Mekano ya Ndako molai ya Londres

Salá ndenge ya mokano na motángo moke ya batamboli: kanisá liboso, na nsima tambolisa. Pene na miniti 5, ofele, kokomisa nkombo te.

Ekómami na ekipi ya HelibrainEtalelami lisusu na Robert(Lingelesi), moyekoli ya doktora na fiziki ya biloko ya bomoiEbimisami Etalelami lisusu mpo na mbala ya nsuka

Makambo oyo lisano oyo emekaka

Ndako molai ya Londres ezali lisese ya kala ya kosala mwango, oyo basalelaka na bolukiluki ya makanisi. Otambolisaka babɔlɔ ya balangi ndenge na ndenge kati na banzete misato ya milai ekeseni mpo na kosala ndenge ya mokano na motángo moke ya batamboli. Emonisaka soki okoki kokanisa mwa makambo oyo ekoya liboso ya kosala [1].

Monganga oyo ayekolaka bɔɔngɔ mpe makanisi, Tim Shallice, nde asalaki mosala oyo na 1982 mpo na koyekola kosala mwango [1]. Mokakatano mokomoko esɛngaka motángo moke mpenza ya batamboli, mpe lisano etalaka soki okómi na mokano na motángo yango, batamboli boni ya kobakisa osali, mpe ntango boni okanisi liboso ya kotambolisa mbala ya liboso. Ezali mwa lokola Ndako molai ya Hanoi, kasi mibeko mpe mikakatano na yango ekeseni.

Motángo ya batamboli ezali yango moko te nde esalaka ete mokakatano ezala mpasi. Mikakatano oyo mokano na yango epesi nzela ete batamboli esalema na molongo ndenge na ndenge, to oyo esɛngaka liboso kolongola bɔlɔ moko na nzela, esɛngaka bato ntango mingi mpo na kosala mwango, ata soki motángo ya batamboli ezali ndenge moko [2][3][4].

Ndenge lisano esalaka

  • Banzete misato etyaka babɔlɔ 3, 2 mpe 1. Tambolisa bɔlɔ moko mbala moko: okoki kotambolisa kaka bɔlɔ oyo ezali likoló, mpe kotya yango te na nzete etondi.
  • Mokakatano mokomoko emonisaka mokano mpe motángo moke ya batamboli oyo esengeli mpo na kokokisa yango. Salá yango na motángo yango ya batamboli mpo na kosilisa yango malamu mpenza.
  • Mikakatano 16, kobanda na batamboli 2 tii 6, mpe mpasi na yango emataki. Mokakatano mokomoko esilaka nsima ya segɔnde 60 to batamboli 20.
  • Fina bɔlɔ, na nsima fina nzete oyo olingi kotya yango, to benda yango. Soki ozali kosalela klavye, bafungola 1, 2 mpe 3 esalisaka yo ozwa mpe otia bɔlɔ.
  • Liboso ezali na mokakatano moko ya komeka (okoki koleka yango). Na mbala mokomoko babɔlɔ ezwaka balangi ya sika, yango wana komeka lisusu emonanaka ya sika kasi mpasi na yango ebongwani te.

Tosalaki bituluku na biso moko ya mikakatano. Tokɔtisaki na ordinatɛrɛ bililingi nyonso 36 oyo babɔlɔ ekoki kosala mpo na kotala ete mokakatano mokomoko ezali na motángo ya moke mpenza ya batamboli; mpe kobanda na batamboli 3, mokakatano mokomoko ezali na lolenge moko kaka ya kosilisa yango na motángo moke koleka. Mikano yango esangisi lolenge misato oyo balukiluki batalelaka: babɔlɔ nyonso na nzete moko, mibale na moko, mpe moko na nzete mokomoko [2].

Ndenge ya kotánga matomba na yo

  • Kosilisa na motángo moke ya batamboli: matomba na yo ya ntina, motángo ya mikakatano oyo osilisi malamu mpenza.
  • Batamboli ya kobakisa: batamboli oyo eleki motángo moke, na mikakatano oyo osilisaki.
  • Kokanisa liboso ya kotambolisa mbala ya liboso: ntango boni otalaki liboso ya kosimba bɔlɔ. Balukiluki babengaka yango ntango ya liboso ya kosala mwango.
  • Ndenge osilisaki: eteni ya ntango na yo oyo olekisaki liboso ya kotambolisa bɔlɔ ya liboso na mikakatano ya mpasi mingi. Eteni monene elimboli ete osalaki mingi ya mwango na makanisi liboso.

Na bolukiluki moko epai bato mikóló 179 basanganaki, bato oyo balekisaki eteni monene ya ntango na bango kosala mwango liboso ya kotambolisa bɔlɔ ya liboso bazalaki kosilisa mikakatano mingi na motángo moke ya batamboli [5]. Koyebisa bato básala mwango liboso esalisaki na bolukiluki moko [6], kasi esalisaki te na mosusu, epai bato basalaki mwango ntango molai kasi batambolisaki malamu koleka te [7]. Yango wana talá “ndenge osilisaki” lokola ndimbola ya ndenge osalaki na mbala oyo, kasi lokola mobeko te.

Ntango bato mingi basili kosakana, matomba na yo ekolakisa mpe esika ozali kati na basani mosusu ya lisano oyo, na etuluku moko: na nse ya oyo ezalaka mingi, oyo ezalaka mingi, to na likoló na yango. Ezali etuluku, kasi molongo ya esika ya sikisiki te, mpo mbala moko ya kosala mosala oyo emonisaka kaka na ndenge ya penepene ndenge osalaka mwango (tala awa na nse). Basani mosusu ezali bapaya ya site oyo, kasi bato oyo baponami mpo na komonisa bato nyonso te.

Matomba nini ezalaka ya momesano?

Mibeko ya matomba ya momesano ezali te mpo na lolenge oyo. Na lolenge moko ya bolukiluki oyo ezalaki na mikakatano 24 ya mpasi koleka (batamboli 4 tii 6), bilenge mikóló basilisaki na mwayene pene na 17 kati na 24 na motángo moke ya batamboli; mpe mikóló ya mbula 61 tii 77 basilisaki pene na 13 [8]. Mikakatano, mikolo oyo epesameli mpe bascreen na biso ekeseni, yango wana mituya oyo ezali mpo na kopesa ndimbola, kasi te mpo na kokokanisa na yango.

Makambo oyo lisano oyo ekoki mpe ekoki te koyebisa yo

Ndako molai ya Londres basalelaka yango na bolukiluki ya kosala mwango mpe na kotalela bato na makambo ya monganga, kasi lokasa oyo ezali lisano, ezali te mekano ya monganga. Emekaka mayele te, mpe mbala moko ezali kaka elilingi ya ntango moko: kolɛmba mpe aparɛyi oyo osaleli ebongolaka ndenge osalaka.

Na boyekoli moko epai ya mikóló mike 79 oyo basalaki Mekano ya Ndako molai ya Londres na ordinatɛrɛ mbala 2, na bokeseni ya pɔsɔ 2, ba-points na bango ya ba-mouvements na mikolo yango mibale eyokanaki kaka mwa moke (boyokani ya 0.15), nzokande bakómaki kosilisa yango noki [9]. Yango wana, talela mbano moko lokola elembo ya penepene, mpe tala komeka mingi na mikolo ekeseni na esika ya kotala motuya moko mpamba.

Mituna oyo bato batunaka mingi

Mekano ya Ndako molai ya Londres emekaka nini?

Emekaka kosala mwango: kokanisa molongo ya batamboli na makanisi liboso osala yango. Matomba ya ntina ezali motángo ya mikakatano oyo osilisaka na motángo moke ya batamboli. Balukiluki batalaka mpe ntango oyo bato balekisaka kokanisa liboso ya kotambolisa mbala ya liboso mpe motángo ya batamboli ya kobakisa oyo basalaka [1][5].

Ndako molai ya Londres ezali ndenge moko na Ndako molai ya Hanoi?

Te. Na yango nyonso mibale, batambolisaka biloko kati na banzete misato, kasi na Ndako molai ya Hanoi otambolisaka biloko oyo etandaná mpe ezali na bonene ekeseni; okoki soki moke te kotya eloko monene likoló ya oyo eleki moke. Na Ndako molai ya Londres babɔlɔ ezali na bonene moko, banzete etelemaka motángo ya babɔlɔ ekeseni, mpe mokakatano mokomoko ezali na ndenge na yango ya mokano.

Ebongi kosala mwango liboso to komeka kotambolisa?

Soki otali bato ndenge na ndenge, baoyo balekisaka eteni monene ya ntango na bango kosala mwango liboso ya kotambolisa mbala ya liboso basalaka batamboli moke ya kobakisa [5]. Kasi koyebisa moto ete asala mwango ntango molai esalisaka ntango nyonso te [7]. Meká ndenge nyonso mibale mpe tala oyo ebongi mpo na yo.

Mekano ya Ndako molai ya Londres ya Helibrain ezali ofele?

Ɛɛ. Lisano mpe matomba na yo nyonso ezali ofele: kokomisa nkombo te, kotinda email te, kofuta te. Helibrain ezwaka mbongo na lisalisi ya app na yango, oyo osengeli na yango te mpo na lisano oyo.

Mekano mosusu

Talá mekano nyonso 43 ya bɔɔngɔ ya ofele

Olingi kosala yango mokolo na mokolo? Apilikasyo ya Helibrain (na Lingelesi kaka mpo na sikoyo) ezali na mwango ya ofele mpe manáka ya kofuta.

Maziba

  1. Shallice T (1982). Specific impairments of planning. Philosophical Transactions of the Royal Society of London B 298(1089):199–209. doi.org/10.1098/rstb.1982.0082
  2. Kaller CP, Rahm B, Köstering L, Unterrainer JM (2011). Reviewing the impact of problem structure on planning: a software tool for analyzing tower tasks. Behavioural Brain Research 216(1):1–8. doi.org/10.1016/j.bbr.2010.07.029
  3. Kaller CP, Unterrainer JM, Rahm B, Halsband U (2004). The impact of problem structure on planning: insights from the Tower of London task. Cognitive Brain Research 20(3):462–472. doi.org/10.1016/j.cogbrainres.2004.04.002
  4. Berg WK, Byrd DL, McNamara JP, Case K (2010). Deconstructing the tower: parameters and predictors of problem difficulty on the Tower of London task. Brain and Cognition 72(3):472–482. doi.org/10.1016/j.bandc.2010.01.002
  5. Schumacher LV, Rahm B, Kaller CP, Schyle V, Weiller C, Unterrainer JM (2026). A novel index to measure pre-planning in the Tower of London task: test–retest reliability and known-group validity. British Journal of Psychology 117(3):1007–1025. doi.org/10.1111/bjop.70044
  6. Unterrainer JM, Rahm B, Leonhart R, Ruff CC, Halsband U (2003). The Tower of London: the impact of instructions, cueing, and learning on planning abilities. Cognitive Brain Research 17(3):675–683. doi.org/10.1016/S0926-6410(03)00191-5
  7. Phillips LH, Wynn VE, McPherson S, Gilhooly KJ (2001). Mental planning and the Tower of London task. Quarterly Journal of Experimental Psychology A 54(2):579–597. doi.org/10.1080/713755977
  8. Jablonska K, Stanczyk M, Piotrowska M, Szymaszek A, Lukomska B, Bednarek H, Szelag E (2022). Age as a moderator of the relationship between planning and temporal information processing. Scientific Reports 12:1548. doi.org/10.1038/s41598-022-05316-6
  9. Piper BJ, Mueller ST, Geerken AR, Dixon KL, Kroliczak G, Olsen RHJ, Miller JK (2015). Reliability and validity of neurobehavioral function on the Psychology Experimental Building Language test battery in young adults. PeerJ 3:e1460. doi.org/10.7717/peerj.1460

Ndenge tosali lokasa oyo: ekipi ya Helibrain ekomaki yango na kotalela bolukiluki oyo totángi likoló, mpe Robert(Lingelesi) (moyekoli ya doktora na fiziki ya biloko ya bomoi) atalelaki yango lisusu na 4 sánzá ya zómi na mɔ̌kɔ́ 2026. Tobongisaka yango ntango bisika oyo tozwaki makambo ebongwani.