Mokhoa oa ho utloisisa sephetho sa hao
- Boemo ba hao bo bontša hore na u nahanne mehato e mekae pele. Khakanyo e haufi le 50 ke boemo ba 0: ha ua nahana ka ba bang. Haufi le 33 ke boemo ba 1: "batho ba tla hakanya hoo e ka bang 50". Haufi le 22 ke boemo ba 2: "batho ba tla nahana mohato o le mong pele". Mohato ka mong ke 2/3 ea o tlileng pele ho oona [1].
- Karabo ea khopolo ea lipapali ke 0. Haeba bohle ba ne ba ka beha mabaka ho fihlela qetellong, likhakanyo tsohle li ne li tla fokotseha ho fihla ho 0. Libapali tsa sebele ha li etse joalo, kahoo 0 ha e e-s’o ka e hapa tlholisano ea sechaba [1][2].
- E ke ke ea hlola le ka mohla: khakanyo e kaholimo ho 66.7 e ke ke ea hlola, hobane leha bohle ba ne ba ka hakanya 100, sepheo e ne e tla ba 66.7.
- Mohloli oa beke ena o hlaha ha potoloho e fela (potoloho ka ’ngoe ke beke, ho tloha Mantaha ho isa Sontaha, UTC). Ha re bontše karolelano e ntseng e baloa pele ho moo, hobane e ne e tla senya papali. Potoloho e hloka bonyane libapali tse 30 hore ho be le sephetho.
Ke nomoro efe e molemo ka ho fetisisa ho e hakanya?
Ha ho nomoro e le ’ngoe e molemo ka ho fetisisa: ho itšetlehile ka seo ba bang bohle ba se hakanyang. Litlholisanong tse kholo tsa sechaba, sepheo se ile sa ba pakeng tsa hoo e ka bang 13 le 22. Babali ba Financial Times ba bile le karolelano ea 18.9, kahoo sepheo e bile 12.6 [2]. Tlholisanong ea koranta ea Denmark e nang le babali ba 19,196, karolelano e bile 32.4 ’me sepheo e bile 21.6 [3].

Lintlha tse potlakileng
- Seo e se bontšang: hore na u beha mabaka mehato e mekae pele ka seo batho ba bang ba tla se etsa. Litsebi tsa moruo li bitsa sena monahano oa boemo-k [1][4].
- Teko ea khale: potolohong ea pele ea thuto ea Rosemarie Nagel ea 1995, baithuti ba ile ba hakanya 36.7 ka karolelano, ’me likhakanyo tse neng li atile haholo li ne li le haufi le 33 le 22 [1].
- Litlholisano tse kholo: babali ba Financial Times ba 1,476 ba bile le karolelano ea 18.9 (khakanyo e hapileng e bile 13), ’me babali ba Politiken ba 19,196 ba bile le karolelano ea 32.4 [2][3].
- Ho hoheloa ke 33: phetolelong ea 2015 ea New York Times e nang le babali ba ka bang 56,000, 33 e bile khakanyo e ratoang haholo [5].
- Tšimoloho ea mohopolo ona: setsebi sa moruo John Maynard Keynes se ile sa bapisa ’maraka oa setoko le tlholisano ea botle eo u hlolang ka ho khetha sefahleho seo ba bang ba tla se khetha [6].
Papali e sebetsa joang
- Khetha nomoro e felletseng ho tloha ho 0 ho isa ho 100, ebe u e notlela.
- Likhakanyo tsa bohle bekeng ena lia lekanngoa ha potoloho e koaloa, ’me sepheo ke 2/3 ea karolelano eo.
- Khakanyo e atamelang haholo ke eona e hlolang. Haeba ho lekana, bahloli ba arolelana tlholo. Ka Mantaha, leqephe le bontša libapali tsa beke e fetileng, karolelano, sepheo, khakanyo e hapileng le hore na nomoro ka ’ngoe e hakantsoe hangata hakae.
Khakanyo e le ’ngoe feela ea motho ka mong e baloa potolohong ka ’ngoe. Re bala khakanyo e le ’ngoe sebatling ka seng le khakanyo e le ’ngoe khokahanong ka ’ngoe ea inthanete, kahoo batho ba sebelisang marang-rang a le mong (sekolo, ofisi kapa lelapa) ba baloa hang ka beke. Khakanyo ea bobeli ha e baloe. Hang ka mor’a hore u hakanye, leqephe le bontša moo nomoro ea hao e leng teng lereng la ho beha mabaka le hore na e ka be e sebelitse joang litlholisanong tse tummeng tse ka holimo.
Seo papali e se lekanyang, le moo e simolohileng teng
Litsebi tsa moruo li bitsa papali ena tlholisano ea botle ea p, moo p = 2/3 mona. Rosemarie Nagel o ile a etsa hore e tume e le teko ea laboratori ka 1995 [1]. Seo a se fumaneng: batho ha ba behe mabaka ho fihlela ho 0, ebile ha ba hakanye ka tšohanyetso feela. Ba bangata ba emisa ka mor’a mohato o le mong kapa e ’meli oa ho nahana ka hore "ba nahana hore ’na ke nahana".
Khopolo eo ea hore batho ba beha mabaka ka mehato e fokolang ka ba bang, e ile ea fetoha mehlala ea monahano oa leano ea boemo-k le maemo a kelello [4][7]. Litlholisano tsa likoranta tse ileng tsa latela, e ’ngoe le e ’ngoe e e-na le babali ba likete, li bontšitse mehato eona eo ea 33 le 22, hammoho le sehlopha se khethileng 0 kapa 1 [2].
Seo papali ena e ka u bolellang sona le seo e ke keng ea u bolella sona
Boemo ba hao bo hlalosa khakanyo e le ’ngoe papaling e le ’ngoe. Ha se tekanyo ea bohlale, ’me boemo bo tebileng ha bo betere: ho hlola ho itšetlehile ka hore na u noha bongata hantle hakae, ’me bongata hangata bo emisa ka mor’a mohato o le mong kapa e ’meli. Khakanyo ea boemo ba 4 ke ho beha mabaka ka bohlale, empa hangata e qetella e le ka tlase ho sepheo.
Libapali tsa mona ke batho ba etelang papali bekeng eo, eseng sehlopha se lulang se tšoana, kahoo sepheo sea fetoha beke le beke. Litlholisano tse tummeng li sebelisitse melao e fapaneng hanyenyane: Financial Times e ne e lumella linomoro tse felletseng feela, ’me Politiken le Spektrum li ne li lumella likaroloana [2][3].
Lipotso tse botsoang khafetsa
Karabo ea ho hakanya 2/3 ea karolelano ke efe?
Ho hakanya 2/3 ea karolelano ha ho na karabo e tsitsitseng. Khopolo ea lipapali e re ke 0, hobane sebapali ka seng se na le lebaka la ho ea tlase ho feta ba bang bohle. Empa batho ba sebele ba emisa ka mor’a mohato o le mong kapa e ’meli, kahoo litlholisanong tse phatlalalitsoeng nomoro e hapileng e ne e le pakeng tsa 13 le 21.6 [2][3]. Khakanyo e molemo ka ho fetisisa ke 2/3 ea seo u lebeletseng hore ba bang ba tla se hakanya ka karolelano.
Ke hobane’ng ha 0 e sa hlōle?
Zero e ne e tla hlola feela haeba hoo e ka bang bohle ba ne ba beha mabaka ho fihlela qetellong. Litlholisanong tsa sebele, batho ba bangata ba hakanya hoo e ka bang 33 kapa 22, ’me ba bang ba hakanya linomoro tse phahameng, e leng se phahamisang karolelano. Tlholisanong ea Financial Times, karolelano e bile 18.9 ’me sepheo e bile 12.6, hole le 0 [2].
Ho bolela’ng ho ba "mohani oa boemo ba 2"?
Mohani oa boemo ba 2 o lebeletse hore batho ba bang ba nahane mohato o le mong pele (ba tla hakanya hoo e ka bang 33), ebe eena o fetela mohato o mong hape: 2/3 ea 33 ke hoo e ka bang 22. Papaling ea Helibrain, boemo ba hao ke mohato lereng (50, 33, 22, 15, 10) oo khakanyo ea hao e leng haufi le oona [1].
Na nka bapala ho feta hang?
E, empa ke khakanyo ea hao ea pele feela bekeng ka ’ngoe e baloang potolohong. Likhakanyo tse latelang li bontšoa lereng, empa ha li baloe, kahoo ha ho motho ea ka susumetsang sephetho ka ho hakanya hangata. Potoloho e ncha e qala Mantaha o mong le o mong.
Na papali ea Helibrain ea 2/3 ke mahala e le kannete?
E. Papali ea Helibrain ea 2/3 le sephetho se seng le se seng sa beke ke mahala: ha ho ngoliso, ha ho lengolo-tsoibila, ha ho tefo. Helibrain e fumana chelete ka sesebelisoa sa eona, se nang le moralo oa mahala le meralo e lefelloang; ha ho hlokahale sesebelisoa ho bapala.
Liteko tse amanang
- Papali ea ho lekanya kotsi ka libaluneKotsi eo u e nkang ha pompo ka ’ngoe e u fa moputso empa pompo efe kapa efe e ka phatlola balune.
- Papali ea likarete tsa mekotla e meneLebelo leo u ithutang ka lona hore na likhetho life li u tsoela molemo ha melao e patiloe.
- Teko ea ho beha mabaka ka lipateroneKamoo u lemohang melao pateroneng kateng le ho e sebelisa.
Sheba liteko tsohle tse 43 tsa boko tsa mahala
U batla ho ikoetlisa ka sena letsatsi le letsatsi? App ea Helibrain (hona joale e fumaneha ka Senyesemane) e na le moralo oa mahala le meralo e lefelloang.
Mehloli
- Nagel R (1995). Unraveling in guessing games: an experimental study. American Economic Review 85(5):1313–1326. www.jstor.org/stable/2950991
- Bosch-Domènech A, Montalvo JG, Nagel R, Satorra A (2002). One, two, (three), infinity, …: newspaper and lab beauty-contest experiments. American Economic Review 92(5):1687–1701. doi.org/10.1257/000282802762024737 (numbers from the 1999 working paper: econ-papers.upf.edu/papers/438.pdf)
- Schou A (2005). Gæt-et-tal konkurrence afslører at vi er irrationelle. Politiken, 22 September 2005. politiken.dk/oekonomi/art5698526
- Camerer CF, Ho T-H, Chong J-K (2004). A cognitive hierarchy model of games. Quarterly Journal of Economics 119(3):861–898. doi.org/10.1162/0033553041502225
- Quealy K (2015). How readers fared in Upshot's number puzzle. The New York Times, 20 August 2015. www.nytimes.com/2015/08/21/upshot/how-readers-fared-in-upshots-number-puzzle.html
- Keynes JM (1936). The General Theory of Employment, Interest and Money, chapter 12. London: Macmillan.
- Stahl DO, Wilson PW (1995). On players' models of other players: theory and experimental evidence. Games and Economic Behavior 10(1):218–254. doi.org/10.1006/game.1995.1031
Kamoo re entseng leqephe lena kateng: le ngotsoe ke sehlopha sa Helibrain ho latela liphuputso tse thathamisitsoeng ka holimo, ’me la hlahlojoa ke Robert(Senyesemane) (moithuti oa PhD ea ithutang fisiks ea lintho tse phelang) ka 2026 Pudungwana 4. Rea le nchafatsa ha mehloli e fetoha.