Vumbhoni ni tinomboro-nkulu
| Nkambisiso lowu endliweke eka ndzavisiso | Mpimo | Ndlela ya ku pima leyi tirhisiweke |
|---|---|---|
| Xiyimo xa ku vona swifaniso hi ndlela yo tsana | 3.9% | VVIQ nhlayo ya 16–32 |
| Ku vika ku pfumaleka loku heleleke | 0.8% | VVIQ nhlayo ya 16 |
| Ku vona swifaniso swo dima kumbe swo nga vonakali kahle eka xiyimo xa le hansi | 3.1% | VVIQ nhlayo ya 17–32 |
Phepha leri ri hlanganisa swikombiso swimbirhi swa vanhu va 502. Ri kumile vanhu va 39 lava nga eka xiyimo xo anama xa ku vona swifaniso hi ndlela yo tsana, ku katsa ni nhungu lava nga ni nhlayo ya le hansi swinene. Ku hambanisa loku i ka nkoka hikuva nhlamuselo yo anama ya ku vona swifaniso hi ndlela yo tsana yi nyika mpimo lowu hambaneke ni lowu lavaka ku pfumaleka loku heleleke. Ndlela ya ku hlamusela xikombelokulu lexi yi tirhisa tinhlayo ta le hansi ku komba ku vona swifaniso loku tsaneke swinene. Dance et al., 2022
Xana xikombelokulu xi pima yini?
Xikombelokulu xa Vividness of Visual Imagery xi vutisa hi ndlela leyi munhu a titwaka ha yona loko a vona swifaniso emianakanyweni. Ntirho wo sungula wa Marks wu sungule ndlela leyi yo pima; ndzavisiso wa le ndzhaku wa ku tsandzeka ku vona swifaniso emianakanyweni wu yi tirhisa hi milawu leyi hlamuseriweke ya ku hlayela mimpimo. Ku hundzuluxa tlhelo ra swikalo swa tinhlamulo swi cinca nhlamuselo ya nhlayo ya makumu, kutani u nga kopeli mpimo wo tsema handle ko kambela vuhundzuluxi bya xikombelokulu lexi tirhisiweke. MARKS, 1973 Dance et al., 2022
Tinhlamulo ta munhu hi yexe ti pfuna ku twisisa leswi a swi tokotaka, kambe a ti fani ni ntlangu wo pima vuswikoti bya switwi kumbe mpimo wa byongo hi ku kongoma. Keogh na Pearson va tirhise ndlela ya ku lwisana ka ku vona ka mahlo mambirhi ku kambisisa swifaniso swa switwi, leswi kombisaka ndlela leyi valavisisi va nga vutisaka xivutiso lexi fanaka hi ndlela yin’wana. Mpimo wun’we a wu sivi wun’wana hi ku tisungulela. Keogh et al., 2018
Xana ku tsandzeka ku vona swifaniso emianakanyweni swi vula ku pfumala mianakanyo?
A ku na xiboho xo anama xo tano lexi landzelaka. Ndzavisiso wu kambisisa mintokoto yo karhi ya ku vona swifaniso emianakanyweni, ngopfu-ngopfu ku vona swifaniso hi ku swi ehleketa hi ku tirhandzela. Swiviko swa Zeman ni nkambisiso wo anama wa ku vona swifaniso emianakanyweni swi hambanisa ku vonakala loku hundzeletiweke kumbe ku tsana swinene ni ku ehleketa hinkwako, vutumbuluxi kumbe vutivi. Munhu a nga swi twisisa ni ku ehleketa hi xivono handle ko vula leswaku u vona xifaniso lexi vonakaka kahle emianakanyweni. Zeman et al., 2015 Zeman et al., 2020 Pearson, 2019
I yini lexi xi khumbaka?
Ku vuriwa yini hi ku tsundzuka ni milorho?
Dawes ni vatirhi-kulobye va hlamusela swivumbeko swa ku vona swifaniso emianakanyweni, ku tsundzuka ni ku lorha leswi vanhu lava tivonaka va ri ni ku tsandzeka ku vona swifaniso emianakanyweni va swi vikeke. Leyi i mikhuva ya ntlawa, kambe ku ni ku hambana lokukulu; a hi milawu leyi vulaka leswaku munhu un’wana ni un’wana u lorha hi ndlela leyi fanaka kumbe u ni swiphiqo swa ku tsundzuka. Ndlela yo pima ni ndlela yo thola lava hoxaka xandla na swona i swa nkoka loko ku hlamuseriwa mbuyelo. Dawes et al., 2020
Ndzavisiso wa ku dirowa wa Bainbridge ni vatirhi-kulobye wu kume ku hambana eka vuswikoti byo tsundzuka swilo ni tindhawu. A wu seketeli ku vula leswaku vanhu lava nga voniki swifaniso emianakanyweni a va na ku tsundzuka leswi va swi voneke kumbe a va koti ku yimela vuxaka bya tindhawu. Swiphemu swo hambana swa ku tsundzuka swi fanele swi kamberiwa hi ku hambana. Bainbridge et al., 2021
Xana vukhale ni rimbewu swi veka mpimo wa ku toloveleka?
Eka phepha ra mpimo lowu hlanganisiweke, mimpimo ya vavasati ni vavanuna a yi hambananga hi ndlela leyi vonakaka eka tinhlamuselo leti kamberiweke. Sweswo a swi tiyisisi leswaku ku ringana loku hetisekeke ku kumeka eka ntlawa wun’wana ni wun’wana wa vanhu. Swikombiso, vukhale bya lava nga eka swona ni mpimo lowu hlawuriweke swi siverile ku angarhela mbuyelo eka vanhu van’wana; ndhawu ya le ka inthanete leyi kongomisiweke eka ku vona swifaniso emianakanyweni a yi ta thola vanhu hi ndlela yin’wana. Dance et al., 2022
U nga dyondza yini hi ndlela leyi twalaka eka xikambelo xa le ka inthanete?
Xikombelokulu xi nga ku pfuna ku hlamusela ndlela leyi u vikaka ku vona swifaniso emianakanyweni ni ku twisisa marito lama tirhisiwaka eka swona. A xi fanelanga xi hundzula mimpimo ya le hansi yi va nxaniso wa vutshunguri kumbe xitiyisiso xa leswaku u ni vuswikoti byo karhi byo tlhariha. Swiyenge swa ndzavisiso wa mpimo lowu a hi nawu lowu tirhaka eka xikombelokulu xin’wana ni xin’wana xa le ka webu. Dance et al., 2022 MARKS, 1973
Eka matsalwa lawa, a ku na ndlela yo letela leyi tiyisisiweke leyi tiyisekisaka leswaku munhu loyi a vikaka a nga koti ku vona swifaniso emianakanyweni u ta sungula ku swi vona hi ndlela leyi vonakaka kahle. Xikambelo lexi xi nga pfuna ku twisisa ku hambana ni mindzilakana ya mpimo, ku nga ri ku tshembisa ku hanyisa kumbe ku antswisa vuswikoti. Pearson, 2019 Zeman et al., 2020
Mimpimo ya 3.9% na 0.8% yi pfuna swinene loko nhlamuselo ya yona yi famba na yona. Loko nhlamuselo yoleyo yi susiwa, swivutiso swimbirhi swo hambana swi nga vonaka onge swi ni tinhlamulo leti kanetanaka. Dance et al., 2022
Ringeta xikambelo xa mahala lexi fambisanaka na swona
Xikambelo xa ku tsandzeka ku vona swifaniso emianakanyweni
Ringeta xikombelokulu xa ku tsandzeka ku vona swifaniso emianakanyweni ku kambisisa ndlela leyi u hlamuselaka ku vona swifaniso hi ku swi ehleketa hi ku tirhandzela. Hlaya leswaku xikalelo xa kona xi tirha hi tlhelo rihi, kutani u teka mbuyelo wa kona wu ri nhlamulo ya wena. Tiphesente leti kandziyisiweke a ti tiyisisi nxaniso wa wena kumbe xiyimo xa wena loko xi pimanisiwa ni vatlangi va Helibrain.
Swivutiso leswi tolovelekeke
Xana mpimo i 0.8% kumbe 3.9%?
Mimpimo leyi hamambirhi yi huma eka ndzavisiso wun’we lowu hlanganisiweke kambe yi tirhisa tinhlamuselo to hambana: ku vika ku pfumaleka loku heleleke kumbe xiyimo xo anama xa ku vona swifaniso hi ndlela yo tsana. Dance et al., 2022
Xana ku tsandzeka ku vona swifaniso emianakanyweni swi vula ku ka u nga lorhi?
A ku na nawu lowu tirhaka eka vanhu hinkwavu. Ndzavisiso wa swivumbeko swa miehleketo wu vika ku hambana eka mintokoto ya ku vona swifaniso emianakanyweni ni ku lorha. Dawes et al., 2020
Xana ku tsana ka ku vona swifaniso emianakanyweni ku vula ku tsana ka ku tsundzuka tindhawu?
A swi bohi. Ndzavisiso wa ku dirowa wu hambanisa ku tsundzuka swilo ni tindhawu, ematshan'weni yo teka ku tsundzuka hinkwako ku ri vuswikoti byin’we. Bainbridge et al., 2021
Swihlovo
- Dance et al. (2022). Ku toloveleka ka ku tsandzeka ku vona swifaniso emianakanyweni (ku tsana ka ku vona swifaniso) eka vanhu hinkwavo.
- MARKS (1973). Ku hambana ka ku vona swifaniso emianakanyweni loko ku tsundzukiwa swifaniso.
- Keogh et al. (2018). Miehleketo leyi nga voniki: Ku pfumaleka ka ku vona swifaniso swa switwi eka ku tsandzeka ku vona swifaniso emianakanyweni.
- Zeman et al. (2015). Vutomi handle ko vona swifaniso emianakanyweni – Ku tsandzeka ku vona swifaniso emianakanyweni ku sukela eku velekiweni.
- Zeman et al. (2020). Phantasia – Nkoka wa miehleketo wa ku vona swifaniso emianakanyweni loku vonakaka swinene kumbe ku tsana swinene evuton'wini hinkwabyo.
- Pearson (2019). Mianakanyo ya munhu: Sayense ya byongo ya miehleketo ya ku vona swifaniso.
- Dawes et al. (2020). Xivumbeko xa miehleketo xa ku vona swifaniso swa switwi swo hambana, ku tsundzuka ni ku lorha eka ku tsandzeka ku vona swifaniso emianakanyweni.
- Bainbridge et al. (2021). Ku pima ku tsandzeka ku vona swifaniso emianakanyweni hi ku dirowa: Lava nga voniki swifaniso va tsandzeka eka ku tsundzuka swilo kambe ku nga ri tindhawu.
Tsavula tluka leri: Xana ku tsandzeka ku vona swifaniso emianakanyweni ku tolovelekile ku fikela kwihi?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ts/answers/how-common-is-aphantasia. CC BY 4.0.
← Kambisisa tinhlamulo tin'wana