محتوا ره بوشو

آزمون تشخیص زیر و بم صدا

می‌تونی بشنوی کدوم صدا زیرتره؟ ریزترین فاصلهٔ نُتی که می‌شنوی پیدا بکن، یه ضرب‌آهنگ ره تکرار بزن و بعد نُت‌نام‌کنی ره امتحان بکن. نزدیک 4 دقیقه، رایگان و بی‌ثبت‌نام.

Helibrain تیم ره‌جاRobert(انگلیسی)، بیوفیزیک دکتری‌خوان ره‌جا بازبینی بو تاریخ منتشر بوآخرین بار تاریخ بازبینی بو

نتیجه‌ ره چی‌جور بخونی

  • ریزترین فاصلهٔ نُتی که شنیدی: به سنت. نیم‌پرده، فاصلهٔ بین دو کلیدِ پهلوی همِ پیانو، 100 سنته. این همون فاصله‌ایه که حدود 7 بار از 10 بار تونستی تشخیص بدی. هرچی کم‌تر بو، دقیق‌تره.
  • ضرب‌آهنگ‌های جور دراومده: از 5 ضرب‌آهنگی که تکرار زدی، چندتاش نزدیک جور دراومده. تندی مهم نیه: پیش از سنجیدن، فاصلهٔ ضربه‌هات ره با درازای ضرب‌آهنگ جور کونه.
  • خطای زمان‌بندی ضرب‌آهنگ: میانگینِ اختلاف هر فاصلهٔ بین ضربه‌هات با فاصلهٔ ضرب‌آهنگ، به درصد.
  • نُت‌هایی که نام بردی (بخش اختیاری): چند نُتِ تکی ره دقیق نام بردی. اگه یه نیم‌پرده خطا بو، تو درصد یه نمرهٔ کم‌تر می‌گیری، همون‌جور که پژوهشگرا نمره می‌دن [1].

گوشِ معمولی چقدر خوبه؟

نیم‌پرده 100 سنته. پژوهش‌های آزمایشگاهی نشون دن که آدمایی که موسیقی‌دان نی‌ان، اختلافِ زیر و بمِ نزدیک 12 تا 35 سنت ره می‌شنون؛ موسیقی‌دانای آموزش‌دیده اختلافِ نزدیک 2 تا 17 سنت ره [2][3][4]. تمرین خیلی کمک کونه: آدمایی که موسیقی‌دان نی‌ان، بعد از 4 تا 8 ساعت تمرین به سطح موسیقی‌دانای آموزش‌دیده رسیدن [2]. ناشنوایی واقعی به نُت‌ها (آمیوزی مادرزادی) کمه؛ نزدیک 1.5% بزرگسالا دچارش‌ان [5].

چند نکتهٔ کوتاه

  • ناشنوایی به نُت‌ها کمه: نزدیک 1.5% بزرگسالا آمیوزی مادرزادی دارن؛ یعنی از بچگی تو تشخیص زیر و بمِ موسیقی دشواری دارن. این نتیجهٔ یه پژوهش آنلاین‌ه که نزدیک 16,600 بزرگسال ره بررسی کرد [5]. خیلی آدمای بیش‌تری می‌گن «خوب آواز نخونم».
  • تمرین گوش ره تیزتر کونه: آستانهٔ تشخیص زیر و بمِ موسیقی‌دانای کلاسیک، اول کار بیش از 6 برابر دقیق‌تر از آدمایی بو که موسیقی‌دان نی‌ان. آدمای بی‌تمرین بعد از 4 تا 8 ساعت تمرین فاصله ره پُر کردن [2].
  • نُت‌شناسی مطلق به تمرینِ زودهنگام و زبون بستگی داره: بین شاگردای موسیقی که از 4 تا 5 سالگی درس ره شروع کردن، نزدیک 60% در پکن و 14% در یه هنرستان موسیقیِ آمریکا نُت‌شناسی مطلق داشتن [6].
  • «1 نفر از هر 10,000 نفر» عددِ سستی‌یه: این آمارِ زیاد نقل‌شده دربارهٔ نُت‌شناسی مطلق، از یه برآوردِ سال 1955 میاد که بر پایهٔ موسیقی‌دانایی بو که یه پژوهشگر اتفاقی دیده بو، نه یه نمونهٔ تصادفی [7].
  • همه زودتر ضربه می‌زنن: بیشتر آدما وقتی با ضرب‌آهنگ ضربه می‌زنن، چند ده میلی‌ثانیه پیش‌تر از ضرب می‌زنن [8].

آزمون تشخیص زیر و بم صدا چی‌جور کار کونه

  1. آزمون صدا. چهار نُت ره می‌شنوی که یکی‌یکی زیرتر بون، تا بتونی صدای راحت ره تنظیم بکنی. صدای بلندتر بهتر نیه.
  2. زیرتر یا بم‌تر؟ دو صدا یکی‌یکی پخش بون. صدای دوم زیرتر بو یا بم‌تر؟ زیر و بمِ صدای اول هر دفعه عوض بونه، بین 330 و 660 Hz؛ پس نمی‌تونی یه نُتِ ثابت یاد بگیری. فاصله از 100 سنت شروع بونه. دو جواب درست پشت سر هم بدی، فاصله کم‌تر بونه؛ جواب غلط بدی، فاصله بیش‌تر بونه. این روشِ «2 تا پایین، 1 تا بالا» جایی وایسته که حدود 71% وقتا درست جواب بدی [9]. بعد از 10 بار عوض‌شدنِ مسیر تموم بونه و نتیجه‌ات میانگینِ آخرین 6 باره.
  3. ضرب‌آهنگ. یه ضرب‌آهنگِ کوتاهِ کلیکی 2 بار پخش بونه؛ بعد تو همونو ضربه بزن. 5 ضرب‌آهنگ هسته.
  4. آزمون نُت‌شناسی مطلق (اختیاری). 12 نُتِ تکی، بی‌نُتِ راهنما و بی‌جواب. هر نُت ره روی صفحه‌کلید نام ببر.

همهٔ صداها تو مرورگرت ساخته بون؛ هیچ صدای ضبط‌شده‌ای نیه.

آزمون نُت‌شناسی مطلق

نُت‌شناسی مطلق یعنی نُتی ره بی‌این‌که اول صدای راهنما بشنوی، نام ببری. تو یه پژوهش آنلاینِ بزرگ، کسایی که این توانایی ره داشتن خیلی بالاتر از بقیه نمره گرفتن؛ نمره‌ها دو گروهِ جدا ساختن و بین‌شون آدمای کمی بودن [1]. فراوونی‌ش بستگی داره از کی بپرسی: نزدیک 30% شاگردای موسیقیِ ژاپن و 7% شاگردای موسیقیِ لهستان آزمونِ سخت‌گیرانه ره قبول شدن [7]؛ درسِ زودهنگام و زبونِ آهنگ‌دار احتمال‌ش ره بیش‌تر کونه [6]. بیشتر آدما، حتی بیشتر موسیقی‌دانای خوب، نُت‌شناسی نسبی دارن: فاصلهٔ بین نُت‌ها ره می‌شنون، نه خودِ نُت‌ها ره.

چی روی نتیجه‌ات اثر داره؟

  • آموزش موسیقی. سال‌ها ساز زدن یا آواز خوندن تشخیص فاصلهٔ نُت‌ها ره خیلی آسون‌تر کونه [2][3].
  • تمرینِ خودِ آزمون. آستانهٔ تشخیص تو اجراهای اول پایین میاد، حتی تو یه نوبت [2]. دفعهٔ بعد نتیجه ره با این دفعه بسنج.
  • هدفون و اتاق. هدفون و اتاقِ ساکت کمک کونه. بلندگوهای ریزِ گوشی ممکنه شنیدنِ صداهای بم ره سخت بکنن.
  • توجه و خستگی. یه لحظه حواست پرت بوه، فاصله دوباره بیش‌تر بونه.
  • عادت‌های ضرب‌آهنگ. موقع تکرارِ ضرب‌آهنگ، آدما ناخودآگاه به ضرب‌آهنگ‌های ساده میل کنن؛ مثلاً نُتِ بلند دو برابرِ نُتِ کوتاه باشه [10]. یه مقداری «خطا» واسه همه طبیعیه.

این آزمون چی ره می‌تونه و چی ره نمی‌تونه بگه

آزمون تشخیص زیر و بم صدای Helibrain یه بازیِ سرگرم‌کنندهٔ گوشه که بر پایهٔ کارهای پژوهشیه. این آزمونِ شنوایی نیه، تشخیصِ آمیوزی نیه و از آزمون‌های پژوهشی‌ای هم نیه که واسه تشخیص آمیوزی به کار بون (مثل آزمونِ مونترالِ سنجش آمیوزی) [11]. صدای مرورگر و بلندگوها ابزارِ آزمایشگاهی نی‌ان؛ پس عددها ره تقریبی حساب بکن.

اگه شمه شنوایی جه نگرونی دارین، مثلاً گپ‌زدن صدای گنگ ایسه، دکتر یا شنوایی‌شناس جه مشورت بوکونین.

پرسش‌های پرتکرار

از کجا بفهمم گوشم به نُت‌ها ناشنواسه؟

اگه بتونی وقتی دو صدا یه نیم‌پرده (100 سنت) فاصله دارن تشخیص بدی کدوم زیرتره، به احتمال زیاد گوشِ تو به نُت‌ها ناشنوا نیه؛ بیشتر آدما فاصله‌های خیلی کم‌تر ره هم می‌شنون [2][4]. ناشنوایی واقعی به نُت‌ها، یعنی آمیوزی مادرزادی، نزدیک 1.5% بزرگسالا ره درگیر کونه [5] و با آزمون‌های پژوهشیِ طولانی‌تر تشخیص داده بونه. آزمون تشخیص زیر و بم صدای Helibrain فقط یه ایدهٔ اولی بهت ده، تشخیص پزشکی نیه.

چند درصدِ آدما گوش‌شون به نُت‌ها ناشنواسه؟

یه اینترنتی مطالعه، که 18 تا 65 ساله حدود 16,600 بزرگسال ره بررسی بوکوده، بۊگه بزرگسالون جه حدود 1.5% شون مادرزادی موسیقی‌نشنوی دارنه [5]. 1980 سالی یه قدیمی‌تر مطالعه ای درصد ره 4% دونسته؛ چون یه دگانه آزمون و سست‌تر تعریف به‌کار بۊرده [12]. خیلی آدمون آواز خوب نخوندن خاطر فکر کونن کوک ره تشخیص ندَن؛ آواز خوندن و زیر و بم ره شنیدن دو تا جدا مهارت‌ان.

نُت‌شناسی مطلق چقدر کمیابه؟

نُت‌شناسی مطلق بین مردمِ معمولی کمیابه، اما هیچ‌کس دقیق اندازه نگرفته چقدر کمیابه. عددِ معروفِ «1 نفر از هر 10,000 نفر» یه برآوردِ قدیمی‌یه که پشتوانهٔ داده‌ایِ سستی داره [7]. بین شاگردای موسیقی، بسته به این‌که درس ره چقدر زود شروع کرده باشن و چه زبونی حرف بزنن، این میزان از چند درصد تا نزدیک 30% می‌رسه [6][7].

آدم بزرگسال می‌تونه نُت‌شناسی مطلق یاد بگیره؟

بزرگسالا با تمرینِ زیاد می‌تونن بعضی نُت‌ها ره بشناسن، اما نُت‌شناسیِ مطلقِ واقعی پیوندِ محکمی با درسِ موسیقی تو کودکیِ زودهنگام داره [6]. بیشتر موسیقی‌دان‌ها از نُت‌شناسیِ نسبی استفاده کنن؛ یعنی فاصلهٔ بین نُت‌ها ره می‌شنون. این توانایی تو هر سنی با تمرین خوب‌تر بونه [2].

تو آزمونِ زیر و بم چه نمره‌ای خوبه؟

تو پژوهش‌های آزمایشگاهی، آدمایی که موسیقی‌دان نی‌ان معمولاً اختلافِ نزدیک 12 تا 35 سنت ره می‌شنون و موسیقی‌دانای آموزش‌دیده نزدیک 2 تا 17 سنت ره [2][3][4]. نتیجهٔ زیرِ 10 سنت نشون‌دهندهٔ گوشِ خیلی دقیقیه. بالای 100 سنت (یه نیم‌پرده) نامعموله؛ بد نیه تو اتاقِ ساکت و با هدفون یه بار دیگه امتحان بکنی.

آزمون تشخیص زیر و بم صدای Helibrain واقعاً رایگانه؟

آره. خودِ آزمون و همهٔ نتیجه‌ات رایگانه: بی‌ثبت‌نام، بی‌ایمیل و بی‌پرداخت. Helibrain از برنامه‌ش درآمد داره که هم طرحِ رایگان داره و هم طرحای پولی؛ واسه آزمون دادن نیازی به برنامه نیه.

همهٔ 43 مفتی ماغز آزمونا ره ببین

تی خواد ای ره هر روز کار بکونی؟ Helibrain اپ (فعلاً انگلیسی زوون ایسه) رایگان پلَن و پولی پلَنون دارنه.

این صفحه ره منبع بگو: آزمون تشخیص زیر و بم صدا. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/glk/tone-deaf-test. CC BY 4.0.

معمول پرسشا

How this test works

This ear game has two parts and an optional third. First, two tones play and you say whether the second was higher or lower. The difference shrinks after two right answers and grows after a mistake, until it settles near the smallest step you can hear. That step, in cents, is your main score. Second, you tap back 5 short click rhythms. Third, you can name 12 single notes. This up-down method was described in 1971.

Version 1 · Cite this test:

Helibrain (2026). Tone deaf test, v1. https://helibrain.com/tone-deaf-test/methods

Full method →

منابع

  1. Athos EA, Levinson B, Kistler A, et al. (2007). Dichotomy and perceptual distortions in absolute pitch ability. PNAS 104(37):⁦14795–14800.⁩ doi.org/10.1073/pnas.0703868104
  2. Micheyl C, Delhommeau K, Perrot X, Oxenham AJ (2006). Influence of musical and psychoacoustical training on pitch discrimination. Hearing Research 219(⁦1–2⁩):⁦36–47.⁩ doi.org/10.1016/j.heares.2006.05.004 (cent values as summarized in Deroche et al. 2017, doi.org/⁦10.1121/1.5005496⁩)
  3. Bianchi F, Santurette S, Wendt D, Dau T (2016). Pitch discrimination in musicians and non-musicians: effects of harmonic resolvability and processing effort. Journal of the Association for Research in Otolaryngology 17(1):⁦69–79.⁩ doi.org/10.1007/s10162-015-0548-2
  4. Larrouy-Maestri P, Harrison PMC, Müllensiefen D (2019). The mistuning perception test: a new measurement instrument. Behavior Research Methods 51(2):⁦663–675.⁩ doi.org/10.3758/s13428-019-01225-1
  5. Peretz I, Vuvan DT (2017). Prevalence of congenital amusia. European Journal of Human Genetics 25(5):⁦625–630.⁩ doi.org/10.1038/ejhg.2017.15
  6. Deutsch D, Henthorn T, Marvin E, Xu H (2006). Absolute pitch among American and Chinese conservatory students: prevalence differences, and evidence for a speech-related critical period. Journal of the Acoustical Society of America 119(2):⁦719–722.⁩ doi.org/⁦10.1121/1.2151799⁩
  7. Miyazaki K, Makomaska S, Rakowski A (2012). Prevalence of absolute pitch: a comparison between Japanese and Polish music students. Journal of the Acoustical Society of America 132(5):⁦3484–3493.⁩ doi.org/⁦10.1121/1.4756956⁩
  8. Aschersleben G (2002). Temporal control of movements in sensorimotor synchronization. Brain and Cognition 48(1):⁦66–79.⁩ doi.org/10.1006/brcg.2001.1304
  9. Levitt H (1971). Transformed up-down methods in psychoacoustics. Journal of the Acoustical Society of America 49(2B):⁦467–477.⁩ doi.org/⁦10.1121/1.1912375⁩
  10. Jacoby N, McDermott JH (2017). Integer ratio priors on musical rhythm revealed cross-culturally by iterated reproduction. Current Biology 27(3):⁦359–370.⁩ doi.org/10.1016/j.cub.2016.12.031
  11. Peretz I, Champod AS, Hyde K (2003). Varieties of musical disorders. The Montreal Battery of Evaluation of Amusia. Annals of the New York Academy of Sciences 999:⁦58–75.⁩ doi.org/10.1196/annals.1284.006
  12. Kalmus H, Fry DB (1980). On tune deafness (dysmelodia): frequency, development, genetics and musical background. Annals of Human Genetics 43(4):⁦369–382.⁩ doi.org/10.1111/j.1469-1809.1980.tb01571.x

ای صفحه چجوری جور بو: Helibrain تیم، بالا لیست‌بو مطالعه‌ئان بنویشته؛ Robert(انگلیسی) (بیوفیزیک دکتری‌خوان) هم ⁦11/4⁩/2026 تاریخ بازبینی بکرده. منبعا عوض بون، ای ره نو تازه کِنیم.