Dikarolo tse 5 tse dikhutshwane: malepa a dipaterone, dinomoro tse o tshwanetseng go di gakologelwa, teko ya lebelo, dibopego tse di retologantsweng le mafoko. E tsaya metsotso e ka nna 25, ke mahala, ga go tlhokege go ikwadisa. Ke fopholetso e e ikanyegang e e nang le selekanyo, ga se teko ya IQ ya kalafi.
Ka setlhopha sa HelibrainE sekasekilwe ke Robert(Seesemane), moithuti wa PhD mo fisikeng ya ditshediE gatisitswe ka E sekasekilwe la bofelo ka
Se teko eno e leng sone, le se e seng sone
Eno ke teko ya mofuta wa IQ e o e dirang o le nosi mo borawuzareng jwa gago. E akaretsa dikarolo tse 5 tse diteko tse di feletseng tsa botlhale le tsone di di akaretsang: go akanya, mogopolo o o dirang, lebelo la go dira tshedimosetso, go akanya ka dilo tse di bonwang le mafoko. Ga se teko ya IQ ya kalafi kgotsa ya semmuso, e e dirwang ka namana ke moithutatlhaloganyo e bile e dirisa ditekanyetso tse di tswang mo setlhopheng se se tlhophilweng ka kelotlhoko. O se ka wa dirisa maduo ano go dira ditshwetso ka sekolo, tiro kgotsa kalafi.
Maduo a diteko tsa mo inthaneteng le one a tlwaetse go nna kwa godimo go sekae: batho ba ba dirang teko ba sa tlhokomelwa ba bona maduo a a fetang ka mo e ka nnang nngwetharong ya phapogo e e tlwaelegileng fa ba bapisiwa le ba ba dirang teko mo phaposing go na le molebedi 3. Gape, fa o dira teko gape maduo a tlwaetse go oketsega ka mo e ka nnang nngwetharong ya phapogo e e tlwaelegileng ka ntlha ya ikatiso fela 2, ka jalo teko ya gago ya ntlha ke yone e e siametseng go bapisiwa.
Maduo a gago a balwa jang
Malepa a go akanya a tswa mo setankeng sa dipotso tsa patlisiso se se phasaladitsweng. Malepa otlhe a lekilwe ke bagolo ba bašwa ba le 2,561 ba ba neng ba dira kopo ya go tsena sekolo sa kalafi kwa Jeremane; ka jalo re itse gore lengwe le lengwe le thata go le kana kang, le gore le kgona go farologanya ba ba akanyang sentle le ba ba sa akanyeng jalo 1. Re dirisa dikarabo tsa gago go fopholetsa gore o ne o tla nna mo maemong afe mo setlhopheng seo, re bo re naya selekanyo se se ka nnang teng go na le palo e le nngwe fela.
Setlhopha seo se bona maduo a a kwa godimo go feta batho ka kakaretso, ka jalo re fetolela fopholetso gore e nne mo sekaleng se se tlwaelegileng sa IQ (palogare ke 100), re dirisa phetolo e e theilweng mo dipalopalong tsa thuto. Phetolo eo le yone ke fopholetso, ka jalo selekanyo se o se bonang se akaretsa le go sa tlhomamisege ga yone. Maduo a a kwa tlase ga 70 le a a kwa godimo ga 130 a bontshiwa fela e le "kwa tlase ga 70" kgotsa "kwa godimo ga 130": teko e khutshwane ga e kgone go a lekanya ka nepo.
Dikarolo tse dingwe tse nne jaanong di bontsha maduo a gago a tlhamalalo, mme go kwadilwe gore "papiso e sa tla". Re bontsha palo mo sekaleng sa IQ ya karolo fela fa re setse re na le diteko tsa ntlha tse di lekaneng go e bapisa ka tshiamo; fopholetso ya kakaretso e bontshiwa fela fa karolo nngwe le nngwe e na le palo. Ba ba ka fa tlase ga dingwaga di le 16 ba bona maduo a bone kwa ntle ga papiso, ka gonne ditlhopha tsa patlisiso di ne di le bagolo.
Dikarolo tse tlhano
- Go akanya. Malepa a dipaterone: keriti ya 3 × 3 e e se nang khutlonne ya bofelo. Go na le go tlhopha mo dikarabong di le mmalwa, o aga khutlonne e e tlhaelang ka dikarolo di le 20, ka jalo go fopholetsa ga go thuse. O na le metsotswana e e fitlhang go 90 mo lepaleng lengwe le lengwe. Go na le malepa a mabedi a go ikatisa pele.
- Mogopolo o o dirang. Nomoro e a benya; o e tlanya gape, mme moragonyana o e kwala ka tatelano e e kwa morago. E oketsega ka nomoro e le nngwe nako nngwe le nngwe fa o e araba sentle, jaaka mo tekong e e itsegeng ya go gakologelwa dinomoro 4.
- Lebelo la go dira tshedimosetso. Tshwantshanya matshwao le dinomoro o dirisa konopo ya dikaelo, o dire tse dintsi ka mo o ka kgonang mo tekong e khutshwane ya lebelo. Leka le teko ya letshwao le nomoro ka boyone.
- Go akanya ka dilo tse di bonwang. A sebopego se se retologantsweng se a tshwana, kgotsa ke setshwantsho sa sone sa seipone? Se theilwe mo tekong e e itsegeng 5.
- Mafoko. Dipotso tsa rona tsa mafoko: mafoko a a kayang selo se se tshwanang, bobedi jwa mafoko le lefoko le le sa tshwaneng le a mangwe. Ke Seesemane sa letsatsi le letsatsi, ga go na dipotso tsa kitso ya tsotlhe.
Dipotso di se kae ke tse disha tse re di lekang go di dirisa mo ditlhagisong tse di tlang. Ga di balelwe mo maduong a gago.
Ditebogo
Malepa a go akanya a tswa mo Open Matrices Item Bank ya ga Marco Koch, Frank M. Spinath, Samuel Greiff le Nicolas Becker 1; a ka dirisiwa mahala go ya ka GNU General Public License, version 3. Re a tsaya mo tshedimosetsong ya dipotso e e phasaladitsweng. Dipotso tsotlhe tse dingwe di kwaletswe Helibrain.
Diteko tse di amanang
- Teko ya go akanya ka dipateroneE lekanya gore o kgona go lemoga melao ya paterone le go e dirisa sentle go le kana kang.
- Teko ya go gakologelwa dinomoroE lekanya gore o ka boloka nomoro e telele go le kana kang mo mogopolong mme o e kwale gape.
- Teko ya go dikolosa ditshwantsho mo mogopolongE lekanya gore o kgona go dikolosa popego mo mogopolong wa gago go le kana kang.
Bona diteko tsotlhe tsa mahala tsa boboko di le 43
A o batla go dira seno letsatsi le letsatsi? App ya Helibrain (e teng ka Seesemane fela ga jaana) e na le leano la mahala le a a duelwang.
Dipotso tse di tlwaelegileng
Metswedi
- Koch M, Spinath FM, Greiff S, Becker N (2022). Development and Validation of the Open Matrices Item Bank. Journal of Intelligence 10(3):41.
- Scharfen J, Peters JM, Holling H (2018). Retest effects in cognitive ability tests: A meta-analysis. Intelligence 67:44–66.
- Steger D, Schroeders U, Gnambs T (2020). A meta-analysis of test scores in proctored and unproctored ability assessments. European Journal of Psychological Assessment 36(1):174–184.
- Woods DL, Kishiyama MM, Yund EW, et al. (2011). Improving digit span assessment of short-term verbal memory. Journal of Clinical and Experimental Neuropsychology 33(1):101–111.
- Shepard RN, Metzler J (1971). Mental rotation of three-dimensional objects. Science 171(3972):701–703.
Tsela e re dirileng tsebe eno ka yone: e kwadilwe ke setlhopha sa Helibrain go ikaegilwe ka dipatlisiso tse di umakilweng fa godimo, mme ya sekasekwa ke Robert(Seesemane) (moithuti wa PhD ya fisikaboko) ka 2026 Ngwanatsele 3. Re e ntšhwafatsa fa metswedi e fetoga.