Wubetumi agyina wo ho ano wɔ bere mu? Mia kurukuruwa bruu no so ntɛm, nanso mia ahinanan akɔyɛ no so. Gye simma baako, wontua hwee, na enhia sɛ wokyerɛw wo din.
Helibrain kuw no na ɛkyerɛweeRobert(Borɔfo), biophysics ho PhD suani na ɔhwɛɛ muWɔtintimii Wɔsan hwɛɛ mu koraa wɔ
Nea sɔhwɛ yi susuw
Ɛsusuw mmuae siw ano: sɛ wugyina adeyɛ a woasiesie wo ho sɛ wobɛyɛ no ano. Saa adwene yi fi afeha a ɛto so 19 mu, bere a Donders susuw bere a nnipa de bua sɛnkyerɛnne biako na wɔsiw wɔn ho ano wɔ afoforo ho no 1. Kɔ anaa nkɔ sɔhwɛ mu no, wode mia nsusuwso dodow no ara so ntɛm, enti mia so no bɛyɛ su; na nsusuwso a ɛntaa mma a ɛkyerɛ sɛ “nkɔ” no ka sɛ gyae saa su no.
Eyi yɛ sɔhwɛ koro no ara a ɛwɔ Helibrain app no mu: ntetee tiawa a wɔde nsɛm ma wo fa nea woyɛ ho, na afei nsusuwso 40, na emu biara da adi 800 ms, na ntam hɔ yɛ 600 ms. Emu bɛyɛ 25% yɛ ahinanan akɔyɛ, na wɔahwete wɔ sɔhwɛ no mu.
Adɛn nti na ɛkɔ ntɛmntɛm saa?
Efisɛ saa na sɔhwɛ no yɛ adwuma. Nhwehwɛmu bi a wɔde sɔhwɛ no nkyerɛase ahorow totoe huu sɛ, sɛ kɔ-anaa-nkɔ nsusuwso no ntɔɔso na ɛkɔ ntɛmntɛm a, ɛno nkutoo na ahyɛ a wobɛsiw wo ho ano ankasa. Nkyerɛase a ɛkɔ brɛoo a kɔ-anaa-nkɔ nsusuwso no dɔɔso te sɛ kɔ nsusuwso no sɔ eyi hwɛ kakraa bi pɛ 2.
Sɛnea wobɛte wo nkontaabu ase
- Nea wubuae yie: nsusuwso nyinaa mu kyɛfa a wubuu ho mmuae yie; mia kurukuruwa so, na ahinanan de, mia so.
- Ahinanan a wumiaa so: gyina a antumi anyɛ. Eyi ne mfomso titiriw a ɛfa adeyɛ siw ano ho.
- Kurukuruwa a wuhuu no na wumiaa so: mpɛn pii no, ɛkyerɛ sɛ w'adwene kɔɔ baabi, anaa woyɛɛ ahwɛyiye dodo.
- Kurukuruwa mia ahoɔhare: bere a wode mia kurukuruwa so wɔ sɛ wɔkyekyem pɛpɛɛpɛ. Sɛ wokɔ ntɛmntɛm a, mpɛn pii no, ɛma gyina a antumi anyɛ dɔɔso; enti hwɛ abien no nyinaa bom.
Saa sɔhwɛ yi nni nkyerɛase biako a wɔagye atom sɛ ɛno na ɛyɛ gyinapɛn, enti wontumi mfa nkontaabu a efi wɛbsaet anaa nhwehwɛmu afoforo mu ntoto ho tẽẽ. Fa toto wo ankasa mmɔden a edii kan no ho.
Dɛn na ɛkɔ so wɔ amemene no mu?
Amemene mfoninitwa nhwehwɛmu a wɔyɛ wɔ kɔ-anaa-nkɔ adwuma ho kyerɛ sɛ, sɛ wɔsiw mmuae ano a, ɛne nkitahodi nhyehyɛe bi a ɛwɔ amemene no anim ne nkyɛnmu no wɔ abusuabɔ. Beae ahorow a ɛda adi no gyina sɛnea wɔyɛɛ adwuma no so 3.
Dɛn na ɛma ahosodiɛ yɛ mmerɛw?
Ɔbrɛ yɛ ade baako. Nhwehwɛmu bi mu no, bere a nnipa ann nna anadwo baako no, wɔantumi ansi mmuae ano wɔ mfonini a ɛkanyan nkateɛ bɔne ho mpɛn pii 4. Biribi a ɛtwetwe adwene, ahoɔhare a wode yɛ ade, ne sɛ woadu adwuma no ho foforo nso sesa nkontaabu no; enti bu mmɔden baako sɛ ɛkyerɛ bere no tebea bi pɛ.
Sɔhwɛ a ɛfa ho
- Stroop sɔhwɛSɛnea asɛmfua bi siw wo kwan bere a worebɔ ne ink kɔla din.
- Mmuae bere sɔhwɛSɛnea woyɛ ntɛm bua bere a sɛnkyerɛnne bi ba.
- Adwene a wɔde si biribi so bere sɔhwɛSɛnea wotumi kɔ so yɛ krado ma sɛnkyerɛnne bi bere a biribi foforo nsi.
Hwɛ adwene ho sɔhwɛ 43 no nyinaa a wontua hwee
Wopɛ sɛ wudi eyi ho dwuma da biara? Helibrain app no (seesei ɛwɔ Borɔfo kasa mu) wɔ nhyehyɛe a wontua hwee ne nea wotua ho ka.
Nneɛma a wɔde gyinaa so
- Donders FC (1969, 1868 krataa no nkyerɛase). Adwene mu dwumadi ahoɔhare ho. Acta Psychologica 30:412–431.
- Wessel JR (2018). Mframa mu kankan a ɛba ntɛm ne adeyɛ siw ano ahwehwɛde wɔ kɔ-anaa-nkɔ sɔhwɛ nkyerɛase ahorow mu. Psychophysiology 55(3):e12871.
- Simmonds DJ, Pekar JJ, Mostofsky SH (2008). Kɔ/anaa-nkɔ sɔhwɛ ahorow ho nhwehwɛmu a ɛkyerɛ sɛ amemene mfoninitwa mu dwumadi a ɛfa mmuae siw ano ho gyina sɛnea wɔyɛɛ sɔhwɛ no so. Neuropsychologia 46(1):224–232.
- Anderson C, Platten CR (2011). Nna a obi annya no ma mmuae siw ano so tew, na ɛma mmuae a ɛba ntɛm wɔ nneɛma a ɛkanyan nkateɛ bɔne ho no yɛ kɛse. Behavioural Brain Research 217(2):463–466.
Sɛnea yɛyɛɛ krataafa yi: Helibrain kuw no kyerɛw fii nhwehwɛmu a yɛabobɔ din wɔ atifi hɔ no mu, na Robert(Borɔfo) (biophysics ho PhD suani) hwɛɛ mu wɔ 31, Ahinime, 2026. Yɛyɛ nsakrae wɔ mu bere a nneɛma a yɛde gyinaa so no sesa.