Aphantasia ni iki?
Aphantasia ni igihe umuntu atabona amashusho mu bwenge. Abantu bafise aphantasia barashobora kwiyumvira ipome no kumenya uko isa, ariko ntibayibona mu bwenge iyo bayiyumviriye. Iryo jambo ryatanguye gukoreshwa mu 2015 [1]. Mu cigwa cagizwe ku bantu bakuze nk'1,000, nk'umuntu 1 kuri 25 yavuze ko ashobora kubona amashusho make cane mu bwenge canke ko atayabona na gato [2]. Si indwara.
Ivy'ingenzi muri make
- Iri suzuma ripima iki: uko uvuga ko amashusho wiyumvira agaragara neza, kuva kuri 1 (nta shusho) gushika kuri 5 (agaragara neza nk'ayo ubona), wongere usuzume ijwi rimwe, akamoto, akanovera n'ukuntu wumva ikintu ku mubiri.
- Si VVIQ: ikibazo c'ubushakashatsi gikoreshwa cane ni Vividness of Visual Imagery Questionnaire (VVIQ) [3]. Iri suzuma rikoresha ibibazo twihitiyemwo, rero amanota yaryo ntashobora kugereranywa ata guhindura na VVIQ.
- Ukuntu bikwiragiye: nk'ibice 3.9% vy'abantu bakuze bavuze ko babona amashusho make cane mu bwenge canke ko batayabona, kandi nk'ibice 0.8% bavuze ko batayabona na gato, kuri VVIQ [2].
- Ku rundi ruhande: nk'ibice 6% bavuga ko babona amashusho asobanutse cane mu bwenge, rimwe na rimwe vyitwa hyperphantasia; nk'ibice 90% biri hagati [8].
- Si isuzuma ry'indwara: aphantasia ni uburyo umuntu yiyumvamwo ibintu, si indwara, kandi nta kibazo kigufi gishobora kuyemeza.
Uko iri suzuma rikora
- Iyumvire. Uzohabwa ibintu 10 bisanzwe vyo kwiyumvira kimwekimwe, hanyuma ibintu 4 bijanye n'izindi nyiyumvo.
- Tanga amanota. Kuri kimwekimwe, hitamwo uko washoboye kukibona neza, kuva kuri "Nta na kimwe" gushika kuri "Kiboneka neza nk'ikintu nyakuri". Humba amaso niwumva vyogufasha.
- Raba amanota yawe. Amanota yawe yo kubona amashusho mu bwenge ni impuzandengo y'ibintu vy'amashusho, kuva kuri 1 gushika kuri 5. Izindi nyiyumvo zerekanywa ukwazo.
Nta nyishu nziza canke mbi, kandi nta gihe ntarengwa.
Uko wosobanura inyishu yawe
- Nta shusho n'imwe: wahisemwo "Nta na kimwe" ku kintu cose c'amashusho. Abantu bafise aphantasia ni ko bakunda kwisigura [1].
- Amashusho adatomoye (impuzandengo ya 2 canke munsi): amashusho menshi ntiyari atomoye canke ntiyaboneka. Mu vyigwa bikoresha VVIQ, inyishu nk'izo akenshi zishirwa hamwe na aphantasia [2].
- Hagati na hagati: amashusho agaragara neza ku rugero rwo hagati canke neza. Nk'abantu 9 kuri 10 batanga inyishu nk'iyo kuri VVIQ [8].
- Amashusho atomoye cane (impuzandengo ya 4,7 canke irenga): hafi vyose vyagaragara neza nk'aho ubibona. Mu vyigwa, ivyo vyitwa hyperphantasia [4] [8].
Ibi biringo bishingiye ku buryo abashakashatsi bashira hamwe inyishu za VVIQ, ariko ibibazo vyacu biratandukanye. Rero fata iki kiringo nk'insiguro y'inyishu zawe, ntukifate nk'igipimo.
Ivyo ubushakashatsi bwerekanye
- Vyari bimaze kumenyekana kuva kera. Mu 1880, Francis Galton yasavye abantu kwiyumvira ameza yabo ya mu gitondo, bamwe bavuga ko ata kintu na kimwe babona [5].
- Izina ni rishasha. Mu 2015, umugwi wo muri Exeter wasiguye abantu 21 batabona amashusho menshi canke na gato mu bwenge, maze ubwo buryo buwita aphantasia [1]. Kuva ico gihe, abantu nk'2,000 bamenye ko na bo bimeze gutyo barishuye ibibazo vy'uwo mugwi [4].
- Birashobora gupimwa ata majambo. Mu igerageza ryo kuraba amashusho ahushanya n'amaso abiri, kwiyumvira ishusho imbere birahindura ico abantu babona, ariko si ko bigenda ku bantu benshi bafise aphantasia [6].
- Akenshi birajana no kutabona izindi nyiyumvo mu bwenge. Mu cigwa kinini kimwe, nk'igice c'abantu bafise aphantasia bavuze ko ata nyiyumvo n'imwe bashobora kwiyumvira; abandi bashobora kwiyumvira amajwi amwamwe, imivyimba, uburyohe canke ukuntu ikintu gikora ku mubiri [4] [7].
- Kwibuka gukora ukundi. Abantu bafise aphantasia bakunze kuvuga ko bibuka nabi cane ivyabashikiye kera be n'amasura, ariko benshi baracota indoto zirimwo amashusho [4] [7].
Ivyo iri suzuma rishobora kutubwira n'ibyo ritotubwira
Iri ni isuzuma rigufi wishura wewe ubwawe: ryerekana uko usigura ukwiyumvira kwawe uno musi, uko uvyiyumvamwo. Abantu ntibumva kumwe ijambo "kiboneka neza", rero abantu babiri bashobora kwiyumvamwo kumwe ariko bakaronka amanota atandukanye. Nta ndwara risuzuma, kandi amanota make canke menshi si ingorane. Niwipfuza kumenya vyinshi, imigwi y'abashakashatsi rimwe na rimwe iragira ivyigwa ku mashusho yo mu bwenge ushobora kwifatamwo.
Ibibazo bikunda kubazwa
Namenya gute ko mfise aphantasia?
Gerageza kwiyumvira ikintu umenyereye, nk'uko umugenzi wawe asa canke umuryango w'inzu yawe. Nimba uzi uko kimeze ariko ata na kimwe ubona mu bwenge, ushobora kuba ufise aphantasia. Abashakashatsi bakunze kubisuzuma bakoresheje ibibazo vya VVIQ [3], kandi bamwe bakoresha n'igerageza ridakenera amajambo [6]. Iri suzuma rigufasha gutangura kubitahura, ariko si isuzuma ry'indwara.
Aphantasia irasanzwe ku rugero rungana iki?
Mu cigwa cagizwe ku bantu bakuze nk'1,000, nk'ibice 3.9% bavuze ko babona amashusho make cane mu bwenge canke ko batayabona, kandi nk'ibice 0.8% bavuze ko batayabona na gato [2]. Ibindi vyigwa biraronka ibice bike bisa n'ivyo, bivanye n'aho bashira umupaka.
Aphantasia ni indwara?
Oya. Aphantasia ni itandukaniro mu kuntu abantu biyumvamwo ibintu, si indwara. Abantu benshi bama bafise aphantasia babayeho ubuzima busanzwe, kandi benshi bamenya bakuze gusa ko abandi bantu babona amashusho mu bwenge koko [1] [4]. Rimwe na rimwe, umuntu arashobora gutakaza ubushobozi bwo kubona amashusho mu bwenge inyuma yo gukomereka ubwonko canke kurwara; nimba ubwo bushobozi bwawe bwahindutse giturumbuka, vugana na muganga.
Aphantasia yoshobora gushika ku zindi nyiyumvo?
Ego. Mu cigwa kinini kimwe, nk'igice c'abantu bafise aphantasia bavuze ko batashobora no kwiyumvira amajwi, imivyimba, uburyohe canke uko ibintu bikora ku mubiri, mu gihe abandi bashobora kubiyumvira [4]. Ni co gituma iri suzuma ribaza no ku zindi nyiyumvo.
Iri ni ryo suzuma rya VVIQ?
Oya. VVIQ ni ibibazo bikoreshwa cane mu bushakashatsi [3]. Iri suzuma ni ibibazo bigufi twateguye ku bw'uru rupapuro, rero amanota yaryo apimwa ku gipimo caryo bwite.
Ikigeragezo ca aphantasia ni ubuntu?
Ego. Iri suzuma n'inyishu yawe yose ni ubuntu: nta kwiyandikisha, nta imeyili, nta kuriha.
Ibipimo bifitaniye isano
- Ikigeragezo c'imiterere y'umuntu c'ibice bitanuIbintu bitanu vyagutse biranga kamere yawe, bivuye ku vyiyumviro 50 biri mu ruhome rwa bose.
- Ikigeragezo co kwibuka ivyo wabonyeIngano y'urutonde rw'utuzu ushobora kwibuka.
- Ikigeragezo c'ubuhinga bwo guhangaIcongerezaIngene amajambo wiyumvira atandukana hagati yayo.
Raba ibipimo vyose vy'ubwonko ku buntu: 43
Wipfuza kubikora buri musi? Porogarama ya Helibrain (ubu iri mu congereza gusa) ifise uburyo bwo gukoresha ku buntu n'uburyo bwo kuriha.
Vuga uru rupapuro: Ikigeragezo ca Aphantasia. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/rn/aphantasia-test. CC BY 4.0.
Ibibazo bikunda kubazwa
How this test works
This check asks how vivid your mind's eye is. You picture 10 everyday scenes, such as a friend's face or a sunset, and rate each one from 1 (nothing) to 5 (as clear as the real thing). Then you rate one sound, one smell, one taste and one touch. Your score is the average of the 10 picture ratings. There are no right answers and no clock. Psychologists have asked people to rate their mental pictures since Francis Galton did so in 1880.
Version 1 · Cite this test:
Helibrain (2026). Aphantasia test, v1. https://helibrain.com/aphantasia-test/methods
Aho amakuru yavuye
- Zeman A, Dewar M, Della Sala S (2015). Lives without imagery: congenital aphantasia. Cortex 73:378–380. doi.org/10.1016/j.cortex.2015.05.019
- Dance CJ, Ipser A, Simner J (2022). The prevalence of aphantasia (imagery weakness) in the general population. Consciousness and Cognition 97:103243. doi.org/10.1016/j.concog.2021.103243
- Marks DF (1973). Visual imagery differences in the recall of pictures. British Journal of Psychology 64(1):17–24. doi.org/10.1111/j.2044-8295.1973.tb01322.x
- Zeman A, Milton F, Della Sala S, et al. (2020). Phantasia: the psychological significance of lifelong visual imagery vividness extremes. Cortex 130:426–440. doi.org/10.1016/j.cortex.2020.04.003
- Galton F (1880). Statistics of mental imagery. Mind 5(19):301–318. doi.org/10.1093/mind/os-V.19.301
- Keogh R, Pearson J (2018). The blind mind: no sensory visual imagery in aphantasia. Cortex 105:53–60. doi.org/10.1016/j.cortex.2017.10.012
- Dawes AJ, Keogh R, Andrillon T, Pearson J (2020). A cognitive profile of multi-sensory imagery, memory and dreaming in aphantasia. Scientific Reports 10:10022. doi.org/10.1038/s41598-020-65705-7
- Wright DJ, Scott MW, Kraeutner SN, et al. (2024). An international estimate of the prevalence of differing visual imagery abilities. Frontiers in Psychology 15:1454107. doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1454107
Ukuntu twateguye uru rupapuro: rwanditswe n'umugwi wa Helibrain hisunzwe ubushakashatsi bwavuzwe aho haruguru, hanyuma rusuzumwa na Robert(Icongereza) (umunyeshure w'ibijanye n'ubugenge bw'ibinyabuzima ku rwego rwa dogitora) kuri 4 Munyonyo 2026. Turaruhindura iyo amakuru y'inkomoko ahindutse.