Fò lọ sí àkòónú

Ìdánwò Ìmọ̀ Ọ̀nà

Kẹ́kọ̀ọ́ máàpù náà, rìn nínú ọgbà ọ̀nà tí ó ṣókùnkùn láti dé ọ̀dọ̀ àwọn àsíá ní títẹ̀lé, lẹ́yìn náà tọ́ka sí ibi tí o ti bẹ̀rẹ̀. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó ìṣẹ́jú 5, ó jẹ́ ọ̀fẹ́, kò sì nílò ìforúkọsílẹ̀.

Láti ọwọ́ ẹgbẹ́ HelibrainÀyẹ̀wò látọ̀dọ̀ Robert(Gẹ̀ẹ́sì), ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ PhD nínú biofísíìsìTi tẹ̀ jáde ní Àyẹ̀wò tó kẹ́yìn ní

Ohun tí eré yìí ń díwọ̀n

Eré yìí ń díwọ̀n apá méjì nínú wíwá ọ̀nà rẹ: mímọ ọ̀nà láti dé ibi tí o rí lórí máàpù ní ọ̀nà kúkúrú, àti mímú ọkàn rẹ mọ ibi tí o ti bẹ̀rẹ̀ kí o lè tọ́ka sí i. Méjèèjì dá lórí ìwádìí nípa ìtọ́sọ́nà, títí kan eré fóònù alágbèéká tí ọ̀pọ̀ mílíọ̀nù ènìyàn ti ṣe [1][2].

Eré ìwádìí Sea Hero Quest ní kí àwọn olùṣeré rántí máàpù kan tó ní àwọn àmì ìdúró, kí wọ́n sì darí ọkọ̀ ojú omi lọ sí ọ̀dọ̀ wọn; nígbà míì, kí wọ́n ta iná àmì sí ibi ìbẹ̀rẹ̀ [1]. Eré tiwa yàtọ̀: ó jẹ́ ọgbà ọ̀nà tí a fi àwọn ọgbà ewé ṣe ní alẹ́, pẹ̀lú àwọn máàpù àti òfin tirẹ̀. Ó pa àwọn ìwọ̀n ìwádìí méjèèjì mọ́: bí ọ̀nà rẹ ṣe gùn tó ní ìfiwéra pẹ̀lú ọ̀nà tó kúrú jù lọ, àti bí ìtọ́ka rẹ ṣe jìnnà sí ibi tó tọ́.

Nínú ìwádìí kékeré kan, bí àwọn àgbàlagbà ọ̀dọ́ 60 ṣe dára tó ní àwọn ìpele wíwá ọ̀nà ti Sea Hero Quest bá bí wọ́n ṣe rí ọ̀nà wọn dáadáa ní ojú pópó gidi ní London àti Paris mu (ìbáṣepọ̀ jẹ́ 0.46 àti 0.57) [3]. Èyí jẹ́ ohun tí a rí fún eré yẹn, kì í ṣe èyí.

Bí eré náà ṣe ń ṣiṣẹ́

  • Àwọn ìpele 5, tí wọ́n ń tóbi sí i. Ìpele kọ̀ọ̀kan bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú gbogbo máàpù fún 8 sí 12 ìṣẹ́jú-àáyá: àgọ́ rẹ, ibi tí o kọjú sí, àti àwọn àsíá tí a tò ní nọ́ńbà. Bẹ̀rẹ̀ sí rìn nígbà tí o bá ti ṣetán.
  • Lẹ́yìn náà, wá àwọn àsíá náà ní títẹ̀lé láti inú ìrántí rẹ. Ìyípo ìmọ́lẹ̀ fìtílà rẹ nìkan ni o máa rí, ojú ìwòye náà sì máa ń yí pẹ̀lú rẹ: ohun tó wà níwájú rẹ máa ń wà ní òkè nígbà gbogbo.
  • Lẹ́yìn àsíá tó kẹ́yìn (tàbí nígbà tí àkókò ìpele 45 sí 75 ìṣẹ́jú-àáyá bá tán), tọ́ka sí àgọ́ rẹ kí o sì fìdí rẹ̀ múlẹ̀.
  • Ìṣàkóso: àwọn bọ́tìnnì itọ́ka tàbí W, A, S, D lórí kọ̀ǹpútà; lórí fóònù, lo àwọn bọ́tìnnì tó wà lábẹ́ ojú ìwòye (di mú láti rìn tàbí yíjú). Láti tọ́ka, fà káàkiri ara rẹ tàbí lo àwọn bọ́tìnnì yíyíjú.
  • Ìrìn àdánwò kúkúrú pẹ̀lú ìmọ́lẹ̀ tó tan wà ní ìbẹ̀rẹ̀ (o lè fo ó kọjá). Lẹ́yìn ìpele kọ̀ọ̀kan, máàpù náà á fi ọ̀nà tí o gbà àti ibi tí o tọ́ka sí hàn.

Ọ̀nà àdánwò tuntun ló máa ń wà nínú gbogbo ìgbà eré. Ọgbà ọ̀nà kọ̀ọ̀kan ní ọ̀nà yíyípo díẹ̀, nítorí náà ọ̀nà tó ju ọ̀kan lọ ló lè mú ọ dé àsíá kan.

Bí a ṣe ń ka àbájáde rẹ

  • Dídára ọ̀nà: ọ̀nà tó kúrú jù lọ láàrín àwọn àsíá pín sí ìjìnnà tí o rìn, tí a sì ṣe àárín rẹ̀ lórí àwọn ìpele. 100% túmọ̀ sí pé o gba ọ̀nà tó kúrú jù lọ ní gbogbo ìgbà. Bí àkókò bá tán, ọ̀nà tó kù jù lọ ni a tún ka sí èyí tí o rìn.
  • Àṣìṣe ìtọ́ka: ìwọ̀n ìyípo tí ọfà rẹ yà sí ìlà tààrà tó lọ sí àgọ́ náà, tí a ṣe àárín rẹ̀ lórí àwọn ìpele. 0° túmọ̀ sí pé ó pé; bí o bá tọ́ka láìronú, àṣìṣe àárín yóò jẹ́ 90°.
  • Ní ìpele kọ̀ọ̀kan: àwọn ìpele tó tóbi ní àsíá púpọ̀ sí i, wọ́n sì le sí i.

Nígbà tí ènìyàn tó bá tó bá ti ṣe eré náà, àbájáde rẹ yóò tún fi bí o ṣe wà ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn olùṣeré eré yìí hàn. Àwọn wọ̀nyí jẹ́ àwọn àlejò míì sí ojú òpó yìí, kì í ṣe àpẹẹrẹ tó dúró fún gbogbo ènìyàn.

Kí ni àwọn ìwádìí rí?

Nínú dátà láti ọ̀dọ̀ àwọn olùṣeré Sea Hero Quest tó jẹ́ mílíọ̀nù, agbára wíwá ọ̀nà máa ń dín kù díẹ̀díẹ̀ láti ìbẹ̀rẹ̀ ìgbà àgbàlagbà lọ [1][2]. Ní gbogbo orílẹ̀-èdè, àwọn ọkùnrin ṣe díẹ̀ dára sí i ní àárín, ìyàtọ̀ kékeré kan (Cohen's d = 0.29) tó pọ̀ sí i ní àwọn orílẹ̀-èdè tí àìdọ́gba akọ àti abo pọ̀ sí i [1]. Àwọn tó dàgbà níta ìlú ńlá rí ọ̀nà dáadáa sí i [4].

  • Ọjọ́-orí: láàárín àwọn olùṣeré tó tó 560,000 láti orílẹ̀-èdè 57, iṣẹ́ wọn dín kù díẹ̀díẹ̀ láti ọmọ ọdún 19 [1]. Àyẹ̀wò tó tẹ̀ lé e lórí àwọn olùṣeré 3.9 mílíọ̀nù rí ìdínkù tó fẹ́rẹ̀ẹ́ máa bá ìlà tààrà lọ láti ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún ogún [2].
  • Ìbálòpọ̀: àǹfààní àárín fún àwọn ọkùnrin kéré, láti d = 0.09 ní Norway sí 0.48 ní Argentina [1].
  • Ibi tí o ti dàgbà: láàárín àwọn ènìyàn tó tó 400,000 láti orílẹ̀-èdè 38, àwọn tó dàgbà níta ìlú ńlá ṣe dáadáa sí i, àwọn ènìyàn sì ṣe dáadáa jù lọ ní àwọn ètò ojú pópó tó jọ èyí tí wọ́n ti dàgbà sí [4].

Àwọn wọ̀nyí jẹ́ àárín àwọn ẹgbẹ́ ènìyàn ńlá gan-an. Wọn kò sọ púpọ̀ nípa ẹnì kan ṣoṣo, eré wa sì yàtọ̀ sí Sea Hero Quest, nítorí náà má ṣe fi nọ́ńbà rẹ wé tiwọn.

Ohun tí eré yìí lè sọ àti ohun tí kò lè sọ fún ọ

Èyí jẹ́ eré lórí ìbòjú, kì í ṣe ìdánwò ìṣègùn. Ṣíṣe dáadáa tàbí búburú ní ìgbà eré kan kò túmọ̀ sí ohunkóhun nípa ìlera rẹ. Ní ìbẹ̀rẹ̀, mímọ bí a ṣe ń lo ìṣàkóso ṣe pàtàkì; ìdí nìyẹn tí ìrìn àdánwò fi wà. Ẹ̀rọ rẹ àti iye eré tí o máa ń ṣe tún ní ipa lórí àbájáde rẹ. Fi àbájáde rẹ wé ìgbìyànjú tó kàn fúnra rẹ.

Àwọn ìbéèrè tí a sábà máa ń béèrè

Ṣé a lè dán ìmọ̀ ọ̀nà wò lórí ayélujára?

Bẹ́ẹ̀ ni, pẹ̀lú eré bí èyí. Àwọn eré ìwádìí máa ń díwọ̀n ìmọ̀ ọ̀nà nípa bí àwọn ènìyàn ṣe dé ibi tí wọ́n rí lórí máàpù ní ọ̀nà tààrà tó àti bí wọ́n ṣe lè tọ́ka sí ibi ìbẹ̀rẹ̀ wọn dáadáa [1]. Eré lórí ìbòjú kò ní rírìn, àwọn àmì ibi tàbí yíyí ara rẹ, nítorí náà apá díẹ̀ péré ni ó fi hàn nípa ìtọ́sọ́nà ní ayé gidi.

Kí ló dé tí àwọn kan fi ní ìmọ̀ ọ̀nà tí kò dára?

Ìyàtọ̀ púpọ̀ ló wà láàárín àwọn ènìyàn ní bí wọ́n ṣe ń wá ọ̀nà. Àwọn ìwádìí ńlá so èyí pọ̀ mọ́ ọjọ́-orí àti ibi tí àwọn ènìyàn ti dàgbà [1][2][4]. Nínú àwọn iṣẹ́ ìwádìí, bí a ṣe ń tọ́ka sí àwọn ibi tí a kò lè rí ni a ń díwọ̀n gẹ́gẹ́ bí a ti ṣe níbí, gẹ́gẹ́ bí àṣìṣe ní ìwọ̀n ìyípo; ìyàtọ̀ tó pọ̀ sì wà láàárín àwọn ènìyàn [5].

Ṣé ìdánwò ìmọ̀ ọ̀nà Helibrain jẹ́ ọ̀fẹ́?

Bẹ́ẹ̀ ni. Eré náà àti gbogbo àbájáde rẹ jẹ́ ọ̀fẹ́: kò sí ìforúkọsílẹ̀, í-meèlì tàbí owó ìsanwó. Helibrain ń rí owó láti inú ààpù rẹ̀, tí o kò nílò fún eré yìí.

Wo gbogbo 43 ìdánwò ọpọlọ ọ̀fẹ́

Ṣé o fẹ́ ṣiṣẹ́ lórí èyí lójoojúmọ́? Ohun èlò Helibrain (ní èdè Gẹ̀ẹ́sì fún ìsinsìnyí) ní ètò ọ̀fẹ́ àti àwọn ètò tí a ń sanwó.

Àwọn orísun

  1. Coutrot A, Silva R, Manley E, de Cothi W, Sami S, Bohbot VD, Wiener JM, Hölscher C, Dalton RC, Hornberger M, Spiers HJ (2018). Global determinants of navigation ability. Current Biology 28(17):2861–2866.e4. doi.org/10.1016/j.cub.2018.06.009
  2. Spiers HJ, Coutrot A, Hornberger M (2023). Explaining world-wide variation in navigation ability from millions of people: citizen science project Sea Hero Quest. Topics in Cognitive Science 15(1):120–138. doi.org/10.1111/tops.12590
  3. Coutrot A, Schmidt S, Coutrot L, Pittman J, Hong L, Wiener JM, Hölscher C, Dalton RC, Hornberger M, Spiers HJ (2019). Virtual navigation tested on a mobile app is predictive of real-world wayfinding navigation performance. PLOS ONE 14(3):e0213272. doi.org/10.1371/journal.pone.0213272
  4. Coutrot A, Manley E, Goodroe S, Gahnstrom C, Filomena G, Yesiltepe D, Dalton RC, Wiener JM, Hölscher C, Hornberger M, Spiers HJ (2022). Entropy of city street networks linked to future spatial navigation ability. Nature 604(7904):104–110. doi.org/10.1038/s41586-022-04486-7
  5. Hegarty M, Montello DR, Richardson AE, Ishikawa T, Lovelace K (2006). Spatial abilities at different scales: individual differences in aptitude-test performance and spatial-layout learning. Intelligence 34(2):151–176. doi.org/10.1016/j.intell.2005.09.005

Bí a ṣe ṣe ojú-ìwé yìí: ẹgbẹ́ Helibrain ló kọ ọ́ láti inú àwọn ìwádìí tó wà lókè, Robert(Gẹ̀ẹ́sì) (ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ PhD nínú biofísíìsì) sì ṣàyẹ̀wò rẹ̀ ní 4 Oṣù Bélú 2026. A máa ń ṣe àtúnṣe rẹ̀ nígbà tí àwọn orísun bá yí padà.