Mituya ebimaka na etando ya karé. Finá 1, mpe oyo etikali ekómaka bakaré mpamba: finá yango na molongo, na lisalisi ya makanisi. Mosala moko ya boyekoli moko ya lokumu oyo esalemaki na chimpanzé. Ofele, kokomisa nkombo esengeli te.

Ekómami na ekipi ya HelibrainEtalelami lisusu na Robert(Lingelesi), moyekoli ya doktora na fiziki ya biloko ya bomoiEbimisami 3 sánzá ya zómi na mɔ̌kɔ́ 2026Etalelami lisusu mpo na mbala ya nsuka 3 sánzá ya zómi na mɔ̌kɔ́ 2026

Ebandeli ya mekano ya chimpanzé

Na 2007, balukiluki ya Iniversite ya Kyoto bateyaki ba chimpanzé kosimba mituya oyo ekomamaki na écran, na molongo. Na lolenge moko ya mekano yango, ntango kaka chimpanzé esimbaki motuya ya liboso, mituya mosusu nyonso ekómaki bakaré mpamba ya mpɛmbɛ; yango wana esengelaki kosala oyo etikali na lisalisi ya makanisi 1. Na lolenge ya mpasi koleka, bamonisaki mituya mitano kaka mpo na mwa ndambo ya segɔnde, liboso ekóma mpamba. Chimpanzé moko ya elenge na nkombo Ayumu azwaki biyano mingi ya malamu, mpe ata moto moko te kati na bato oyo bamekaki akómaki pene na ye 1 2.

Lisolo yango ezali mpe na eteni mosusu. Ekipi mosusu emonisaki ete Ayumu asalaki mingi mpo na komeka yango, kasi bato oyo bamekaki bayekolaki yango te. Ntango bato mibale bamekaki mosala yango mpe basalaki mingi, bakómaki na bosikisiki ndenge moko na ye 2. Na yango, mosala yango emonisi ete komeka mingi ezali na ntina mingi, ndenge moko na makambo nyonso oyo etali ba chimpanzé.

Oyo mekano oyo emekaka

Emekaka makoki ya kobosana te mpo na mwa ntango esika biloko ezali mpe molongo na yango: otalaka bisika mituya mingi ezali mbala moko, na nsima omikundolaka yango kozanga komona yango. Na bokeseni na boyekoli yango, ntango ezali na ndelo te liboso ofina mbala ya liboso, mpe motángo ya bakaré ekobakisama soki ozali kozwa biyano ya malamu na mabaku nyonso.

Ndenge mekano esalaka

Na mondele ya liboso, ezali na mituya 4. Tala yango ntango nyonso oyo olingi, na nsima finá 1.
Mituya mosusu ekómaka bakaré mpamba. Finá yango na molongo: 2, 3, 4 mpe bongo na bongo.
Soki osilisi mondele kozanga libunga, motuya moko ebakisami. Soki ofini mabe, libaku moko esili, mpe mondele ebandi lisusu na bisika ya sika. Soki ofini mabe mbala 3, mekano esili.
Bapwɛ ya yo ezali motuya monene ya mituya oyo ozwi malamu na mondele moko.

Ndenge ya kososola bapwɛ na yo

Lokola komeka mingi ebongolaki makambo mingi na bolukiluki 2, kanisá ete bapwɛ na yo ekomata na mikolo ya liboso ya komeka. Komata yango emonisi mingimingi ete ozali koyekola mosala yango. Soki bapwɛ etikali lisusu ndenge moko, komeka na yo ekolakisa mingi ndenge makanisi na yo ezali na mokolo yango. Mpo na komeka molongo oyo omonaka eteni moko na mbala moko, meka mekano ya kokanisa molongo.

Talá mekano nyonso 43 ya bɔɔngɔ ya ofele

Olingi kosala yango mokolo na mokolo? Apilikasyo ya Helibrain (na Lingelesi kaka mpo na sikoyo) ezali na mwango ya ofele mpe manáka ya kofuta.

Bisika oyo makambo euti

Ndenge tosali lokasa oyo: ekipi ya Helibrain ekomaki yango na kotalela bolukiluki oyo totángi likoló, mpe Robert(Lingelesi) (moyekoli ya doktora na fiziki ya biloko ya bomoi) atalelaki yango lisusu na 3 sánzá ya zómi na mɔ̌kɔ́ 2026. Tobongisaka yango ntango bisika oyo tozwaki makambo ebongwani.

Mekano ya chimpanzé