Mokhoa oa ho utloisisa sephetho sa hao
- Lipompo baluneng ka ’ngoe e bokelletsoeng: ke palo e tloaelehileng ea lipompo tseo u li entseng ho libalune tseo u li nkileng. Libalune tse phatlohileng ha li baloe, hobane ho phatloha ho emisa palo pele ho nako. Bafuputsi ba bitsa sena palo e lokisitsoeng ea lipompo, ’me ke eona lintlha-kholo tsa papali [1].
- Mokhoa oa hao oa ho ipeha kotsing: ke lebitso la papali leo re iqapetseng lona bakeng sa palo eo (O hlokolosi, O itekanetse, O sebete kapa O kena kotsing e khōlō). Le hlalosa tsela eo u bapalitseng papali ena ka eona, eseng botho ba hao.
- Lintlha tse bokelletsoeng le libalune tse phatlohileng: li bontša litšenyehelo le moputso oa mokhoa oa hao. Lipompo tse ngata li bolela libalune tse khōloanyane le ho phatloha ho eketsehileng.
- Papiso le libapali tse ling: hang ha bonyane batho ba 30 ba se ba bapalitse, sephetho se bontša karolo ea libapali tse entseng lipompo tse fokolang ho u feta.
Na ho molemo ho pompa ho feta kapa ka tlaase?
Haeba u ne u emisa balune e ’ngoe le e ’ngoe ka palo e tšoanang ea lipompo, lipompo tse 64 li ne li tla u fumanela lintlha tse ngata ka karolelano. Batho ba bangata ba emisa pejana haholo: phuputsong ea pele, batho ba baholo ba bacha ba 86 ba entse lipompo tse 29.4 ka karolelano libaluneng tseo ba li bokelletseng [1]. Ho pompa hanyenyane ho bolokehile haholoanyane, kahoo ha ho karabo e nepahetseng; ke taba ea ho khetha pakeng tsa lintho tse peli.

Lintlha tse potlakileng
- Seo e se lekanyang: ho ipeha kotsing ha mohato o mong le o mong o eketsehileng o u fa moputso o monyenyane empa o ka u amoha tsohle. Ena ke Balloon Analogue Risk Task (BART), e hatisitsoeng ka lekhetlo la pele ka 2002 [1].
- Boleng bo tloaelehileng: phuputsong ea pele, karolelano e lokisitsoeng e ne e le lipompo tse 29.4, ’me phapang pakeng tsa batho e ne e le 13 (phapang e tloaelehileng e le ’ngoe). Ka karolelano, banna ba ile ba pompa ho feta basali [1].
- Ho tsitsa ha nako e ntse e ea: ho batho ba baholo ba 39 ba ileng ba bapala habeli, ka karohano ea matsatsi a ka bang 12, lintlha tsa bona li ne li amana ka r = .77 [2].
- Kamano le bophelo ba letsatsi le letsatsi: ka 2002, batho ba ileng ba pompa haholoanyane ba ile ba tlaleha papali ea chelete, ho tsuba le mekhoa e meng e kotsi haholoanyane [1]. Tlhahlobo ea lithuto tse 22 le batho ba 2,120 hamorao e fumane likamano tse fokolang feela le lipotso tse lekanyang ho batla thabo le ho nka khato ka lepotlapotla [3].
Kamoo papali e sebetsang kateng
- Pompa. Pompo ka ’ngoe e eketsa lintlha tse 5 baluneng e ka pel’a hao. Balune ea hōla.
- E bokelle neng kapa neng ha u rata. Lintlha tsa balune ea hao li eketsoa palong ea hao kaofela, ’me ho hlaha balune e latelang.
- Haeba e ka phatloha pele, lintlha tsa balune eo lia lahleha. Balune ka ’ngoe e phatloha ka nako e fapaneng e sa senoloang.
U bapala ka libalune tse 30. Joalo ka mosebetsing oa pele, balune ka ’ngoe e ka phatloha ho tloha pompong ea pele ho ea ho ea 128, ’me monyetla oa ntlha ka ’ngoe oa lekana; kahoo ntlha e tloaelehileng ea ho phatloha e ba bohareng [1].
Phuputsong ea pele ho sebelisitsoe libalune tse 90 tsa mebala e meraro, ’me ho ne ho lefshoa chelete ea sebele, lisente tse 5 pompo ka ’ngoe; lintlha-kholo li ne li baloa ka libalune tse 30 tse neng li lekanyelitsoe lipompong tse 128, e leng mofuta oo u o bapalang mona [1]. Bafuputsi ba sebelisitse libalune tse 10 ho isa ho tse 90 [2]; phuputsong ea pele, lintlha tsa libalune tse 10 tsa pele le tse 10 tsa ho qetela li ile tsa fana ka liqeto tse tšoanang [1].
Lintho tse amang lintlha tsa hao
- Ho ithuta. Batho ba bangata ba pompa haholoanyane ha papali e ntse e tsoela pele, ka mor’a ho bona hore na libalune li atisa ho fihla bohōle bofe [1].
- Se kotsing. Mefuta ea laboratori e ne e fana ka chelete ea sebele; papali ena e sebelisa lintlha, kahoo khetho ea hao e ka ba sebete kapa hlokolosi ho feta kamoo e neng e tla ba kateng ha ho sebelisoa chelete.
- Ho tseba lipalo. Ho bala Setšoantšo sa 1 pele u bapala ho tla fetola khetho ea hao. Bapala pele, ebe u bala.
Seo papali ena e ka u bolellang sona le seo e ke keng ea u bolella sona
Papali ena e bontša kamoo u ileng ua lekanya kotsi le moputso kateng libaluneng tse 30, kajeno. Ha se teko ea botho, ’me e ke ke ea u bolella hore na u ipeha kotsing ka chelete, bophelo bo botle kapa ho khanna: likamano pakeng tsa mosebetsi ona le mekhoa ea bophelo ba sebele li fokolang [3]. Ha e bolele letho ka bophelo ba hao bo botle ebile ha se tlhahlobo ea bongaka.
Mofuta oa rōna o tšoana haholo le o phatlalalitsoeng, empa lintlha ha li bapisehe ka ho toba le tsa lithuto tsa laboratori: lithuto tseo li ne li lefa chelete, li sebelisa lipalo tse fapaneng tsa libalune, ’me li ne li leka lihlopha tse nyenyane tsa liithuti [1][2]. Bapisa lintlha tsa hao le tsa libapali tse ling mona, hammoho le lipapali tsa hao tse tlang.
Lipotso tse botsoang khafetsa
Balloon Analogue Risk Task ke eng?
Balloon Analogue Risk Task (BART) ke papali ea k’homphieutha e lekanyang ho ipeha kotsing, e phatlalalitsoeng ke Lejuez le basebetsi-’moho ka 2002. Pompo ka ’ngoe e butsoetsa balune ’me e fumana chelete e nyenyane; ho e bokella ho boloka chelete eo; ha e phatloha chelete eo ea lahleha. Lintlha ke palo e tloaelehileng ea lipompo libaluneng tse sa kang tsa phatloha [1].
Lintlha tse ntle papaling ea libalune ke life?
Papali ea libalune ea Helibrain ha e na lintlha tse ntle kapa tse mpe. Ho pompa makhetlo a 64 baluneng e ’ngoe le e ’ngoe ho fumana lintlha tse ngata ka karolelano, empa hoo ho boetse ho phatlola hoo e ka bang halofo ea libalune. Phuputsong ea pele, batho ba baholo ba bacha ba ile ba etsa lipompo tse 29.4 ka karolelano libaluneng tseo ba li bokelletseng [1].
Na ho pompa haholoanyane ho bolela hore ke motho ea ipehang kotsing bophelong ba sebele?
Eseng hakaalo. Phuputsong ea pele, batho ba ileng ba pompa haholoanyane ba ile ba tlaleha ho becha, ho tsuba le ho noa hanyenyane ho feta [1]. Empa tlhahlobo ea lithuto tse 22 e fumane likamano tse fokolang feela pakeng tsa mosebetsi ona le lipotso tse mabapi le ho batla thabo le ho nka khato ka lepotlapotla [3]. Lintlha tsa hao tsa libalune li hlalosa papali ena, eseng bophelo ba hao.
Ke hobane’ng ha libalune tse phatlohileng li sa kenngoe karolelanong ea ka?
Balune e phatlohileng e emisa palo pele ho nako, kahoo e ne e tla pata hore na u ne u ikemiselitse ho pompa ho fihla hokae. Ke ka lebaka leo lintlha-kholo tsa BART, e leng karolelano e lokisitsoeng, li sebelisang libalune tseo u li bokelletseng feela. Papali ea libalune ea Helibrain e latela phuputso ea pele tabeng ena [1].
Na papali ea libalune ea Helibrain ke mahala kannete?
E. Papali ea libalune ea Helibrain le sephetho sohle sa hao ke tsa mahala: ha ho hlokahale ho ingolisa, ho fana ka lengolo-tsoibila kapa ho lefa. Helibrain e fumana chelete ka sesebelisoa sa eona, se nang le moralo oa mahala le meralo e lefelloang; ha ho hlokahale hore u sebelise sesebelisoa seo hore u bapale.
Liteko tse amanang
- Papali ea likarete tsa mekotla e meneLebelo leo u ithutang ka lona hore na likhetho life li u tsoela molemo ha melao e patiloe.
- Nahana ka 2/3 ea karolelanoMehato e mekae esale pele eo u nahanang ka eona mabapi le seo ba bang bohle ba tla se hakanya.
- Teko ea ho nka khato kapa ho emaHore na u ka ithiba ho tlanya ka nako.
Sheba liteko tsohle tse 43 tsa boko tsa mahala
U batla ho ikoetlisa ka sena letsatsi le letsatsi? App ea Helibrain (hona joale e fumaneha ka Senyesemane) e na le moralo oa mahala le meralo e lefelloang.
Mehloli
- Lejuez CW, Read JP, Kahler CW, Richards JB, Ramsey SE, Stuart GL, Strong DR, Brown RA (2002). Evaluation of a behavioral measure of risk taking: the Balloon Analogue Risk Task (BART). Journal of Experimental Psychology: Applied 8(2):75–84. doi.org/10.1037/1076-898X.8.2.75
- White TL, Lejuez CW, de Wit H (2008). Test-retest characteristics of the Balloon Analogue Risk Task (BART). Experimental and Clinical Psychopharmacology 16(6):565–570. doi.org/10.1037/a0014083 (full text e fumaneha mahala: pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4244869/)
- Lauriola M, Panno A, Levin IP, Lejuez CW (2014). Individual differences in risky decision making: a meta-analysis of sensation seeking and impulsivity with the Balloon Analogue Risk Task. Journal of Behavioral Decision Making 27(1):20–36. doi.org/10.1002/bdm.1784
Kamoo re entseng leqephe lena kateng: le ngotsoe ke sehlopha sa Helibrain ho latela liphuputso tse thathamisitsoeng ka holimo, ’me la hlahlojoa ke Robert(Senyesemane) (moithuti oa PhD ea ithutang fisiks ea lintho tse phelang) ka 2026 Pudungwana 4. Rea le nchafatsa ha mehloli e fetoha.