu, tuqxu yookaan barruu iddoo duwwaa dhiibdu.
- Sekondii 5 yookaan 10
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Leenjisaa kaayyoo irratti xiyyeeffachuu
Sammuu harkaa yookaan qubaadhaan galmawwan hamma saffisaa fi sirriitti rukutuu akka dandeessu.
- Daqiiqaa 30 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Geengoo guutuu kaasi
Geengoo harka keetiin kaastu hammam geengoo guutuu akka ta'u.
- Yaalii tokkoof sekondii muraasa
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo hubannoo yeroo
Sekondii muraasni hammam akka turan hubachuu kee.
- Daqiiqaa 1 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo saffisa dubbisuu
Saffisa dubbisuu kee, barricha ilaalchisee gaaffiilee si gaafachuudhaan madaalama.
- Daqiiqaa 3 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
- Afaan Ingiliffaa
Miirawwan fi hubannoo
Halluu akkamitti akka argitu, sagalee olka'iinsaa fi rukuttaa akkamitti akka dhageessu.
Qorannoo hubannoo halluu
Bakka magariisni si biratti cuquliisa ta'utti, akkasumas halluuwwan walitti dhihoo ta'an tartiibaan kaa'uu kee.
- Daqiiqaa 3 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo sagalee muuziqaa adda baasuu
Garaagarummaa xiqqaa olka'iinsa sagalee dhaga'uu kee, rukuttaa sirba tokko hordofuu kee, akkasumas maqaa notoota beeksisuu kee.
- Daqiiqaa 4 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo yaadannoo fuulaa
Fuulota siif haaraa ta'an baradhu, achiis ilaalcha lama keessatti namoota isaan fakkaatan keessaa adda baasi.
- Daqiiqaa 2 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo miira adda baasuu
Ibsawwan fuulaa maqaa isaanii wajjin walitti firoomsi; kan xiqqoo mul'aturraa hamma cimaatti.
- Daqiiqaa 2 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qormaata bifa hawaasummaa
Sochii suuraa callisaa keessatti yaada bifoonni socho'an qaban dubbisi.
- Daqiiqaa 6–8 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Ati fi sammuu kee
Deebiin sirrii ykn dogoggoraa hin jiru: amala kee fi yeroo waan tokko yaadaan fakkeessitu maal akka argitu.
Qorannoo amala namummaa Beshan Gurguddoo
Amaloota namummaa kee gurguddoo shan, ibsa uummataaf banaa ta'e 50 irraa.
- Daqiiqaa 7 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Qorannoo yaada suuraa sammuu keessatti uumuu
Suuraaleen ija sammuu kee keessatti hammam ifa ta'anii mul'atan; jechoota kee fayyadami.
- Daqiiqaa 2 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Sakatta'iinsa amala fayyaa sammuu
Ulaagaa 14 gabaasa Komishinii Lancet bara 2024 keessa jiru ilaali.
- Daqiiqaa 3 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Ibsa dandamannaa dhiphinaa
Waan dhiphina keessatti yeroo baay'ee gootu, gaaffiilee IPIP uummataaf banaa ta'an fayyadamuun ibsi.
- Daqiiqaa 3 ta'u
- Galmaa'uun hin barbaachisu
Shaakala Sammuu Guyyaa Guyyaa
Taphoota shan, qophii guyyaa guyyaa haaraa fi guddina kee.
Ibsa Sammuu Kee
Naannoowwan saddeet, gabaasa bilisaa tokko. Gara daqiiqaa 20.
QORANNOO SAGALEE XIYYEEFFANNOO
Kutaa gabaabaa 3 · Daqiiqaa 3tti dhiyaata
Guutummaatti bilisaa · Galmaa'uun hin barbaachisu · Beeksisa hin qabu →
SAKATTA'IINSA DHAGEETTII
Meeshaan gurra irratti kaa'amu barbaachisa · Daqiiqaa 4tti dhiyaata
Guutummaatti bilisaa · Galmaa'uun hin barbaachisu · Beeksisa hin qabu →
Meeshaalee
Qindeessaa hargansuu
Ritima laafaa sadii, bifa hordofamu qabu.
Meeshaa bani →
Sa'aatii xiinxalaa
Yeroo kee. Bilbiloota laafaa. Lakkoofsa itti fufiinsaa hin qabu.
Meeshaa bani →
Siif ni hojjetaa?
Shaakala tokko, guyyaa kudha afur, lakkoofsota kee.
Meeshaa bani →
Shaqolii qaamaa sammuu fayyaa qabuuf ni mijataa?
Torban kee qajeelfama WHO wajjin madaali.
Meeshaa bani →