Qorannoo Go/No-Go

Yeroo isaa keessatti of dhaabuu dandeessaa? Geengoo bifa cuquliisaa saffisaan tuqi, iskuweerota bifa burtukaanaa garuu hin tuqin. Daqiiqaa tokko qofa, bilisaa, galmaa’uun hin barbaachisu.

Garee Helibrain irraaRobert(Afaan Ingiliffaa) gamaaggale; barataa PhD damee baayoo-fiiziksii irratti maxxanfameYeroo dhumaaf irratti gamaaggamame

Wanti qorannoon kun safaru

Inni to’annoo deebii safara: gocha raawwachuuf qophoofte tokko dhaabuu. Yaadni kun jaarraa 19ffaatti deebi’a; yeroo sana Donders hojii namoonni mallattoo tokkoof deebii kennanii, mallattoolee kaan irratti of qusatan tokko safare 1. Qorannoo go/no-go keessatti bifa baay’eef tuqaa saffisaa kennita; kanaaf tuquun amala ta’a. Bifni “no-go” yeroo muraasa mul’atu garuu amala kana cabsuu si gaafata.

Kun qorannoo appii Helibrain keessa jiruuma: shaakala gabaabaa deebii kennu waliin, itti aansuun bifa 40; tokkoon tokkoon isaanii ms 800f mul’ata, gidduu isaanii immoo ms 600 jira. Iskuweerota bifa burtukaanaa gara 25% ta’an qorannoo guutuu keessatti faca’anii jiru.

Maaliif saffisni isaa akkana ariifata?

Sababni isaas qorannoon kun akkasitti qofa hojjeta. Qorannoon gosoota hojii kanaa wal bira qabu tokko, of qusachuun saffisni ariifataa fi bifoonni no-go muraasa ta’an qofa yeroo to’annoo ofii dhugaa gaafatu akka ta’e argate. Gosoonni suuta deemanii, bifoota no-go fi go walqixa qaban, dandeettii kana hamma tokko qofa qoratu 2.

Bu’aa kee akkamitti dubbisuu

  • Sirriitti deebifte: qooda bifa hunda keessaa sirriitti raawwatte; geengoodhaaf tuqi, iskuweerodhaaf hin tuqin.
  • Iskuweerota tuqxe: yeroo of dhaabuu dadhabde. Kun dogoggora to’annoo ittisuu isa guddaadha.
  • Geengoo tuquu dagatte: yeroo baay’ee xiyyeeffannoon si irraa cite, yookaan of eeggannoo baay’isuu irraa ta’a.
  • Saffisa geengoo: yeroo giddu galeessaa geengoo tuquuf fudhatte. Saffisaan deemuun yeroo baay’ee yeroo of dhaabuu dadhabdu dabala; kanaaf lamaan isaanii waliin ilaali.

Qorannoo kanaaf gosni tokkichi istaandaardii ta’e hin jiru; kanaaf bu’aan marsariitiiwwan ykn qorannoowwan biroo irraa argame kallattiidhaan wal bira qabamuu hin danda’u. Bu’aa kee yeroo darbe waliin wal bira qabi.

Sammuu keessatti maaltu ta’a?

Qorannoowwan suuraa sammuu fudhatan, hojii go/no-go keessatti deebii kennuu dhiisuun neetworkii kutaa fuuraa fi pariyeetaal sammuu keessa jiruu wajjin walqabata jedhu; iddoowwan mul’atanis akkaataa hojii qoratichi itti qophaa’e irratti hundaa’u 3.

Maaltu of-to’annoo laaffisa?

Dadhabbiin sababa tokko. Qorannoo tokko keessatti, halkan tokko osoo hin rafin turanii booda namoonni suuraa miira gadhee kakaasan irratti deebii of qusachuu dadhabuu isaanii caalaa baay’ate 4. Jeequmsa xiyyeeffannoo, ariifachuu fi hojii kanaaf haaraa ta’uunis bu’aa jijjiiru; kanaaf yeroo tokko qofa yaaliin tokko haala yeroo sanaa agarsiisa jedhi.

Qorannoowwan walqabatan

Qorannoowwan sammuu bilisaa 43 hunda ilaali

Kana irratti guyyaa guyyaan hojjechuu barbaaddaa? Appiin Helibrain (ammaaf Afaan Ingiliffaan) karoora bilisaa fi karoora kaffaltii qabu qaba.

Madda odeeffannoo

  1. Donders FC (1969, barruu bara 1868 hiikame). Saffisa adeemsa sammuu irratti. Acta Psychologica 30:412–431.
  2. Wessel JR (2018). Sochii qaamaa ofumaan uumamu fi gaaffiiwwan to’annoo ittisuu gosoota adda addaa qorannoo go/no-go keessatti. Psychophysiology 55(3):e12871.
  3. Simmonds DJ, Pekar JJ, Mostofsky SH (2008). Xiinxala qorannoowwan Go/No-go: sochiin fMRI to’annoo deebii waliin walqabatu hojii irratti akka hundaa’u agarsiisa. Neuropsychologia 46(1):224–232.
  4. Anderson C, Platten CR (2011). Hir’inni hirribaa to’annoo laaffisee kaka’umsa hin to’atamne kakaastota miira gadhee irratti dabala. Behavioural Brain Research 217(2):463–466.

Fuulli kun akkamitti qophaa'e: gareen Helibrain qorannoowwan armaan olitti tarreeffaman irraa barreesse; Robert(Afaan Ingiliffaa) (barataa PhD damee baayoo-fiiziksii) immoo Onkoloolessa 31, 2026 irratti gamaaggale. Maddoonni yeroo jijjiiraman fuula kana ni haaromsina.