Mokhoa oa ho bala sephetho sa hao
- Lintlha tsa kakaretso: palo ea likhetho tse tsoang mekotleng e ’meli e metle, ho tlosoa palo ea tse tsoang mekotleng e ’meli e mebe, likhethong tsohle tse 100. Li tloha ho −100 ho ea ho +100; lintlha tse fetang 0 li bolela hore u khethile haholo mekotla e qetellang e u tsoela molemo. Ena ke tsela e tloaelehileng ea ho bala lintlha tsa Mosebetsi oa Iowa oa ho becha [2].
- Kerafo ea ho ithuta: lintlha tse tšoanang li baloa karolong ka ’ngoe ea likhetho tse 20. Litšiea tse nyolohang li bolela hore ha u ntse u bapala u ile ua tseba hore na ke mekotla efe e u tsoelang molemo.
- Mekotla e ne e le efe: ka mor’a papali, sephetho se bontša hore na mokotla ka mong e ne e le ofe. Libaka tsa eona skrineng lia tsoakoa papaling ka ’ngoe, kahoo leqephe lena le ke ke la senola karabo pele.
- Ha u bapisoa le libapali tse ling: ha batho ba bonyane 30 ba se ba bapetse, sephetho se bontša hore na u hlotse libapali tse kae ka karolo ea tsona.
Lintlha tse ntle ke life Mosebetsing oa Iowa oa ho becha?
Lintlha tsa kakaretso tse fetang 0 li bolela hore u khethile mekotla e metle hangata ho feta e mebe. Batho ba bangata ba baholo ba phetseng hantle ba fumana lintlha tse tlaase ho feta kamoo u ka nahanang: ho batho ba baholo ba phetseng hantle ba 330 liphuputsong tse 4 tsa mofuta ona oa mosebetsi, lintlha tsa kakaretso tse tloaelehileng likhethong tse 100 e ne e le 2.5, ’me hoo e ka bang halofo e ile ea qetella ka lintlha tse ka tlaase ho 0 [2][3].
Lintlha tsa bohlokoa
- Seo e se lekanyang: ho etsa liqeto tlas’a ho se tsebe hantle: ho ithuta ka katleho le tahlehelo hore na ke likhetho life tse qetellang li u tsoela molemo, ha melao e sa hlalosoe le ka mohla [1].
- Moo e simolohileng teng: Antoine Bechara le basebetsi-’moho le eena Univesithing ea Iowa ba e phatlalalitse ka 1994. Batho ba neng ba senyehile karolo e ’ngoe ea lobe e ka pele ea boko (ventromedial prefrontal cortex) ba ile ba ’na ba khetha mekotla e mebe, athe batho ba bangata ba phetseng hantle ba ile ba ithuta ho e qoba [1].
- Leraba: mekotla e fanang ka likhau tse khōlō le eona e na le tahlehelo e khōlō. Mekotla e nang le tahlehelo e sa tloaelehang e ratoa le ha e lahleheloa ke chelete: har’a batho ba baholo ba phetseng hantle ba 602 pokellong ea boitsebiso bo bulehileng, mokotla B (likhau tse khōlō, tahlehelo e khōlō e sa tloaelehang) o ile oa khethoa hangata ho feta e meng [2][3].
- Ho ithuta ho lieha ebile ho fapana: boitsebisong bona, lintlha tsa kakaretso tse tloaelehileng li ile tsa nyoloha ho tloha ho tse ka bang −3 likhethong tse 20 tsa pele ho ea ho tse ka bang +4 likhethong tse 20 tsa ho qetela, ’me batho ba ne ba fapana haholo [3].

Kamoo papali e sebetsang kateng
- U qala ka lintlha tse 2,000 le mekotla e mene, e baloang ka 1 ho isa ho 4.
- Khetha karete mokotleng ofe kapa ofe. Karete ka ’ngoe e hapa lintlha; tse ling li boetse li u amoha lintlha. Karete e bontša lintho tseo ka bobeli ka nako e le ’ngoe.
- Tsoela pele ho khetha. Papali e fela ka mor’a palo e behiloeng ea likhetho (100). Qetella u e-na le lintlha tse ngata kamoo u ka khonang.
Mokotla ka mong o na le likarete tse 40; ha mokotla o fela, ha u sa khona ho khetha ho oona, joaloka mosebetsing oa pele. Mefuta e ’meli ea mekotla e hapa lintlha tse 100 ka karete empa e lahleheloa ke kakaretso ea 1,250 likareteng tse ling le tse ling tse 10; mefuta e meng e ’meli e hapa tse 50 ka karete ’me e lahleheloa ke 250 likareteng tse ling le tse ling tse 10 (Setšoantšo sa 1). Likarete tse bakang tahlehelo li tsoakoa har’a likarete tse ling le tse ling tse 10, ’me libaka tsa mekotla lia fetoha papaling ka ’ngoe.
Ona ke mofuta oa rōna o bulehileng o nang le sebopeho se tšoanang le mosebetsi o phatlalalitsoeng, eseng Iowa Gambling Task™ e nang le laesense e rekisoang ke mohoeletsi oa eona. Likarete tsa oona, tahlehelo le tatellano ke tsa rōna, ’me li etsoa bocha papaling ka ’ngoe.
Se amang lintlha tsa hao
- Hore na u hlahloba hakae. Ho leka mokotla ka mong esale pele ho u thusa ho ithuta, empa karete ka ’ngoe e mpe e u jella lintlha.
- Seo u se hlokomelang. Ho bonolo ho lebala tahlehelo e khōlō e sa tloaelehang ha nako e ntse e feta; ka lebaka leo batho ba bangata ba lula ba khutlela mokotleng B [2].
- Ho nahana ka nako e telele. Mosebetsi ona o putsa mekotla e hlolang likareteng tse ngata, eseng karete e latelang feela.
- Ho itloaetsa. Ha u se u tseba leqheka, papali ea bobeli e ba bonolo. Bapisa lipapali tsa pele le lipapali tse ling tsa pele.
Seo papali ena e ka u bolellang sona le seo e ke keng ea u bolella sona
Lintlha tsa hao tsa kakaretso li bontša hore na u fumane kapele hakae mekotla e molemo papaling e le ’ngoe. Ha se tekanyo ea bohlale, ’me e ke ke ea u bolella letho ka bophelo ba boko ba hao: batho ba baholo ba phetseng hantle ba fapana haholo mosebetsing ona, kahoo lintlha tse tlaase li tloaelehile [2][3]. Hase tlhahlobo ea bongaka.
Mofuta oa rōna o boloka sebopeho se phatlalalitsoeng, empa lintlha ha li bapisoe ka botlalo le tsa lithuto tsa laboratori: lithuto tseo li ne li fapane ka tsela eo li neng li lefa barupeluoa ka eona le ka tatellano e nepahetseng ea likarete [3]. Linomoro tsa papiso tse leqepheng lena li tsoa lipalong tsa rōna re sebelisa boitsebiso bo bulehileng ba batho ba baholo ba phetseng hantle ba 330 ba bapalitseng mefuta e nang le sebopeho se tšoanang le sa rōna [3].
Lipotso tse botsoang khafetsa
Mosebetsi oa Iowa oa ho becha ke eng?
Mosebetsi oa Iowa oa ho becha ke papali ea likarete e sebelisetsoang ho ithuta ho etsa liqeto tlas’a ho se tsebe hantle, e phatlalalitsoeng ke Bechara le basebetsi-’moho le eena ka 1994. Libapali li khetha likarete tse 100 mekotleng e mene; mekotla e ’meli e fana ka likhau tse khōlō le tahlehelo e khōloanyane, ’me e ’meli e fana ka likhau tse nyenyane le tahlehelo e nyenyane. Lintlha li bontša hore na motho o rata hakae mekotla e metle [1]. Papali ea likarete ea Helibrain ea mekotla e mene ke mofuta o bulehileng o nang le sebopeho se tšoanang.
Ke mekotla efe e metle?
Papaling ea likarete ea Helibrain ea mekotla e mene, mekotla e metle e fetola libaka papaling ka ’ngoe, kahoo ha ho karabo e tsitsitseng. Mekotla e metle e hapa lintlha tse fokolang ka karete (50 ho e-na le 100) empa e lahleheloa ke tse fokolang haholo, kahoo e qetella e le ka pele kamora likarete tse ling le tse ling tse 10. Skrine sa sephetho se u bolella hore na mokotla ka mong e ne e le ofe.
Ke hobane’ng ha batho ba bangata ba fumana lintlha tse ka tlaase ho lefela?
Likhau tse khōlō lia hohela, ’me mokotla o nang le tahlehelo e khōlō e sa tloaelehang (joaloka mokotla B) hangata o bonahala o le molemo. Boitsebisong bo bulehileng ba batho ba baholo ba phetseng hantle, mokotla B e ne e le o ratoang ka ho fetisisa, ’me batho ba bangata ha baa ka ba qetella ba khethile mekotla e metle [2][3]. Lintlha tse fosahetseng li tloaelehile ’me ha li bolele letho ka bophelo ba hao.
Na ona ke Mosebetsi oa sebele oa Iowa oa ho becha?
Che. Mosebetsi oa Iowa oa ho becha ke teko e nang le laesense e rekisoang ke mohoeletsi oa eona. Papali ea likarete ea Helibrain ea mekotla e mene ke mofuta oa rōna o nang le sebopeho se tšoanang le se phatlalalitsoeng: likhau le tahlehelo tse tšoanang likareteng tse 10, empa tatellano ea likarete ke ea rōna ’me e tsoakoa papaling ka ’ngoe [1]. Ka hona, lintlha tsa eona li batla li tšoana le lintlha tsa teko e nang le laesense, empa ha li tšoane.
Na papali ea likarete ea Helibrain ehlile ke mahala?
E. Papali ea likarete ea Helibrain ea mekotla e mene le sephetho sa hao se felletseng ke mahala: ha ho ngoliso, ha ho imeile ebile ha ho tefo. Helibrain e fumana chelete ka app ea eona, e nang le moralo oa mahala le meralo e lefelloang; ha ho hlokahale hore u be le app ho bapala.
Liteko tse amanang
- Papali ea ho lekanya kotsi ka libaluneKotsi eo u e nkang ha pompo ka ’ngoe e u fa moputso empa pompo efe kapa efe e ka phatlola balune.
- Nahana ka 2/3 ea karolelanoMehato e mekae esale pele eo u nahanang ka eona mabapi le seo ba bang bohle ba tla se hakanya.
- Teko ea ho nka khato kapa ho emaHore na u ka ithiba ho tlanya ka nako.
Sheba liteko tsohle tse 43 tsa boko tsa mahala
U batla ho ikoetlisa ka sena letsatsi le letsatsi? App ea Helibrain (hona joale e fumaneha ka Senyesemane) e na le moralo oa mahala le meralo e lefelloang.
Mehloli
- Bechara A, Damasio AR, Damasio H, Anderson SW (1994). Ho se amehe ke liphello tsa nakong e tlang kamora tšenyo karolong e ka pele ea boko ba motho. Cognition 50(1–3):7–15. doi.org/10.1016/0010-0277(94)90018-3
- Steingroever H, Wetzels R, Horstmann A, Neumann J, Wagenmakers E-J (2013). Ts'ebetso ea barupeluoa ba phetseng hantle Mosebetsing oa Iowa oa ho becha. Psychological Assessment 25(1):180–193. doi.org/10.1037/a0029929
- Steingroever H, Fridberg DJ, Horstmann A, et al. (2015). Boitsebiso ba barupeluoa ba 617 ba phetseng hantle ba etsang Mosebetsi oa Iowa oa ho becha: tšebelisano-’moho ea “laboratori tse ngata”. Journal of Open Psychology Data 3:e5. doi.org/10.5334/jopd.ak (boitsebiso: osf.io/8t7rm, CC BY 4.0; lipalo tsa karolo ka ’ngoe leqepheng lena ke lipalo tsa rōna tse tsoang boitsebisong bona)
Kamoo re entseng leqephe lena kateng: le ngotsoe ke sehlopha sa Helibrain ho latela liphuputso tse thathamisitsoeng ka holimo, ’me la hlahlojoa ke Robert(Senyesemane) (moithuti oa PhD ea ithutang fisiks ea lintho tse phelang) ka 2026 Pudungwana 4. Rea le nchafatsa ha mehloli e fetoha.