Xana aphantasia i yini?
Aphantasia i ku pfumala swifaniso emianakanyweni. Vanhu lava nga na aphantasia va nga ehleketa hi apula, va tiva leswaku ri languteka njani, kambe a va ri voni loko va ri anakanya. Vito leri ri sunguriwe hi 2015 [1]. Eka ndzavisiso lowu vutiseke vanhu lavakulu va kwalomu ka 1,000, kwalomu ka munhu 1 eka 25 u vule leswaku u vona swifaniso swi nga vonaki kahle kumbe a nga swi voni nikatsongo [2]. A hi vuvabyi.
Tinhlamuselo ta xihatla
- Leswi xikambelo lexi xi swi pimalaka: ndlela leyi u hlamuselaka ku vonakala ka swifaniso leswi u swi anakanyaka ha yona, ku suka eka 1 (a ku na xifaniso) ku ya eka 5 (swi vonaka kahle ku fana ni loko swi ri kona), ku katsa ni mpfumawulo wun’we, nun’hwelo wun’we, nantswo wun’we ni ku khumba xin’we.
- A hi VVIQ: xikambelovutiso xa ndzavisiso lexi tirhisiwaka ngopfu i Vividness of Visual Imagery Questionnaire (VVIQ) [3]. Xikambelo lexi xi tirhisa swivutiso swa hina, kutani tinhlayo ta xona a ti nge ringanisiwi hi ku kongoma ni maphuzu ya VVIQ.
- Ku toloveleka ka swona: kwalomu ka 3.9% wa vanhu lavakulu va vule leswaku va vona swifaniso swi nga vonaki kahle kumbe a va swi voni, kasi kwalomu ka 0.8% va vule leswaku a va swi voni nikatsongo, eka VVIQ [2].
- Tlhelo lerin’wana: kwalomu ka 6% va hlamusela swifaniso swa vona emianakanyweni swi vonaka ngopfu swinene, leswi minkarhi yin’wana swi vitaniwaka hyperphantasia; kwalomu ka 90% va ri eximatsini [8].
- A hi ku tiyisisiwa ka vuvabyi: aphantasia i ndlela yo vona swilo, a hi vuvabyi, naswona a ku na xikambelovutiso xo koma lexi nga swi tiyisisaka.
Ndlela leyi xikambelo lexi xi tirhaka ha yona
- Anakanya. U ta kuma swilo swa siku na siku swa 10 leswaku u swi anakanya, xin’we hi xin’we, kutani ku landzela swilo swa 4 leswi khumbaka switwi swin’wana.
- Pima. Eka xin’wana ni xin’wana, hlawula ndlela leyi xi a xi vonaka kahle ha yona, ku suka eka “A ndzi vonanga xanchumu” ku ya eka “Xi vonaka kahle ku fana ni xa xiviri”. Pfala mahlo loko swi ku pfuna.
- Vona maphuzu ya wena. Maphuzu ya wena ya leswi u swi vonaka emianakanyweni i mpimo wa swifaniso, ku suka eka 1 ku ya eka 5. Switwi swin’wana swi kombisiwa hi swoxe.
A ku na tinhlamulo leti nga tona kumbe leti hoxeke, naswona a ku na nkarhi lowu pimiwaka.
Ndlela yo twisisa mbuyelo wa wena
- A ku na swifaniso nikatsongo: u hlawule “A ndzi vonanga xanchumu” eka xin’wana ni xin’wana xa swifaniso. Hi ndlela leyi vanhu lava nga na aphantasia hi ntolovelo va hlamuselaka ntokoto wa vona ha yona [1].
- Swifaniso swo vonaka nyana (mpimo wa 2 kumbe ehansi): swifaniso swo tala a swi nga vonaki kahle kumbe a swi nga ri kona. Eka VVIQ, ndzavisiso wu tala ku hlanganisa tinhlamulo to fana ni leti ni aphantasia [2].
- Eximatsini: swifaniso swi vonaka hi mpimo kumbe swi vonaka kahle. Kwalomu ka vanhu 9 eka 10 va hlamula hi ndlela leyi eka VVIQ [8].
- Swifaniso leswi vonaka ngopfu swinene (mpimo wa 4.7 kumbe ehenhla): kwalomu ka xin’wana ni xin’wana a xi vonaka kahle ku fana ni loko u xi vona. Ndzavisiso wu swi vitana hyperphantasia [4] [8].
Swiyenge leswi swi landzela ndlela leyi valavisisi va hlelaka tinhlamulo ta VVIQ ha yona, kambe swivutiso swa hina swa hambana. Hita xiphemu lexi xi ri nhlamuselo ya tinhlamulo ta wena, ku nga ri mpimo wa ntokoto wa wena.
Leswi ndzavisiso wu swi kumeke
- Swi xiyiwile khale swinene. Hi 1880, Francis Galton u kombele vanhu leswaku va anakanya hi tafula ra vona ra swakudya swa nimixo, kutani van’wana va vula leswaku a va nga voni xanchumu nikatsongo [5].
- Vito leri i lerintshwa. Hi 2015, ntlawa wa le Exeter wu hlamusele vanhu va 21 lava a va ri ni swifaniso swa le miehleketweni swi nga talanga kumbe va nga ri na swona, kutani wu thya xiyimo lexi aphantasia [1]. Ku sukela kwalaho, kwalomu ka vanhu va 2,000 lava tivoneke eka nhlamuselo leyi va hlamurile swivutiso swa ntlawa lowu [4].
- Swi nga pimiwa handle ka marito. Eka xikambelo xa binocular rivalry, ku anakanya hi xifaniso ku sungula swi cinca leswi vanhu va swi vonaka endzhaku eka vanhu vo tala, kambe a swi endleki eka vanhu lava nga na aphantasia [6].
- Hakanyingi switwi swin’wana na swona swa khumbeka. Eka ndzavisiso lowukulu, kwalomu ka hafu ya vanhu lava nga na aphantasia va vule leswaku a va na swifaniso swa le miehleketweni eka xitwi xihi na xihi; lavan’wana a va kota ku anakanya hi mipfumawulo, nun’hwelo, nantswo kumbe ku khumba kun’wana [4] [7].
- Ku tsundzuka ku tirha hi ndlela yin’wana. Hakanyingi vanhu lava nga na aphantasia va vula leswaku va tsundzuka hi ku tsana leswi va humeleleke khale ni swikandza, kambe vo tala va ha lorha va ri karhi va vona swifaniso [4] [7].
Leswi xikambelo lexi xi nga ku byelaka ni leswi xi nga ku byelaka swona
Lexi i xikambelo xo koma lexi sekeriweke eka leswi u swi vulaka: xi komba ndlela leyi u hlamuselaka miehleketo ya wena ya sweswi ha yona, hi marito ya wena. Vanhu va vula swilo swo hambana loko va ku “vonaka kahle”, kutani vanhu vambirhi lava nga ni ntokoto lowu fanaka emiehleketweni va nga kuma maphuzu yo hambana. A xi tiyisisi vuvabyi, naswona maphuzu ya le hansi kumbe ya le henhla a hi xiphiqo. Loko u lava ku tiva swo tala, minkarhi yin’wana mintlawa ya ndzavisiso yi endla tidyondzo ta ku anakanya hi swifaniso leti u nga hlanganyelaka eka tona.
Swivutiso leswi vutisiwaka ngopfu
Xana ndzi nga swi tiva ku yini loko ndzi ri na aphantasia?
Ringeta ku anakanya hi xilo lexi u xi tivaka, xo fana ni xikandza xa munghana kumbe nyangwa wa le kaya ka wena. Loko u tiva ndlela leyi xi langutekaka ha yona kambe u nga voni xanchumu nikatsongo, swi nga endleka u ri na aphantasia. Hakanyingi valavisisi va swi kambela hi xikambelovutiso xa VVIQ [3], naswona van’wana va tlhela va tirhisa swikambelo leswi nga laviki marito [6]. Xikambelo lexi xi nyika mianakanyo yo sungula ya xihatla, ku nga ri ku tiyisisiwa ka vuvabyi.
Xana aphantasia yi tolovelekile ku fikela kwihi?
Eka ndzavisiso lowu vutiseke vanhu lavakulu va kwalomu ka 1,000, kwalomu ka 3.9% va vule leswaku va vona swifaniso swi nga vonaki kahle kumbe a va swi voni, kasi kwalomu ka 0.8% va vule leswaku a va swi voni nikatsongo [2]. Tidyondzo tin’wana ti kuma swiphemu leswitsongo leswi fanaka, swi ya hi laha ti vekaka mpimo kona.
Xana aphantasia i xiphiqo xa rihanyo?
E-e. Aphantasia i ku hambana ka ndlela leyi vanhu va vonaka miehleketo ha yona, a hi vuvabyi. Vanhu vo tala lava aphantasia yi sunguleke va ha ri vatsongo va hanya hi ndlela leyi tolovelekeke, naswona vo tala va kuma va ri vanhu lavakulu leswaku van’wana va vona swifaniso hakunene loko va anakanya [1] [4]. Swi nga tolovelekanga leswaku ku vona swifaniso emiehleketweni ku lahleka endzhaku ka ku vaviseka ka byongo kumbe vuvabyi; loko ku cinca hi xitshuketa, bula ni dokodela.
Xana u nga va na aphantasia eka switwi swin’wana?
Ina. Eka ndzavisiso lowukulu, kwalomu ka hafu ya vanhu lava nga na aphantasia va vule leswaku na vona a va nga swi koti ku anakanya hi mipfumawulo, nun’hwelo, nantswo kumbe ku khumba, kasi lavan’wana a va swi kota [4]. Hi yona mhaka leyi xikambelo lexi xi vutisaka ni hi switwi swin’wana.
Xana lexi i VVIQ?
E-e. VVIQ i xikambelovutiso lexi tirhisiwaka ngopfu eka ndzavisiso [3]. Xikambelo lexi i ntlawa wa hina wo koma wa swivutiso, lowu tsaleriweke tluka leri, kutani maphuzu ya xona ma tirha hi mpimo wa xona.
Xana xikambelo xa aphantasia i mahala?
Ina. Xikambelo ni mbuyelo wa wena hinkwako i mahala: a swi lavi ku tsarisa, imeyili kumbe ku hakela.
Swikambelo leswi fambelanaka
- Xikambelo xa vumunhu bya Big FiveSwihlawulekisi swa wena swa ntlhanu leswikulu swa vumunhu, leswi humaka eka swivulwa swa 50 leswi nga erivaleni.
- Xikambelo xa ku tsundzuka leswi voniwekeLeswi u kotaka ku swi tsundzuka eka xivumbeko xa swikwere.
- Xikambelo xa vutumbuluxiXingheziKu hambana ka marito lawa u ma ehleketaka.
Vona swikambelo swa byongo swa mahala swa 43 hinkwato
U lava ku tirha hi mhaka leyi siku ni siku? Apu ya Helibrain (ya ha ri hi Xinghezi ntsena) yi ni kungu ra mahala ni makungu lama hakeriwaka.
Tsavula tluka leri: Xikambelo xa Aphantasia. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ts/aphantasia-test. CC BY 4.0.
Swivutiso leswi tolovelekeke
How this test works
This check asks how vivid your mind's eye is. You picture 10 everyday scenes, such as a friend's face or a sunset, and rate each one from 1 (nothing) to 5 (as clear as the real thing). Then you rate one sound, one smell, one taste and one touch. Your score is the average of the 10 picture ratings. There are no right answers and no clock. Psychologists have asked people to rate their mental pictures since Francis Galton did so in 1880.
Version 1 · Cite this test:
Helibrain (2026). Aphantasia test, v1. https://helibrain.com/aphantasia-test/methods
Swihlovo
- Zeman A, Dewar M, Della Sala S (2015). Lives without imagery: congenital aphantasia. Cortex 73:378–380. doi.org/10.1016/j.cortex.2015.05.019
- Dance CJ, Ipser A, Simner J (2022). The prevalence of aphantasia (imagery weakness) in the general population. Consciousness and Cognition 97:103243. doi.org/10.1016/j.concog.2021.103243
- Marks DF (1973). Visual imagery differences in the recall of pictures. British Journal of Psychology 64(1):17–24. doi.org/10.1111/j.2044-8295.1973.tb01322.x
- Zeman A, Milton F, Della Sala S, et al. (2020). Phantasia: the psychological significance of lifelong visual imagery vividness extremes. Cortex 130:426–440. doi.org/10.1016/j.cortex.2020.04.003
- Galton F (1880). Statistics of mental imagery. Mind 5(19):301–318. doi.org/10.1093/mind/os-V.19.301
- Keogh R, Pearson J (2018). The blind mind: no sensory visual imagery in aphantasia. Cortex 105:53–60. doi.org/10.1016/j.cortex.2017.10.012
- Dawes AJ, Keogh R, Andrillon T, Pearson J (2020). A cognitive profile of multi-sensory imagery, memory and dreaming in aphantasia. Scientific Reports 10:10022. doi.org/10.1038/s41598-020-65705-7
- Wright DJ, Scott MW, Kraeutner SN, et al. (2024). An international estimate of the prevalence of differing visual imagery abilities. Frontiers in Psychology 15:1454107. doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1454107
Ndlela leyi hi endleke pheji leyi ha yona: yi tsariwe hi ntlawa wa Helibrain hi ku tirhisa swikambisiso leswi xaxametiweke laha henhla, kutani yi kambisisiwa hi Robert(Xinghezi) (loyi a dyondzaka doctorate ya biophysics) hi 11/4/2026. Hi yi pfuxeta loko swihlovo swi cinca.