Go hloka diswantšho tša monagano ke eng?
Go hloka diswantšho tša monagano go ra gore ga go na diswantšho tšeo motho a di bonago ka monaganong. Batho ba bjalo ba ka nagana ka apola gomme ba tseba gore e lebelega bjang, eupša ga ba e bone ge ba e akanya. Lentšu le ile la thongwa go dirišwa ka 2015 [1]. Nyakišišong ya batho ba bagolo ba ka bago 1,000, mo e ka bago motho o 1 go ba 25 o begile gore o bona diswantšho tše di sa bonagalego gabotse goba ga a di bone le gatee [2]. Se ga se bolwetši.
Dintlha tše kopana
- Seo tekolo ye e se lekanyago: gore o re diswantšho tšeo o di akanyago di bonagala gabotse gakaakang, go tloga go 1 (ga go na seswantšho) go ya go 5 (di bonagala bjalo ka ge o di bona ka mahlo), gotee le modumo o tee, monkgo o tee, tatso e tee le go kgoma selo se tee.
- Ga se VVIQ: lenaneo la dipotšišo tša dinyakišišo leo bontši bja dinyakišišo bo le dirišago ke Vividness of Visual Imagery Questionnaire (VVIQ) [3]. Tekolo ye e diriša dipotšišo tša rena, ka gona dinomoro tša yona di ka se bapetšwe ka go lebanya le dintlha tša VVIQ.
- Kamoo go tlwaelegilego ka gona: mo e ka bago 3.9% ya batho ba bagolo ba begile gore ba bona diswantšho tše di sa bonagalego gabotse goba ga ba di bone, gomme mo e ka bago 0.8% ba begile gore ga ba di bone le gatee, go ya ka VVIQ [2].
- Ka lehlakoreng le lengwe: mo e ka bago 6% ba hlalosa diswantšho tše di bonagalago gabotse kudu, tšeo ka dinako tše dingwe di bitšwago hyperphantasia; mo e ka bago 90% ba magareng [8].
- Ga se tlhahlobo ya bolwetši: go hloka diswantšho tša monagano ke mokgwa wa go itemogela dilo, e sego bolwetši, gomme ga go lenaneo le lekopana la dipotšišo leo le ka go netefaletšago seo.
Kamoo tekolo e šomago ka gona
- Akanya. O tla fiwa dilo tša letšatši le letšatši tše 10 gore o di akanye, e tee ka nako; ka morago go latela dilo tše 4 tša dikwi tše dingwe.
- Lekanyetša. Selo se sengwe le se sengwe, kgetha gore se be se bonagala gabotse gakaakang, go tloga go "Ga go selo" go ya go "Se bonagala bjalo ka selo sa kgonthe". Tswalela mahlo ge seo se go thuša.
- Bona dintlha tša gago. Dintlha tša diswantšho tša monagano ke palogare ya dilo tša diswantšho, go tloga go 1 go ya go 5. Dikwi tše dingwe di bontšhwa ka thoko.
Ga go dikarabo tša maleba goba tše di fošagetšego, e bile nako ga e lekanywe.
Kamoo o ka kwešišago dipoelo tša gago
- Ga go na diswantšho le gatee: o kgethile "Ga go selo" go selo se sengwe le se sengwe sa diswantšho. Ke kamoo batho bao ba hlokomelago gore ba hloka diswantšho tša monagano gantši ba itlhalosago ka gona [1].
- Diswantšho tše fifetšego (palogare ya 2 goba ka tlase): bontši bja diswantšho bo be bo sa hlaka gabotse goba bo se gona. Dinyakišišo tše dirišago VVIQ gantši di hlopha dikarabo tša mohuta wo le go hloka diswantšho tša monagano [2].
- Magareng: diswantšho di bonagala ka tekanyo ya magareng go fihla di bonagala gabotse. Mo e ka bago batho ba 9 go ba 10 ba araba ka tsela ye go VVIQ [8].
- Diswantšho tše di bonagalago gabotse kudu (palogare ya 4.7 goba go feta): mo e nyakilego go ba tšohle di be di bonagala bjalo ka ge o di bona ka mahlo. Dinyakišišo di bitša se hyperphantasia [4] [8].
Dihlopha tše di theilwe tseleng yeo banyakišiši ba hlophago dikarabo tša VVIQ ka yona, eupša dipotšišo tša rena di fapane; ka gona tšea sehlopha e le tlhaloso ya dikarabo tša gago, e sego tekanyo ya bokgoni bja gago.
Seo dinyakišišo di se hweditšego
- Batho ba ile ba lemoga se kgale. Ka 1880, Francis Galton o ile a kgopela batho gore ba akanye tafola ya bona ya dijo tša mesong, gomme ba bangwe ba re ga ba bone selo le gatee [5].
- Leina le lefsa. Ka 2015 sehlopha sa Exeter se hlalositše batho ba 21 bao ba bego ba na le diswantšho tše sego kae tša monagano goba ba se na tšona, gomme sa bitša boemo bjo aphantasia [1]. Go tloga ka nako yeo, batho ba ka bago 2,000 bao ba itemogetšego se ba arabile dipotšišo tša sehlopha [4].
- E ka lekanywa ntle le mantšu. Tekong ya binocular rivalry, go akanya seswantšho pele go fetola seo batho ba se bonago ka morago go batho ba bantši, eupša ga go bjalo go batho bao ba nago le aphantasia [6].
- Gantši dikwi tše dingwe le tšona di a amelega. Mo e ka bago seripa sa batho bao ba nago le aphantasia nyakišišong e kgolo ba rile ga ba kgone go bona diswantšho tša dikwi le ge e le dife; ba bangwe ba be ba kgona go akanya medumo e mengwe, menkgo, ditatso goba go kgoma [4] [7].
- Kgopolo e šoma ka tsela e fapanego. Batho bao ba nago le aphantasia gantši ba bega gore ba gopola dilo tše di ba diragaletšego nakong e fetilego le difahlego ka bofokodi, gomme bontši bja bona bo sa lora bo bona diswantšho [4] [7].
Seo tekolo ye e ka go botšago sona le seo e ka se go botšego sona
Ye ke pego e kopana ya gago: e bontšha kamoo o hlalosago menagano ya gago lehono ka mantšu a gago. Batho ba kwešiša "go bonagala gabotse" ka ditsela tše di fapanego, ka gona batho ba babedi bao ba itemogelago selo se tee ka monaganong ba ka hwetša dintlha tše di fapanego. Tekolo ye ga e hlahlobe bolwetši, gomme dintlha tša tlase goba tša godimo ga se bothata. Ge o rata go tseba mo go oketšegilego, ka dinako tše dingwe dihlopha tša dinyakišišo di dira dinyakišišo tša diswantšho tša monagano tšeo o ka tsenelago go tšona.
Dipotšišo tšeo di botšišwago gantši
Nka tseba bjang ge e ba ke na le aphantasia?
Leka go akanya selo seo o se tlwaetšego, go swana le sefahlego sa mogwera goba mojako wa gago wa ka pele. Ge o tseba gore se lebelega bjang eupša o sa bone selo le gatee, mohlomongwe o na le aphantasia. Gantši banyakišiši ba lekola se ka dipotšišo tša VVIQ [3], gomme ba bangwe gape ba diriša diteko tšeo di sa ithekgago ka mantšu [6]. Tekolo ye e go nea kgopolo ya mathomo ka pela, e sego tlhahlobo ya bolwetši.
Go hloka diswantšho tša monagano go tlwaelegile gakaaka’ng?
Nyakišišong ya batho ba bagolo ba ka bago 1,000, mo e ka bago 3.9% ba begile gore ba bona diswantšho tše di sa bonagalego gabotse goba ga ba di bone, gomme mo e ka bago 0.8% ba begile gore ga ba di bone le gatee [2]. Dinyakišišo tše dingwe di hwetša dipalo tše di swanago tše nnyane, go ya ka moo di beago mellwane ka gona.
Na aphantasia ke bolwetši?
Aowa. Aphantasia ke phapano tseleng yeo batho ba itemogelago menagano ka yona, e sego bolwetši. Bontši bja batho bao ba dulago ba na le aphantasia bophelo bja bona ka moka ba phela maphelo a tlwaelegilego, gomme ba bantši ba lemoga e le batho ba bagolo feela gore batho ba bangwe ba bona diswantšho tša nnete ka monaganong [1] [4]. Ka sewelo, motho a ka lahlegelwa ke bokgoni bja go bona diswantšho tša monagano ka morago ga kgobalo ya bjoko goba bolwetši; ge bokgoni bja gago bo fetogile ka tšhoganetšo, boledišana le ngaka.
Na motho a ka hloka go akanya ka dikwi tše dingwe?
Ee. Mo e ka bago seripa sa batho bao ba nago le aphantasia nyakišišong e kgolo ba rile le bona ba be ba sa kgone go akanya medumo, menkgo, ditatso goba go kgoma; ba bangwe bona ba be ba kgona [4]. Ke ka lebaka leo tekolo ye e botšišago le ka dikwi tše dingwe.
Na ye ke VVIQ?
Aowa. VVIQ ke lenaneo la dipotšišo leo dinyakišišo tše dintši di le dirišago [3]. Tekolo ye ke lenaneo la rena le lekopana la dipotšišo tšeo di ngwaletšwego letlakala le, ka gona dintlha tša yona di diriša tekanyo ya yona.
Na teko ya go hloka diswantšho tša monagano ke mahala?
Ee. Tekolo le dipoelo tša gago ka botlalo ke mahala: ga go nyakege go ingwadiša, go nea imeile goba go lefa.
Diteko tše di tswalanago
- Teko ya dimelo tše Hlano tše KgoloDikarolo tše hlano tše dikgolo tša semelo sa gago, go ya ka dipolelo tše 50 tše lego setšhaba.
- Teko ya go gopola tšeo o di bonagoBogolo bja paterone ya dikwere bjo o ka bo gopolago.
- Teko ya boitlhameloSeisemaneKamoo mantšu ao o a naganago a fapanago ka gona.
Bona diteko ka moka tše 43 tša mahala tša bjoko
O nyaka go šoma ka se letšatši le letšatši? App ya Helibrain (ga bjale e hwetšagala ka Seisemane) e na le leano la mahala le mananeo ao a lefelwago.
Tsopola letlakala le: Teko ya go hloka diswantšho tša monagano. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/nso/aphantasia-test. CC BY 4.0.
Dipotšišo tše tlwaelegilego
How this test works
This check asks how vivid your mind's eye is. You picture 10 everyday scenes, such as a friend's face or a sunset, and rate each one from 1 (nothing) to 5 (as clear as the real thing). Then you rate one sound, one smell, one taste and one touch. Your score is the average of the 10 picture ratings. There are no right answers and no clock. Psychologists have asked people to rate their mental pictures since Francis Galton did so in 1880.
Version 1 · Cite this test:
Helibrain (2026). Aphantasia test, v1. https://helibrain.com/aphantasia-test/methods
Methopo
- Zeman A, Dewar M, Della Sala S (2015). Lives without imagery: congenital aphantasia. Cortex 73:378–380. doi.org/10.1016/j.cortex.2015.05.019
- Dance CJ, Ipser A, Simner J (2022). The prevalence of aphantasia (imagery weakness) in the general population. Consciousness and Cognition 97:103243. doi.org/10.1016/j.concog.2021.103243
- Marks DF (1973). Visual imagery differences in the recall of pictures. British Journal of Psychology 64(1):17–24. doi.org/10.1111/j.2044-8295.1973.tb01322.x
- Zeman A, Milton F, Della Sala S, et al. (2020). Phantasia: the psychological significance of lifelong visual imagery vividness extremes. Cortex 130:426–440. doi.org/10.1016/j.cortex.2020.04.003
- Galton F (1880). Statistics of mental imagery. Mind 5(19):301–318. doi.org/10.1093/mind/os-V.19.301
- Keogh R, Pearson J (2018). The blind mind: no sensory visual imagery in aphantasia. Cortex 105:53–60. doi.org/10.1016/j.cortex.2017.10.012
- Dawes AJ, Keogh R, Andrillon T, Pearson J (2020). A cognitive profile of multi-sensory imagery, memory and dreaming in aphantasia. Scientific Reports 10:10022. doi.org/10.1038/s41598-020-65705-7
- Wright DJ, Scott MW, Kraeutner SN, et al. (2024). An international estimate of the prevalence of differing visual imagery abilities. Frontiers in Psychology 15:1454107. doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1454107
Kamoo re hlamilego letlakala le ka gona: le ngwadilwe ke sehlopha sa Helibrain go ya ka dinyakišišo tše di lokeleditšwego ka mo godimo, gomme la lekwa ke Robert(Seisemane) (moithuti wa PhD ya thutaphedi ya fisikisi) ka 2026 Nofemere 4. Re le mpshafatša ge methopo e fetoga.