Ibyo uyu mukino upima
Uyu mukino upima ibice bibiri byo gushaka inzira: kumenya inzira igana ahantu wabonye ku ikarita unyuze mu kayira kagufi, no kwibuka aho wahereye kugira ngo ushobore kukwerekezaho. Ibi byombi bishingiye ku bushakashatsi ku kuyobora inzira, harimo n’umukino wa telefoni wakinwe n’abantu babarirwa muri za miliyoni [1][2].
Umukino w’ubushakashatsi Sea Hero Quest wasabaga abakinyi gufata mu mutwe ikarita irimo aho bagomba kugera, hanyuma bakayobora ubwato babigeraho, rimwe na rimwe bakohereza urumuri rwerekeza aho bahereye [1]. Umukino wacu ni uwacu bwite: ni akayira k’ibiti bizitanye nijoro, gafite amakarita n’amategeko byakozwe ukwako. Upima ibintu bibiri na byo byapimwe mu bushakashatsi: uburebure bw’inzira wanyuzemo ugereranyije n’inzira ngufi kurusha izindi, n’intera ikosa ryo kwerekana icyerekezo ryagize.
Mu bushakashatsi buto, uko abantu bakuru 60 bakiri bato bitwaye mu byiciro byo gushaka inzira muri Sea Hero Quest byari bifitanye isano n’uko bashakaga inzira mu mihanda nyayo ya London na Paris (isano ya 0.46 na 0.57) [3]. Ibyo byagaragaye kuri uwo mukino, si kuri uyu.
Uko umukino ukinwa
- Ibyiciro 5, bigenda birushaho kuba binini. Buri cyiciro gitangirana no kukwereka ikarita yose mu gihe cy’amasegonda 8 kugeza kuri 12: ihema ryawe, aho werekeje, n’amabendera afite nimero. Tangira kugenda igihe witeguye.
- Hanyuma, ugere ku mabendera uko zikurikirana, ubifashijwemo n’icyo wibuka. Ubonamo gusa agace kamuritswe n’itara ryawe; uko ubona na ko gahinduka uko uhindukira, ku buryo imbere hahora hejuru.
- Umaze kugera ku ibendera rya nyuma (cyangwa igihe amasegonda 45 kugeza kuri 75 y’icyiciro arangiye), erekeza ku ihema ryawe maze ubyemeze.
- Uko uyobora: koresha utubuto tw’imyambi cyangwa W, A, S, D kuri mudasobwa; kuri telefoni, koresha utubuto turi munsi y’aho urebera (udufate kugira ngo ugende cyangwa uhindukire). Kugira ngo werekane icyerekezo, kurura uzenguruke aho uhagaze cyangwa ukoreshe utubuto two guhindukira.
- Mbere ubanza kugenda gato witoza amatara yaka (ushobora kubisimbuka). Nyuma ya buri cyiciro, ikarita ikwereka inzira wanyuzemo n’icyerekezo werekanye.
Buri mukino utangirana n’utuyira dushya. Buri kayira kaba gafite inzira z’ibizunguruka nke, bityo hakaba inzira zirenze imwe zo kugera ku ibendera.
Uko usoma amanota yawe
- Uko inzira yakoreshejwe neza: inzira ngufi kurusha izindi inyura ku mabendera igabanyijwe n’intera wagenze, hanyuma hagafatwa impuzandengo y’ibyiciro byose. 100% bivuga ko buri gihe wakoresheje inzira ngufi kurusha izindi. Igihe cyarangiye utaragera ku ntego, igice cy’inzira ngufi wari usigaranye na cyo kibariwa nk’aho wagendeye.
- Ikosa ryo kwerekana icyerekezo: impuzandengo y’umubare w’impamyabushobozi icyerekezo cy’akambi kawe cyatandukaniyeho n’umurongo ugororotse werekeza ku ihema, mu byiciro byose. 0° bivuga ko werekanye neza; umuntu werekana icyerekezo atabanje gutekereza yakora ikosa rya 90° ugereranyije.
- Uko byagenze kuri buri cyiciro: ibyiciro binini bigira amabendera menshi kandi biragoye kurushaho.
Abantu bamaze gukina ari benshi, ibisubizo byawe bizakwereka n’uko ugereranywa n’abandi bakina uyu mukino. Abo ni abandi bantu basura uru rubuga, si itsinda rihagarariye abantu bose.
Ubushakashatsi bugaragaza iki?
Mu makuru y’abakinnye Sea Hero Quest babarirwa muri za miliyoni, ubushobozi bwo gushaka inzira bwagendaga bugabanuka kuva abantu bakuze [1][2]. Ugereranyije, abagabo bitwaye neza ho gato muri buri gihugu; iryo tandukaniro ryari rito (Cohen's d = 0.29), ariko rikaba rinini mu bihugu bifite ubusumbane bwinshi hagati y’ibitsina [1]. Abantu bakuriye hanze y’imijyi bashakaga inzira neza kurushaho [4].
- Imyaka: mu bakinnyi bagera kuri 560,000 bo mu bihugu 57, ubushobozi bwagendaga bugabanuka uko imyaka yiyongeraga, guhera ku myaka 19 [1]. Isuzuma ryakurikiyeho ry’abakinnyi miliyoni 3.9 ryabonye igabanuka nk’iryo hafi y’umurongo ugororotse, guhera mu ntangiriro z’imyaka ya makumyabiri [2].
- Igitsina: inyungu rusange y’abagabo yari nto, iva kuri d = 0.09 muri Noruveje ikagera kuri 0.48 muri Arijantine [1].
- Aho wakuriye: mu bantu bagera kuri 400,000 bo mu bihugu 38, abakuriye hanze y’imijyi bitwaye neza kurushaho, kandi abantu bitwaye neza kurusha ahandi mu miterere y’imihanda imeze nk’iyo bakuriyemo [4].
Ibi ni impuzandengo z’amatsinda manini cyane. Ntibivuga byinshi ku muntu umwe, kandi umukino wacu uratandukanye na Sea Hero Quest, bityo ntugereranye amanota yawe n’ayabo.
Ibyo uyu mukino ushobora n’ibyo udashobora kukubwira
Uyu ni umukino ukinirwa kuri ecran, si ikizamini cyo kwa muganga. Gukina neza cyangwa nabi ntacyo bisobanura ku buzima bwawe. Ku ikubitiro, kumenyera uko umukino uyoborwa bigira uruhare, ari yo mpamvu habamo urugendo rwo kwitoza. Amanota yawe kandi aterwa n’igikoresho ukoresha n’ingano y’imikino ukina. Gereranya n’uko uzitwara ubutaha.
Ibibazo bikunze kubazwa
Ese ushobora gupima kumenya icyerekezo ukoresheje interineti?
Yego, ukoresheje umukino nk’uyu. Imikino ikoreshwa mu bushakashatsi ipima kumenya icyerekezo ireba uko abantu bagera mu buryo butaziguye ahantu babonye ku ikarita n’uko bashobora kwerekana aho bahereye [1]. Umukino ukinirwa kuri ecran ntugaragaza kugenda, ibimenyetso nyaburanga n’uko uhindukiza umubiri, bityo werekana gusa igice cy’ubushobozi bwo gushaka inzira mu buzima busanzwe.
Kuki hari abantu batamenya icyerekezo neza?
Abantu baratandukanye cyane mu bushobozi bwo gushaka inzira. Ubushakashatsi bunini bugaragaza isano iri hagati y’ubwo bushobozi n’imyaka umuntu afite n’aho yakuriye [1][2][4]. Mu mirimo y’ubushakashatsi, kwerekana ahantu utabona bipimwa nk’uko bimeze hano: harebwa ikosa mu mpamyabushobozi, kandi abantu baratandukanye cyane kuri icyo gipimo [5].
Ese ikizamini cya Helibrain cyo kumenya icyerekezo ni ubuntu?
Yego. Umukino n’ibisubizo byawe byose ni ubuntu: nta kwiyandikisha, nta imeri, nta kwishyura. Helibrain yinjiza amafaranga muri porogaramu yayo, ariko ntuyikeneye kugira ngo ukine uyu mukino.
Ibindi bizamini bifitanye isano
- Ikizamini cy’Umunara wa LondonUko utegura intambwe zizakurikiraho kugira ngo ugere ku ntego mu ntambwe nke bishoboka.
- Ikizamini cyo kuzungurutsa ishusho mu bwengeUko ushobora kuzungurutsa ishusho mu bwenge bwawe.
- Ikizamini cyo kwibuka ibyo wabonyeIngano y’uruhererekane rw’utudirishya ushobora kwibuka.
Reba ibizamini byose 43 by'ubwonko by'ubuntu
Wifuza kubyitoza buri munsi? Porogaramu ya Helibrain (ubu iraboneka mu Cyongereza gusa) ifite gahunda y'ubuntu n'izindi zishyurwa.
Aho amakuru yavuye
- Coutrot A, Silva R, Manley E, de Cothi W, Sami S, Bohbot VD, Wiener JM, Hölscher C, Dalton RC, Hornberger M, Spiers HJ (2018). Global determinants of navigation ability. Current Biology 28(17):2861–2866.e4. doi.org/10.1016/j.cub.2018.06.009
- Spiers HJ, Coutrot A, Hornberger M (2023). Explaining world-wide variation in navigation ability from millions of people: citizen science project Sea Hero Quest. Topics in Cognitive Science 15(1):120–138. doi.org/10.1111/tops.12590
- Coutrot A, Schmidt S, Coutrot L, Pittman J, Hong L, Wiener JM, Hölscher C, Dalton RC, Hornberger M, Spiers HJ (2019). Virtual navigation tested on a mobile app is predictive of real-world wayfinding navigation performance. PLOS ONE 14(3):e0213272. doi.org/10.1371/journal.pone.0213272
- Coutrot A, Manley E, Goodroe S, Gahnstrom C, Filomena G, Yesiltepe D, Dalton RC, Wiener JM, Hölscher C, Hornberger M, Spiers HJ (2022). Entropy of city street networks linked to future spatial navigation ability. Nature 604(7904):104–110. doi.org/10.1038/s41586-022-04486-7
- Hegarty M, Montello DR, Richardson AE, Ishikawa T, Lovelace K (2006). Spatial abilities at different scales: individual differences in aptitude-test performance and spatial-layout learning. Intelligence 34(2):151–176. doi.org/10.1016/j.intell.2005.09.005
Uko twateguye uru rupapuro: rwanditswe n'itsinda rya Helibrain rishingiye ku bushakashatsi bwavuzwe haruguru, rusuzumwa na Robert(Icyongereza) (umukandida wa PhD mu bijyanye na fiziki y'ibinyabuzima) ku wa 2026 Ugushyingo 4. Turuvugurura iyo amasoko y'amakuru ahindutse.