Motshameko wa dikarata wa mekoa e mene

Mekoa e mene, melao e e fitlhegileng. Mengwe e fenya thata mme e latlhegelwa thata; e mengwe e fenya go le gonnye mme e latlhegelwa go le gonnye. A o ka e farologanya? E tsaya metsotso e ka nna 5, ke mahala, ga go tlhokege go ikwadisa.

Ka setlhopha sa HelibrainE sekasekilwe ke Robert(Seesemane), moithuti wa PhD mo fisikeng ya ditshediE gatisitswe ka E sekasekilwe la bofelo ka

Tsela ya go tlhaloganya maduo a gago

  • Maduo a palogotlhe: palo ya dikarata tse o di tlhophileng mo mekoeng e mebedi e e siameng go ntsha tse o di tlhophileng mo mekoeng e mebedi e e sa siamang, mo dikarata tsotlhe tse 100. Maduo a simolola ka −100 go ya go +100; fa a feta 0 go raya gore o ne o rata mekoa e e duelang fa nako e ntse e tsamaya. Ano ke maduo a a tlwaelegileng a Motshameko wa dikarata wa mekoa e mene [2].
  • Kerafo ya go ithuta: maduo ao a balwa mo setlhopheng sengwe le sengwe sa dikarata tse 20. Dikota tse di tlhatlogang di raya gore o ne wa lemoga fa nako e ntse e tsamaya gore ke mekoa efe e e duelang.
  • Se mekoa e neng e le sone: fa motshameko o sena go fela, maduo a bontsha gore mokoa mongwe le mongwe e ne e le ofe. Mafelo a yone mo sekirining a tlhakanngwa mo motshamekong mongwe le mongwe, ka jalo tsebe eno ga e go senolele dikarabo.
  • Go bapisiwa le batshameki ba bangwe: fa bobotlana batho ba le 30 ba setse ba tshamekile, maduo a bontsha gore o fentse batshameki ba le bokae.

Maduo a a siameng mo Motshamekong wa dikarata wa mekoa e mene ke afe?

Maduo a palogotlhe a a fetang 0 a raya gore o tlhophile mekoa e e siameng gantsi go feta e e sa siamang. Batho ba le bantsi ba ba godileng e bile ba itekanetse sentle ba nna le maduo a a kwa tlase go feta kafa o ka akanyang: mo bathong ba ba itekanetseng ba le 330 ba ba neng ba le mo dipatlisisong di le 4 tsa mofuta ono wa tiro, palogare ya maduo a palogotlhe mo dikarateng di le 100 e ne e le 2.5, mme mo e ka nnang halofo ya bone e ne ya fetsa e le kwa tlase ga 0 [2][3].

Dintlha ka bonako

  • Se e se lekanyang: go dira ditshwetso o sa tlhomamisega; go ithuta mo diphenyong le ditatlhegelong gore ke ditlhopho dife tse di duelang fa nako e ntse e ya, fa melao e sa tlhalosiwe [1].
  • Kwa e tswang teng: Antoine Bechara le badirimmogo ba gagwe kwa Yunibesithing ya Iowa ba ne ba e phasalatsa ka 1994. Batho ba ba gobetseng karolo ya lobe ya kwa pele ga boboko (ventromedial prefrontal cortex) ba ne ba tswelela ba tlhopha mekoa e e sa siamang, fa bontsi jwa batho ba ba itekanetseng ba ne ba ithuta go e tila [1].
  • Serai: mekoa e e nang le diphenyo tse dikgolo e na le ditatlhegelo tse dikgolo gape. Mekoa e e latlhegelwang ka sewelo e a ratega le fa e latlhegelwa ke madi: mo setlhopheng sa tshedimosetso e e bulegileng sa batho ba ba itekanetseng ba le 602, mokoa B (diphenyo tse dikgolo, ditatlhegelo tse dikgolo thata tse di sa diragaleng gantsi) o ne wa tlhophiwa thata go gaisa [2][3].
  • Go ithuta go bonya e bile go farologana: mo tshedimosetsong eo, palogare ya maduo a palogotlhe e ne ya tlhatloga go tswa mo e ka nnang −3 mo ditlhophong tsa ntlha di le 20 go ya mo e ka nnang +4 mo ditlhophong tsa bofelo di le 20, mme batho ba ne ba farologana thata [3].
Kerafo ya dikota e bontsha gore mofuta mongwe le mongwe wa mokoa o duela bokae mo dikarateng di le 10. Mekoa A le B e fenya dintlha di le 1,000 mme e latlhegelwa ke 1,250 (A mo ditatlhegelong di le tlhano, B mo go e le nngwe): palogotlhe e fokotsega ka 250. Mekoa C le D e fenya 500 mme e latlhegelwa ke 250 (C mo ditatlhegelong di le tlhano, D mo go e le nngwe): palogotlhe e oketsega ka 250.
Setshwantsho 1. Diphenyo le ditatlhegelo mo dikarateng di le 10 tsa mofuta mongwe le mongwe wa mokoa mo motshamekong ono; popego ya tiro ya 1994 [1]. Mefuta eno e tlhakanngwa mo mafelong a mane a a mo sekirining mo motshamekong mongwe le mongwe.

Motshameko o tshamekiwa jang

  1. O simolola ka dintlha di le 2'000 le mekoa e mene e e nang le dinomoro go simolola ka 1 go ya go 4.
  2. Tlhopha karata mo mokweng mongwe le mongwe. Karata nngwe le nngwe e go naya dintlha; dikarata dingwe gape di go tseela dintlha. Karata e bontsha tsotlhe ka nako e le nngwe.
  3. Tswelela o tlhopha. Motshameko o fela fa o sena go tlhopha palo e e beilweng ya dikarata (100). Leka go fetsa o na le dintlha tse dintsi ka mo go ka kgonegang.

Mokoa mongwe le mongwe o na le dikarata di le 40; fa dikarata tsa mokoa di fela, ga o ka ke wa tlhola o o tlhopha, jaaka mo tirong ya ntlha. Mefuta e mebedi ya mekoa e naya dintlha di le 100 ka karata mme e latlhegelwa ke 1'250 mo dikarateng di le 10; e mengwe e mebedi e naya 50 ka karata mme e latlhegelwa ke 250 mo dikarateng di le 10 (Setshwantsho 1). Ditatlhegelo di tlhakanngwa mo teng ga dikarata dingwe le dingwe di le 10, mme maemo a mekoa a fetoga mo motshamekong mongwe le mongwe.

Eno ke mofuta wa rona o o bulegileng, o o nang le popego e e tshwanang le tiro e e phasaladitsweng; ga se Motshameko wa Iowa wa go Betšha™ o o rekisiwang ke mophasalatsi wa one e bile o sireleditswe ka tetla. Dikarata tsa rona, ditatlhegelo le tatelano ke tsa rona, mme di dirwa sesha mo motshamekong mongwe le mongwe.

Dilo tse di amang maduo a gago

  • Tsela e o lekang mekoa ka yone. Go leka mokoa mongwe le mongwe kwa tshimologong go go thusa go ithuta, mme karata nngwe le nngwe e e sa siamang e go jela dintlha.
  • Se o se lemogang. Go motlhofo go lebala ditatlhegelo tse dikgolo tse di sa diragaleng gantsi fa go feta lobaka; batho ba le bantsi ba boela kwa mokweng B ka lebaka leo [2].
  • Go akanya ka lobaka lo loleele. Tiro eno e duela mekoa e e fenyang mo dikarateng di le dintsi, e seng mo karateng e e latelang fela.
  • Go ikatisa. Fa o setse o itse se se diregang, motshameko wa bobedi o nna motlhofo. Bapisa motshameko wa ntlha le motshameko wa ntlha.

Se motshameko ono o ka se go bolelelang le se o ka se kang wa se go bolelela

Maduo a gago a palogotlhe a bontsha gore o ne wa lemoga ka bonako jang mekoa e e botoka mo motshamekong o le mongwe. Ga a lekanye botlhale e bile ga a ka ke a go bolelela sepe ka botsogo jwa boboko jwa gago: batho ba ba godileng ba ba itekanetseng ba farologana thata mo tirong eno, ka jalo maduo a a kwa tlase a tlwaelegile [2][3]. Ga se tlhatlhobo ya bolwetse.

Mofuta wa rona o na le popego e e tshwanang le e e phasaladitsweng, mme maduo ga a tshwane ka botlalo le a dipatlisiso tsa mo laboratoring: dipatlisiso tseo di ne di duela batho ka ditsela tse di farologaneng, mme tatelano ya dikarata e ne e sa tshwane gotlhelele [3]. Dipalo tse di umakilweng mo tsebeng eno di tswa mo palong ya rona ka tshedimosetso e e bulegileng ya batho ba ba itekanetseng ba le 330 ba ba tshamekileng mefuta e e nang le popego e e tshwanang le ya rona [3].

Dipotso tse di bodiwang gantsi

Motshameko wa dikarata wa mekoa e mene wa Iowa ke eng?

Motshameko wa dikarata wa mekoa e mene wa Iowa ke motshameko wa dikarata o o dirisediwang go ithuta ka ditshwetso tse di dirwang motho a sa tlhomamisega, o o phasaladitsweng ke Bechara le badirimmogo ka 1994. Batshameki ba tlhopha dikarata di le 100 mo mekoeng e mene; mekoa e mebedi e naya diphenyo tse dikgolo le ditatlhegelo tse dikgolo go feta, mme e mebedi e naya diphenyo tse dinnye le ditatlhegelo tse dinnye. Maduo a bontsha gore motho o rata mekoa e e siameng go le kana kang [1]. Motshameko wa dikarata wa mekoa e mene wa Helibrain ke mofuta o o bulegileng o o nang le popego e e tshwanang.

Ke mekoa efe e e siameng?

Mo motshamekong wa dikarata wa mekoa e mene wa Helibrain, mekoa e e siameng e fetola mafelo mo motshamekong mongwe le mongwe, ka jalo ga go na karabo e e tlhomameng. Mekoa e e siameng e naya dintlha di se kae ka karata (50 go na le 100) mme e latlhegelwa ke tse dinnye thata, ka jalo e felela e na le dintlha tse dintsi mo dikarateng tsotlhe di le 10. Sekirini sa maduo se go bolelela gore mokoa mongwe le mongwe e ne e le ofe.

Ke ka ntlha yang fa batho ba le bantsi ba nna le maduo a a kwa tlase ga lefela?

Diphenyo tse dikgolo di a gogela, mme mokoa o o nang le ditatlhegelo tse dikgolo thata ka sewelo (jaaka mokoa B) o ikutlwa o le molemo mo dinakong tse dintsi. Mo tshedimosetsong e e bulegileng ya batho ba ba itekanetseng, mokoa B ke one o o neng o ratiwa thata, mme batho ba le bantsi ga ba ise ba tlhophe mekoa e e siameng ka tlhomamo [2][3]. Maduo a a sa siamang a tlwaelegile e bile ga a bue sepe ka botsogo jwa gago.

A ono ke one Motshameko wa Dikarata wa Iowa wa mmatota?

Nnyaa. Motshameko wa dikarata wa mekoa e mene wa Iowa ke teko e e sireleditsweng ka tetla mme e rekisiwa ke mophasalatsi wa yone. Motshameko wa dikarata wa mekoa e mene wa Helibrain ke mofuta wa rona o o nang le popego e e tshwanang le e e phasaladitsweng: diphenyo le ditatlhegelo di a tshwana mo dikarateng dingwe le dingwe di le 10, mme tatelano ya dikarata ke ya rona e bile e tlhakanngwa mo motshamekong mongwe le mongwe [1]. Ka jalo maduo a one a gaufi le a teko e e sireleditsweng ka tetla, mme ga a tshwane le one.

A motshameko wa dikarata wa Helibrain ke mahala tota?

Ee. Motshameko wa dikarata wa mekoa e mene wa Helibrain le maduo a gago otlhe ke mahala: ga go tlhokege go ikwadisa, imeile kgotsa go duela. Helibrain e dira madi ka app ya yone, e e nang le thulaganyo ya mahala le tse di duelelwang; ga go tlhokege gore o nne le app gore o tshameke.

Diteko tse di amanang

Bona diteko tsotlhe tsa mahala tsa boboko di le 43

A o batla go dira seno letsatsi le letsatsi? App ya Helibrain (e teng ka Seesemane fela ga jaana) e na le leano la mahala le a a duelwang.

Metswedi

  1. Bechara A, Damasio AR, Damasio H, Anderson SW (1994). Insensitivity to future consequences following damage to human prefrontal cortex. Cognition 50(1–3):7–15. doi.org/10.1016/0010-0277(94)90018-3
  2. Steingroever H, Wetzels R, Horstmann A, Neumann J, Wagenmakers E-J (2013). Performance of healthy participants on the Iowa Gambling Task. Psychological Assessment 25(1):180–193. doi.org/10.1037/a0029929
  3. Steingroever H, Fridberg DJ, Horstmann A, et al. (2015). Data from 617 healthy participants performing the Iowa Gambling Task: a "many labs" collaboration. Journal of Open Psychology Data 3:e5. doi.org/10.5334/jopd.ak (data: osf.io/8t7rm, CC BY 4.0; per-block numbers on this page are our own calculation from these data)

Tsela e re dirileng tsebe eno ka yone: e kwadilwe ke setlhopha sa Helibrain go ikaegilwe ka dipatlisiso tse di umakilweng fa godimo, mme ya sekasekwa ke Robert(Seesemane) (moithuti wa PhD ya fisikaboko) ka 2026 Ngwanatsele 4. Re e ntšhwafatsa fa metswedi e fetoga.