O ka gakologelwa nomoro lobaka lo lo kae? E tlhaga ka nakwana, mme o bo o e tlanya gape, e oketsega ka nomoro e le nngwe nako nngwe le nngwe. Metsotso e se kae, mahala, ga go tlhokege go ikwadisa.
Ka setlhopha sa HelibrainE sekasekilwe ke Robert(Seesemane), moithuti wa PhD mo fisikeng ya ditshediE gatisitswe ka E sekasekilwe la bofelo ka
Se teko eno e se lekanyang
E lekanya bokgoni jwa gago jwa go gakologelwa dinomoro: tatelano e telele go gaisa ya dinomoro e o kgonang go e boeletsa ka bonako morago ga go e bona. Bokgoni jono ke nngwe ya diteko tse di dirisiwang thata go lekanya segakolodi sa nakwana, e leng lefelo le lennye le le tshwarang tshedimosetso metsotswana e se kae fa o ntse o e dirisa 1.
Kwa dikiliniking gantsi dinomoro di buiwa ka lentswe, e le nngwe motsotswana mongwe le mongwe. Fano di tlhaga tsotlhe ka nako e le nngwe mo sekirining metsotswana e 1 le metsotswana e 0.6 ka nomoro nngwe le nngwe, ka jalo maduo a gago ga a tshwane le maduo a teko ya dinomoro ya kwa tleliniking.
Teko e dira jang
- Nomoro ya ntlha e na le dinomoro di le 3. E tlanye gape mme karabo nngwe le nngwe e e siameng e oketsa nomoro e le nngwe.
- O newa makgetlo a le 2 mo boleeleng bongwe le bongwe. Fa o palelwa mo makgetlong otlhe mo boleeleng bongwe, teko e a khutla.
- Maduo a gago ke nomoro e telele go gaisa e o e tlantseng sentle gotlhelele.
Lebaka la go bo go kopanya dinomoro go thusa
Mo pampiring e e itsegeng, George Miller o ne a tlhalosa gore selekanyo sa segakolodi sa nakwana se laolwa ke palo ya ditlhopha tsa tshedimosetso tse o di gakologelwang, e seng palo ya dinomoro, le gore batho ba oketsa selekanyo seo ka go kopanya dilo go nna ditlhopha tse dikgolo 2. Go bala 4-9-1-7 jaaka “masome a mane le borobongwe, lesome le bosupa” ke mokgwa wa go kopanya tshedimosetso ka ditlhopha. Go siame go dirisa mokgwa oo, mme dirisa one ka tsela e e tshwanang nako nngwe le nngwe gore maduo a gago a kgone go bapisiwa.
Ke eng se se fetolang maduo a gago?
Mo patlisisong e e dirisitseng khomputara mo bathong ba bagolo ba le 763 ba dingwaga di le 18 go ya go 65, bokgoni jwa go boeletsa dinomoro ka tatelano e di utlwilweng ka yone (jaaka mo tsebeng eno) ga bo a ka jwa fetoga fa dingwaga di ntse di oketsega. Ke bokgoni jwa go boeletsa dinomoro ka tatelano e e menaganeng fela jo bo neng jwa fokotsega go sekae fa dingwaga di ntse di oketsega. Batho ba ba nang le dingwaga tse dintsi tsa thuto ba ne ba nna le maduo a a kwa godimo go sekae 1. Go tlwaela tiro eno, letsapa le go iteega tsebe le tsone di ka dira gore maduo a fetoge letsatsi le letsatsi. Teko e le nngwe e bontsha seemo sa nako eo; diteko di le mmalwa mo malatsing a a farologaneng di go bolelela mo go oketsegileng.
Diteko tse dingwe tsa segakolodi sa nakwana mo setsheng seno: go gakologelwa tatelano (tatelano ya mafelo mo keriting) le N-back(Seesemane) (go tshwara dilo mo mogopolong fa di ntse di fetoga).
Diteko tse di amanang
- Teko ya go gakologelwa tatelanoE lekanya gore o ka boeletsa tatelano ya mafelo lobaka lo lo kae, ka thulaganyo e e tshwanang.
- Teko ya ChimpE lekanya gore o ka tobetsa dinomoro di le kae mo rejeregong ka thulaganyo e e tshwanetseng, o di gakologetswe.
- Teko ya N-backSeesemaneE lekanya gore o ka boloka dilo di le kae mo mogopolong fa di ntse di fetoga.
Bona diteko tsotlhe tsa mahala tsa boboko di le 43
A o batla go dira seno letsatsi le letsatsi? App ya Helibrain (e teng ka Seesemane fela ga jaana) e na le leano la mahala le a a duelwang.
Dipotso tse di tlwaelegileng
- A go gakologelwa dinomoro tse di utlwilweng go tshwana le go gakologelwa dinomoro tse di bonweng?
- Go arola dinomoro ka ditlhopha go go thusa jang go gakologelwa dinomoro tse dintsi?
- Ke ka ntlha yang fa palo ya dinomoro tse o ka di gakologelwang ka tatelano e e buseditsweng gantsi e le kwa tlase ga ya tatelano ya pele?
- Motho yo o tlwaelegileng a ka gakologelwa dipalo di le kae?
Metswedi
- Woods DL, Kishiyama MM, Yund EW, Herron TJ, Edwards B, Poliva O, Hink RF, Reed B (2011). Go tokafatsa tekanyo ya go boeletsa dinomoro mo segakoloding sa nakwana sa mafoko. Journal of Clinical and Experimental Neuropsychology 33(1):101–111.
- Miller GA (1956). Palo ya boselamose ya supa, go oketsa kgotsa go fokotsa ka pedi: melelwane mengwe ya bokgoni jwa rona jwa go diragatsa tshedimosetso. Psychological Review 63(2):81–97.
Tsela e re dirileng tsebe eno ka yone: e kwadilwe ke setlhopha sa Helibrain go ikaegilwe ka dipatlisiso tse di umakilweng fa godimo, mme ya sekasekwa ke Robert(Seesemane) (moithuti wa PhD ya fisikaboko) ka 2026 Ngwanatsele 3. Re e ntšhwafatsa fa metswedi e fetoga.