Londra Kulesi Testi

Nöropsikolog Tim Shallice bu görevi 1982'de planlamayı incelemek için tasarladı [1]. Her problemin en küçük bir hamle sayısı vardır ve görev, hedefe bu sayıda hamleyle ulaşıp ulaşmadığınızı, kaç fazladan hamleye ihtiyaç duyduğunuzu ve ilk hamlenizden önce ne kadar düşündüğünüzü kaydeder. Biraz Hanoi Kulesi'ne benzer, ama kuralları ve problemleri farklıdır.

Bir problemi zorlaştıran tek şey hamle sayısı değildir. Hedefin hamlelerin sırasını açık bıraktığı ya da önce bir topu yoldan çekmeniz gereken problemler, hamle sayısı aynı olsa bile, insanların daha uzun süre plan yapmasına yol açar [2][3][4].

• Üç çubuk sırasıyla 3, 2 ve 1 top alır. Her seferinde bir top taşıyın: yalnızca en üstteki top hareket edebilir ve hiçbir zaman dolu bir çubuğa konamaz.
• Her problem, hedefi ve en az kaç hamlede çözülebileceğini gösterir. Kusursuz bir çözüm için hedefi tam o kadar hamleyle kopyalayın.
• 2 ile 6 hamle arasında, giderek zorlaşan 16 problem. Her problem 60 saniye dolduğunda ya da 20 hamleye ulaşıldığında biter.
• Bir topa dokunun, sonra koymak istediğiniz çubuğa dokunun ya da topu sürükleyin. Klavyede 1, 2 ve 3 tuşlarıyla top alıp bırakabilirsiniz.
• Önce kısa bir alıştırma problemi gelir (atlayabilirsiniz). Her denemede toplar yeni renklere boyanır; böylece ikinci deneme yeni görünür ama aynı zorluktadır.

Problemleri kendimiz hazırladık. Topların 36 olası konumunun hepsini tarayan bir bilgisayar araması, her problemin en az hamle sayısının kesin olduğunu doğruladı; 3 hamleden itibaren her problemin yalnızca tek bir en kısa çözümü vardır. Hedefler, araştırmacıların değiştirdiği üç düzeni karıştırır: bütün toplar tek çubukta, ikiye bir ve her çubukta bir top [2].

• En az hamleyle çözülen: ana puanınız, yani kusursuz çözüm sayınız.
• Fazladan hamle: çözdüğünüz problemlerde en az hamle sayısının üzerine yaptığınız hamleler.
• İlk hamleden önce düşünme: bir topa dokunmadan önce ne kadar süre baktığınız. Araştırmacılar buna başlangıç planlama süresi der.
• Nasıl çözdünüz: uzun problemlerde sürenizin ilk hamleden önceki kısmının payı. Pay ne kadar büyükse çözümün o kadar büyük bir kısmını önce kafanızda planlamışsınız demektir.

179 yetişkinle yapılan bir çalışmada, sürelerinin daha büyük bir kısmını ilk hamleden önce plan yapmaya ayıran kişiler daha fazla problemi en az hamleyle çözme eğilimindeydi [5]. İnsanlara önce plan yapmalarını söylemek bir çalışmada işe yaradı [6], ama başka bir çalışmada yaramadı; orada insanlar daha uzun plan yaptı ama daha iyi hamle yapmadı [7]. Bu yüzden "nasıl çözdünüz" kısmını bir kural olarak değil, bu denemenin bir betimlemesi olarak görün.

Yeterince kişi oynadıktan sonra sonucunuz, bu oyunun diğer oyuncuları arasında nerede durduğunuzu bir aralık olarak da gösterir: olağanın altında, olağan ya da olağanın üstünde. Kesin bir sıra değil, bir aralık; çünkü bu görevde tek bir deneme, nasıl plan yaptığınızı yalnızca kabaca gösterir (aşağıya bakın). Diğer oyuncular bu sitenin ziyaretçileridir, temsili bir örneklem değildir.

Londra Kulesi, planlama araştırmalarında ve klinik değerlendirmede kullanılır, ama bu sayfa klinik bir test değil, bir oyundur. Zekâyı ölçmez ve tek bir deneme yalnızca anlık bir görüntüdür: yorgunluk ve kullandığınız cihaz sonucunuzu değiştirir.

Bilgisayarda Londra Kulesi'ni iki hafta arayla iki kez yapan 79 genç yetişkinle yapılan bir çalışmada, iki gündeki hamle puanları yalnızca zayıf biçimde örtüştü (0,15'lik bir korelasyon), bu arada çözmede hızlandılar [9]. Bu yüzden tek bir sonucu kabaca bir fikir olarak görün ve tek bir sayı yerine farklı günlerdeki birkaç denemeye bakın.