Tsiba uye kumxholo

Umdlalo woMngcipheko weBhaluni

Impompo nganye ikufumanisela amanqaku, kodwa nayiphi na impompo inokugqabhuza ibhaluni. Uza kuzibeka esichengeni kangakanani? Uthatha malunga nemizuzu eyi-5, usimahla, akufuneki ubhalise.

Ibhalwe liqela leHelibrainIhlolwe nguRobert(IsiNgesi), umfundi ofundela isidanga sePhD kwi-biophysicsIpapashwe ngomhla we-Ihlolwe okokugqibela ngomhla we-

Indlela yokufunda iziphumo zakho

  • Iimpompo ngebhaluni oyikhuphileyo: umndilili weempompo kwiibhaluni okhuphe kuzo amanqaku. Iibhaluni ezigqabhukileyo azibalwa, kuba ugqabhuko luyalunqumamisa ubalo. Abaphandi bakubiza oku ngokuba ngumndilili olungisiweyo weempompo, kwaye lelona nqaku liphambili lomdlalo [1].
  • Indlela yakho yokuthatha umngcipheko: ligama elidlalayo esilinika elo nani (Ulumkile, Uzolile, Unesibindi okanye Uthatha amathuba amakhulu). Lichaza indlela odlale ngayo lo mdlalo, hayi ubuntu bakho.
  • Amanqaku owafumeneyo neebhaluni ezigqabhukileyo: ezi zibonisa ixabiso nembuyekezo yendlela yakho. Iimpompo ezininzi zithetha iibhaluni ezinkulu kunye nogqabhuko oluninzi.
  • Xa kuthelekiswa nabanye abadlali: xa abantu abadlali abayi-30 ubuncinane, iziphumo zibonisa isabelo sabadlali abampompe kancinane kunawe.

Ngaba kungcono ukumpompa ngakumbi okanye kancinane?

Ukuba ubuyeka ibhaluni nganye kwinani elifanayo leempompo, iimpompo eziyi-64 beziza kukufumanisela awona manqaku maninzi ngokomndilili. Abantu abaninzi bayeka ngaphambi koko: kuphononongo lokuqala, abantu abadala abasebatsha abayi-86 benza umndilili weempompo eziyi-29.4 kwiibhaluni abazikhuphileyo [1]. Ukumpompa kancinane kukhuselekile ngakumbi, ngoko akukho mpendulo ichanekileyo; kukho kuphela into oyikhethayo phakathi komngcipheko nomvuzo.

Igrafu yomgca: amanqaku omndilili ngebhaluni xa usoloko uyeka kwinani elifanayo leempompo. Igophe linyuka liye kumanqaku ayi-160 kwiimpompo eziyi-64 lize lehle liye ku-0 kwiimpompo eziyi-128. Umndilili waselabhoratri weempompo eziyi-29.4 ufumana malunga namanqaku ayi-113.
Umfanekiso 1. Amanqaku omndilili ngebhaluni ukuba usoloko ulikhupha emva kwenani elifanayo leempompo, ufumana amanqaku ayi-5 ngempompo nganye, kwaye ibhaluni inokugqabhuka nakweliphi na inani leempompo ukusuka ku-1 ukuya ku-128. Umgca onamachaphaza ubonisa umndilili wabantu abadala abasebatsha abayi-86 kuphononongo lokuqala [1].

Iinkcukacha ezikhawulezayo

  • Into eyilinganisayo: ukuthatha umngcipheko xa inyathelo ngalinye elongezelelweyo likunika umvuzo omncinane, kodwa lisenokukulahlekisela yonke into. Olu luvavanyo loMngcipheko lweBhaluni (BART), olwapapashwa okokuqala ngo-2002 [1].
  • Ixabiso eliqhelekileyo: kuphononongo lokuqala, umndilili olungisiweyo yayiziimpompo eziyi-29.4, umahluko phakathi kwabantu wawuyi-13 (u-kutenxa omnye oqhelekileyo). Ngokomyinge, amadoda ampompa ngaphezu kwabasetyhini [1].
  • Ukuzinza ekuhambeni kwexesha: kubantu abadala abayi-39 abadlala kabini, kukho malunga neentsuku eziyi-12 phakathi kokudlala, amanqaku abo ayenonxulumano lwe-r = .77 [2].
  • Unxulumano nobomi bemihla ngemihla: ngo-2002, abantu abampompa ngakumbi baxela ukuba bangcakaza, bayatshaya kwaye baneminye imikhwa eyingozi ngakumbi [1]. Uhlalutyo lwezifundo eziyi-22 lwabantu abayi-2,120 kamva lwafumana unxulumano oluncinane kuphela phakathi kwalo mdlalo neekhweshine zokufuna amava avuselelayo nokungxama [3].

Indlela osebenza ngayo umdlalo

  1. Pompa. Impompo nganye yongeza amanqaku ayi-5 kwibhaluni ephambi kwakho. Ibhaluni iyakhula.
  2. Yikhuphe nanini na xa uthanda. Amanqaku ebhaluni yakho ayongezwa kwitotali yakho, kuze kuvele ibhaluni elandelayo.
  3. Ukuba igqabhuka kuqala, ulahlekelwa ngamanqaku ayo. Ibhaluni nganye inexesha layo elifihlakeleyo lokugqabhuka.

Udlala ngeebhaluni eziyi-30. Njengakuvavanyo lokuqala, ibhaluni nganye inokugqabhuka ukusuka kwimpompo yokuqala ukuya kweyesi-128, kwaye onke amanani anethuba elifanayo lokugqabhuka. Ngoko ke, umndilili wenani lempompo yokugqabhuka uphakathi [1].

Uphononongo lokuqala lwasebenzisa iibhaluni eziyi-90 ezinemibala emithathu, lwaza lwahlawula imali yokwenene, iisenti eziyi-5 ngempompo nganye; amanqaku alo aphambili abalwe kwiibhaluni eziyi-30 ezinomda weempompo eziyi-128, leyo yinguqulelo oyidlala apha [1]. Abaphandi basebenzise ukusuka kwiibhaluni eziyi-10 ukuya kweziyi-90 [2]; amanqaku eebhaluni zokuqala eziyi-10 okanye ezokugqibela eziyi-10 akhokelela kwizigqibo ezifanayo kuphononongo lokuqala [1].

Izinto ezichaphazela amanqaku akho

  • Ukufunda ngokudlala. Abantu abaninzi bampompa ngakumbi njengoko umdlalo uqhubeka, emva kokubona ukuba iibhaluni zihlala ixesha elingakanani [1].
  • Into ebhejelwayo. Iinguqulelo zaselabhoratri zazihlawula ngemali yokwenene; lo mdlalo usebenzisa amanqaku, ngoko unokukhetha ukumpompa ngesibindi okanye ngononophelo olungakumbi xa kuthelekiswa nokusebenzisa imali.
  • Ukwazi izibalo. Ukufunda uMfanekiso 1 ngaphambi kokudlala kuya kutshintsha indlela okhetha ngayo. Qala udlale, uze ufunde emva koko.

Into enokukuxelela nengakwaziyo ukukuxelela lo mdlalo

Umdlalo ubonisa indlela olinganise ngayo umngcipheko nomvuzo kwiibhaluni eziyi-30, namhlanje. Olu asilovavanyo lobuntu, kwaye alunakukuxelela ukuba uthatha imingcipheko ngemali, ngempilo okanye xa uqhuba: unxulumano phakathi kolu vavanyo nemikhwa yobomi bokwenene luncinane [3]. Aluthethi nto ngempilo yakho kwaye asiloxilongo.

Inguqulelo yethu iyafana kakhulu naleyo yapapashwayo, kodwa amanqaku awanakuthelekiswa ngokungqongqo nawolingo lwaselabhoratri: olo luhlawula ngemali, lusebenzisa amanani ahlukeneyo eebhaluni kwaye luvavanya amaqela amancinane abafundi [1][2]. Thelekisa amanqaku akho nawabanye abadlali apha kunye nawakho kwimidlalo oza kuyidlala kamva.

Imibuzo edla ngokubuzwa

Yintoni uVavanyo loMngcipheko lweBhaluni?

UVavanyo loMngcipheko lweBhaluni (BART) ngumdlalo wekhompyutha wokulinganisa ukuthatha umngcipheko, owapapashwa nguLejuez noogxa bakhe ngo-2002. Impompo nganye iyavuthela ibhaluni ize ikufumanele imali encinane; ukuyikhupha kugcina loo mali; xa igqabhuka uyaphulukana nayo. Amanqaku ngumndilili weempompo kwiibhaluni ezingazange zigqabhuke [1].

Ngawaphi amanqaku alungileyo kumdlalo webhaluni?

Umdlalo webhaluni weHelibrain awunawo amanqaku alungileyo okanye amabi. Ukumpompa izihlandlo eziyi-64 kwibhaluni nganye kufumana awona manqaku maninzi ngokomndilili, kodwa kukwabangela ukuba kuqhawuke malunga nesiqingatha seebhaluni. Kuphononongo lokuqala, abantu abadala abasebatsha benza umndilili weempompo eziyi-29.4 kwiibhaluni abazikhuphileyo [1].

Ngaba ukumpompa ngakumbi kuthetha ukuba ndithatha imingcipheko ebomini bokwenene?

Akunjalo ngokuyimfuneko. Kuphononongo lokuqala, abantu abampompa ngakumbi baxela ukuba bangcakaza, bayatshaya kwaye bayasela kancinane ngakumbi [1]. Kodwa uhlalutyo lwezifundo eziyi-22 lwafumana unxulumano oluncinane kuphela phakathi kovavanyo neekhweshine zokufuna amava avuselelayo nokungxama [3]. Amanqaku akho ebhaluni achaza indlela odlale ngayo lo mdlalo, hayi ubomi bakho.

Kutheni iibhaluni ezigqabhukileyo zingabalwa kumndilili wam?

Ibhaluni egqabhukayo ilunqumamisa ubalo kwangoko, ngoko belingayi kubonisa ukuba ubufuna ukuya kude kangakanani. Yiyo loo nto amanqaku aphambili e-BART, umndilili olungisiweyo, esebenzisa kuphela iibhaluni ozikhuphileyo. Umdlalo webhaluni weHelibrain ulandela indlela yophando lokuqala kule nkalo [1].

Ngaba umdlalo webhaluni weHelibrain usimahla ngokwenene?

Ewe. Umdlalo webhaluni weHelibrain kunye nazo zonke iziphumo zakho kusimahla: akukho kubhalisa, akukho imeyile, akukho ntlawulo. IHelibrain ifumana imali kwi-app yayo, enesicwangciso sasimahla kunye nezicwangciso ezihlawulelwayo; awudingi app ukuze udlale.

Bona zonke iimvavanyo zengqondo zasimahla eziyi-43

Ufuna ukusebenza koku yonke imihla? I-app yeHelibrain (okwangoku ifumaneka ngesiNgesi) inesicwangciso sasimahla kunye nezicwangciso ezihlawulelwayo.

Imithombo

  1. Lejuez CW, Read JP, Kahler CW, Richards JB, Ramsey SE, Stuart GL, Strong DR, Brown RA (2002). Evaluation of a behavioral measure of risk taking: the Balloon Analogue Risk Task (BART). Journal of Experimental Psychology: Applied 8(2):75–84. doi.org/10.1037/1076-898X.8.2.75
  2. White TL, Lejuez CW, de Wit H (2008). Test-retest characteristics of the Balloon Analogue Risk Task (BART). Experimental and Clinical Psychopharmacology 16(6):565–570. doi.org/10.1037/a0014083 (free full text: pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4244869/)
  3. Lauriola M, Panno A, Levin IP, Lejuez CW (2014). Individual differences in risky decision making: a meta-analysis of sensation seeking and impulsivity with the Balloon Analogue Risk Task. Journal of Behavioral Decision Making 27(1):20–36. doi.org/10.1002/bdm.1784

Indlela esenze ngayo eli phepha: libhalwe liqela leHelibrain ngokusekelwe kwizifundo ezidweliswe ngasentla, laza lahlolwa nguRobert(IsiNgesi) (umfundi ofundela isidanga sePhD kwi-biophysics) ngomhla we-Novemba 4, 2026. Siyalihlaziya xa imithombo itshintsha.