ፈተና ዘይምስማዕ ቃና

ካብ ክልተ ቃናታት እቲ ዝለዓለ ኣየናይ ምዃኑ ክትሰምዕ ትኽእልዶ? እቲ ዝነኣሰ ስጉምቲ ቃና ፍለጥ፣ ስርዓተ ምት ደጊምካ ጥውቕ፣ ድሕሪኡ ስማት ኖታታት ፈትን። ኣስታት 4 ደቓይቕ፣ ናጻ፦ ምዝገባ ኣየድልን።

ብጉጅለ HelibrainብRobert(እንግሊዝኛ)፡ ኣብ ባዮፊዚክስ ሕጹይ ዶክትረት፡ ተገምጊሙዝተሓትመሉ ዕለት ናይ መወዳእታ ግምገማ ዝተገብረሉ

ውጽኢትካ ብኸመይ ከም እተንብቦ

  • ዝሰማዕካዮ ዝነኣሰ ስጉምቲ ቃና፦ ብሰንት። ሓደ ሰሚቶን፣ እቲ ኣብ መንጎ ክልተ ጎረባብቲ ቁልፊ ፒያኖ ዘሎ ስጉምቲ፣ 100 ሰንት እዩ። እዚ ስጉምቲ ካብ 10 ግዜ ኣስታት 7 ግዜ ክትፈልዮ ዝኸኣልካ እዩ። እቲ ቁጽሪ እናነኣሰ እንተኸይዱ ጸልዩ ሰሚዕካ ማለት እዩ።
  • ዝተመሳሰሉ ምታታት፦ ካብቶም 5 ምታታት ክንደይ ብቐረባ ደጊምካ ጥዊቕካ። ፍጥነት ምት ኣይቁጸርን፦ ቅድሚ ምንጽጻር ጥውቃታትካ ናብ ንውሓት እቲ ምት ይስተኻኸሉ።
  • ጌጋ ግዜ ምት፦ ብማእከላይ ክንደይ ርሕቀት ኣብ መንጎ ነፍሲ ወከፍ ጥውቃ ናይ ምት ርሕቀት ከም ዝፈለየ፣ ብሚእታዊት።
  • ዝተሰመዩ ኖታታት (ኣማራጺ ክፋል)፦ ብትኽክል ስም ዝሃብካዮም ንጽል ኖታታት ክንደይ ምዃኖም። ኖታ ብሓደ ሰሚቶን እንተተጋግዩ፣ ኣብቲ ሚእታዊት ክፋላዊ ነጥቢ ይረክብ፤ እዚ ከምቲ ተመራማሪታት ዝምዝንዎ እዩ [1]።

ልሙድ እዝኒ ክንደይ ጽቡቕ እዩ?

ሓደ ሰሚቶን 100 ሰንት እዩ። ኣብ መጽናዕቲታት ላቦራቶሪ፣ ልሙዳት ሙዚቀኛታት ዘይኮኑ ሰባት ኣስታት 12 ክሳብ 35 ሰንት ዝኣክል ፍልልይ ቃና ክሰምዑ ይኽእሉ፤ ስልጠና ዘለዎም ሙዚቀኛታት ድማ ኣስታት 2 ክሳብ 17 ሰንት ዝኣክል [2][3][4]። ልምምድ ብዙሕ ይሕግዝ፦ ሙዚቀኛታት ዘይኮኑ ሰባት ድሕሪ 4 ክሳብ 8 ሰዓታት ስልጠና ናብ ደረጃ ሙዚቀኛታት በጺሖም [2]። ሓቀኛ ዘይምስማዕ ቃና (ኣብ ልደት ዝጅምር ኣሙዝያ) ሳሕቲ እዩ፣ ኣስታት 1.5% ካብ ዓበይቲ [5]።

ቅልጡፍ ሓበሬታ

  • ዘይምስማዕ ቃና ሳሕቲ የጋጥም፦ ኣብ ሓደ ኣስታት 16,600 ዓበይቲ ዝተንተነ ናይ ኢንተርነት መጽናዕቲ፣ ኣስታት 1.5% ካብ ዓበይቲ ኣብ ልደት ዝጅምር ኣሙዝያ፣ ንምሉእ ህይወት ዝጸንሕ ጸገም ቃና ሙዚቃ፣ ኣለዎም [5]። ብዙሓት ካልኦት ግን “ክዝምር ኣይክእልን” ይብሉ።
  • ስልጠና ስምዒት ቃና የስልሕ፦ መዐቀኒ ቃና ናይ ክላሲካል ሙዚቀኛታት ካብ ናይ ሙዚቀኛታት ዘይኮኑ ሰባት ካብ 6 ግዜ ንላዕሊ ዝጸልዐ እዩ ነይሩ። ድሕሪ 4 ክሳብ 8 ሰዓታት ልምምድ፣ እቶም ዘይሙዚቀኛታት ነቲ ፍልልይ ኣጽቢቦም [2]።
  • ፍጹም ቃና ብናይ ቀደም ስልጠናን ቋንቋን ይጽሎ፦ ካብ 4 ክሳብ 5 ዓመት ከለዉ ትምህርቲ ሙዚቃ ዝጀመሩ ተማሃሮ ሙዚቃ፣ ኣብ ቤጂንግ ኣስታት 60%፣ ኣብ ናይ ኣሜሪካ ኮንሰርቫቶሪ ድማ 14% ፍጹም ቃና ነይርዎም [6]።
  • “1 ካብ 10,000” ድኹም ግምት እዩ፦ ብዙሕ ግዜ ዝጥቀስ ተራ ፍጹም ቃና፣ ካብ 1955 ዝመጸ ግምት እዩ። እቲ ግምት ብሓደ ተመራማሪ ብኣጋጣሚ ኣብ ዝረኸቦም ሙዚቀኛታት ዝተመርኮሰ እዩ፣ ብዘይ ረብሓ ዘለዎ ናሙና ኣይኮነን [7]።
  • ኩሉ ሰብ ቀዲሙ ይጥውቕ፦ ኣብ ምት እናተጥወቕካ፣ መብዛሕትኦም ሰባት ቅድሚኡ ብገለ ዓሰርተታት ሚሊሰከንድ ይጥውቑ [8]።

ፈተና ዘይምስማዕ ቃና ብኸመይ ይሰርሕ

  1. ምርግጋጽ ድምጺ። ኣርባዕተ ኖታታት እናደየቡ ትሰምዕ፣ ስለዚ ምቹእ ድምጺ ክትመርጽ ትኽእል። ዓው ምባሉ ዝሓሸ ኣይኮነን።
  2. ዝለዓለ ወይ ዝተሓተ? ክልተ ቃናታት ሓደ ድሕሪ እቲ ካልእ ይስምዑ። እቲ ካልኣይ ዝለዓለ ወይ ዝተሓተ ነበረ? ቃና ናይቲ ቀዳማይ ድምጺ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ግዜ ይቀያየር፣ ካብ 330 ክሳብ 660 Hz፤ ስለዚ ቀዋሚ ኖታ ክትምሃር ኣይትኽእልን። ስጉምቲ ብ 100 ሰንት ይጅምር። ብተኸታታሊ ክልተ ትኽክለኛ መልሲ እንተሂብካ፣ ይንእስ፤ ጌጋ እንተመሊስካ ድማ ይዓቢ። እዚ “2 ታሕቲ፣ 1 ላዕሊ” ዝብሃል ሕጊ ኣብ ኣስታት 71% ግዜ ትኽክል ኣብ እትኸውነሉ ደረጃ ይበጽሕ [9]። ድሕሪ 10 ናይ ኣንፈት ምቕያር ይውዳእ፣ ውጽኢትካ ድማ ካብቶም ዳሕረዎት 6 ማእከላይ ዋጋ እዩ።
  3. ምት። ሓጺር ምት ጠውቃታት 2 ግዜ ይስማዕ፤ ድሕሪኡ ደጊምካ ጥውቕ። 5 ምታታት ኣለዉ።
  4. ፈተና ፍጹም ቃና (ኣማራጺ)። 12 ንጽል ኖታታት፣ ብዘይ መወከሲ ኖታን ብዘይ ግብረ መልስን። ነፍሲ ወከፍ ኣብ ኪቦርድ ስሙ ሃቦ።

ነፍሲ ወከፍ ድምጺ ኣብ መበገሲ መርበብካ ይፍጠር፤ ቅዳሓት ድምጺ የለን።

ፈተና ፍጹም ቃና

ፍጹም (ምሉእ) ቃና ማለት ቅድሚ መወከሲ ኖታ ምስማዕካ ኖታ ብስሙ ምጽዋዕ ማለት እዩ። ኣብ ሓደ ዓቢ ናይ ኢንተርነት መጽናዕቲ፣ እቲ ክእለት ዝነበሮም ሰባት ካብ ካልኦት ኣዝዮም ዝለዓለ ነጥቢ ረኺቦም፤ ነጥብታቶም ኣብ ክልተ ፍሉያት ጉጅለታት ተኸፊሎም፣ ኣብ መንጎኦም ዝነበሩ ውሑዳት እዮም [1]። ክንደይ ልሙድ ከም ዝኾነ እተን እትሓተቶም ሰባት ይውስንዎ፦ ኣስታት 30% ካብ ጃፓናውያን ተማሃሮ ሙዚቃን 7% ካብ ፖላንዳውያን ተማሃሮ ሙዚቃን ጥብቂ ፈተና ሓሊፎም [7]፤ ኣብ ቀዳማይ እዋን ዝወሃብ ትምህርቲ ሙዚቃን ቋንቋ ቃናን ድማ ዕድሉ ይውስኽ [6]። መብዛሕትኦም ሰባት፣ እንተላይ መብዛሕትኦም ጽቡቓት ሙዚቀኛታት፣ ኣብ ክንድኡ ዘመዳዊ ቃና ኣለዎም፦ ኣብ መንጎ ኖታታት ዘሎ ስጉምቲ እምበር፣ ኖታታት ባዕሎም ኣይኮነን ዝሰምዑ።

ውጽኢትካ እንታይ ይጸልዎ?

  • ስልጠና ሙዚቃ። ንዓመታት መሳርሒ ሙዚቃ ምጽዋት ወይ ምዝማር፣ ስጉምቲ ቃና ክትሰምዕ ኣዝዩ የቐልል [2][3]።
  • ኣብቲ ዕማም ባዕሉ ልምምድ። መጀመርታ ኣብ ዝግበሩ ፈተነታት፣ እንተላይ ኣብ ሓደ ክፍለ ግዜ፣ መዐቀኒ ይንኪ [2]። ዳግማይ ምስ እትፍትን ምስዚ ፈተነ ኣነጻጽሮ።
  • ርእስካ ዝኽደን ማዳመጺን ክፍሊን። ርእስካ ዝኽደን ማዳመጺን ጸጥ ዝበለ ክፍሊን ይሕግዙ። ንኣሽቱ ድምጺ ስልኪ ትሑት ቃናታት ንምስማዕ ከጸግሙ ይኽእሉ።
  • ትኹረትን ድኻምን። ኣብ ሓደ ፈተነ ንእሽቶ ምስሓብ ትኹረት፣ እቲ ስጉምቲ እንደገና ክዓቢ ይገብሮ።
  • ልምዲ ምት። ኣብ ምት እናጥወቑ ሰባት ናብ ቀለልቲ ምታታት ክዘንብሉ ይኽእሉ፤ ንኣብነት ነዊሕ ኖታታት ካብ ሓጸርቲ ክልተ ግዜ ምንዋሖም። እዚ ደጊሞም ክጥውቑ ከለዉ ይኽሰት [10]። ገለ “ጌጋ” ንኹሉ ሰብ ልሙድ እዩ።

እዚ ፈተና እንታይ ክነግረካ ይኽእልን ኣይክእልን

ፈተና ዘይምስማዕ ቃና Helibrain፣ ኣብ ዕማማት ምርምር ዝተመርኮሰ ዘዘናግዕ ጸወታ እዝኒ እዩ። ፈተና ምስማዕ ኣይኮነን፣ ናይ ኣሙዝያ ምርመራ ኣይኮነን፣ ከምኡውን ንምርመራ ዝጥቀሙሉ ናይ ምርምር ፈተና ጥርናፈ (ንኣብነት ናይ ሞንትሪያል መለክዒ ኣሙዝያ ሙዚቃ) ኣይኮነን [11]። ድምጺ መበገሲ መርበብን ድምጺ ማውጽእን መሳርሒታት ላቦራቶሪ ኣይኮኑን፤ ስለዚ ቁጽርታትካ ግምታዊ ጥራይ ጌርካ ውሰዶም።

ብዛዕባ ምስማዕካ ስክፍታ እንተሃልዩካ፣ ንኣብነት ዘረባ ድምጹ ዝሕብለለ እንተመሲሉ፣ ሓኪም ወይ ክኢላ ምስማዕ ርአ።

ብዙሕ ግዜ ዝሕተቱ ሕቶታት

ቃና ከም ዘይሰምዕ ብኸመይ እፈልጥ?

ካብ ክልተ ቃናታት እቲ ዝለዓለ ኣየናይ ምዃኑ ክትፈልይ እንተኽኢልካ፣ እቶም ቃናታት ሓደ ሰሚቶን (100 ሰንት) ርሒቖም ከለዉ፣ ብጣዕሚ ብዙሕ ዕድል ኣሎ ቃና ዘይምስማዕ ከም ዘይብልካ፦ መብዛሕትኦም ሰባት ካብዚ ኣዝዮም ዝነኣሱ ስጉምትታት ክሰምዑ ይኽእሉ [2][4]። ሓቀኛ ዘይምስማዕ ቃና፣ ኣብ ልደት ዝጅምር ኣሙዝያ፣ ኣስታት 1.5% ካብ ዓበይቲ የጥቅዕ [5]፣ ብነዊሕ ናይ ምርምር ፈተናታት ድማ ይምርመር። ፈተና ዘይምስማዕ ቃና Helibrain ቀዳማይ ሓሳብ ይህበካ፣ ምርመራ ግን ኣይኮነን።

ካብ ሰባት ክንደይ ሚእታዊት ቃና ኣይሰምዑን?

ኣብ ሓደ ኣስታት 16,600 ዓመቶም ካብ 18 ክሳብ 65 ዝኾኑ ዓበይቲ ዝተንተነ ናይ ኢንተርነት መጽናዕቲ መሰረት፣ ኣስታት 1.5% ካብ ዓበይቲ ኣብ ልደት ዝጅምር ኣሙዝያ ኣለዎም [5]። ካብ 1980 ዝኾነ ዝቐደመ መጽናዕቲ፣ ካልእ ፈተናን ዝሰፍሐ ትርጉምን ተጠቒሙ ኣብ 4% ኣቐሚጥዎ [12]። ካብኡ ንላዕሊ ብዙሓት ሰባት ጽቡቕ ክዝምሩ ስለ ዘይክእሉ ቃና ኣይሰምዑን ኢሎም ይኣምኑ፤ ምዝማርን ቃና ምስማዕን ግን ዝተፈላለዩ ክእለታት እዮም።

ፍጹም ቃና ክንደይ ሳሕቲ እዩ?

ፍጹም ቃና ኣብ ሓፈሻዊ ህዝቢ ሳሕቲ እዩ፣ ግን ክንደይ ሳሕቲ ምዃኑ ብትኽክል ዝለካ የለን። እቲ ዝፍለጥ “1 ካብ 10,000” ዝብል ቁጽሪ ድኹም መረዳእታ ዘለዎ ኣረጊት ግምት እዩ [7]። ኣብ ተማሃሮ ሙዚቃ ድማ ብመሰረት ኣብ ክንደይ ንእስነቶም ትምህርቲ ከም ዝጀመሩን ቋንቋኦምን፣ ካብ ገለ ሚእታዊት ክሳብ ኣስታት 30% ይበጽሕ [6][7]።

ኣብ ዓቢ ዕድመ ፍጹም ቃና ክትመሃር ትኽእልዶ?

ዓበይቲ ብብዙሕ ልምምድ ገለ ኖታታት ክለልዩ ክመሃሩ ይኽእሉ፣ ግን ሓቀኛ ፍጹም ቃና ምስ ኣብ ቀዳማይ ንእስነት ዝወሃብ ትምህርቲ ሙዚቃ ብጽኑዕ ዝተኣሳሰረ እዩ [6]። ዘመዳዊ ቃና፣ ኣብ መንጎ ኖታታት ዘሎ ስጉምቲ ምስማዕ፣ እቲ መብዛሕትኦም ሙዚቀኛታት ዝጥቀሙሉ እዩ፤ ብዝኾነ ዕድመ ብልምምድ ጽቡቕ ይመሓየሽ [2]።

ኣብ ፈተና ቃና ጽቡቕ ውጽኢት እንታይ እዩ?

ኣብ መጽናዕቲታት ላቦራቶሪ፣ ሙዚቀኛታት ዘይኮኑ ሰባት ብልምዲ ኣስታት 12 ክሳብ 35 ሰንት ዝኣክል ፍልልይ፣ ስልጠና ዘለዎም ሙዚቀኛታት ድማ ኣስታት 2 ክሳብ 17 ሰንት ዝኣክል ይሰምዑ [2][3][4]። ካብ 10 ሰንት ትሕቲ ዝኾነ ውጽኢት ኣዝዩ ጸልዩ ዝሰምዕ እዝኒ የመልክት። ልዕሊ 100 ሰንት (ሓደ ሰሚቶን) ዘይተለምደ እዩ፣ ኣብ ጸጥ ዝበለ ክፍሊ ብርእስካ ዝኽደን ማዳመጺ ዳግማይ ምፍታኑ ድማ ጽቡቕ እዩ።

ፈተና ዘይምስማዕ ቃና Helibrain ብሓቂ ናጻ ድዩ?

እወ። ፈተናን ምሉእ ውጽኢትካን ናጻ እዮም፦ ምዝገባ የለን፣ ኢመይል የለን፣ ክፍሊት የለን። Helibrain ካብታ ነጻን ዝኽፈሉን መደባት ዘለዉዋ መተግበሪ ገንዘብ ይረክብ፤ ነቲ ፈተና ንምውሳድ መተግበሪ ኣየድልየካን።

ተዛመድቲ ፈተናታት

ኩሎም 43 ናጻ ፈተናታት ሓንጎል ርአ

ነዚ መዓልታዊ ክትሰርሓሉ ትደሊ? መተግበሪ Helibrain (ንሕጂ ብእንግሊዝኛ) ናጻ መደብን ዝኽፈል መደባትን ኣለዎ።

ልሙዳት ሕቶታት

ምንጭታት

  1. Athos EA, Levinson B, Kistler A, et al. (2007). ኣብ ክእለት ፍጹም ቃና ዘሎ ክልተኣዊ ፍልልይን ኣብ ምርዳእ ዘጋጥሙ ምዝባዓትን። PNAS 104(37):14795–14800. doi.org/10.1073/pnas.0703868104
  2. Micheyl C, Delhommeau K, Perrot X, Oxenham AJ (2006). ጽልዋ ስልጠና ሙዚቃን ኣኮስቲክ ስነ-ልቦናን ኣብ ምፍላይ ቃና። Hearing Research 219(1–2):36–47. doi.org/10.1016/j.heares.2006.05.004 (እቶም ናይ ሰንት ዋጋታት ከምቲ ኣብ Deroche et al. 2017 ዝተጠቓለለ እዮም፣ doi.org/10.1121/1.5005496)
  3. Bianchi F, Santurette S, Wendt D, Dau T (2016). ኣብ ሙዚቀኛታትን ዘይሙዚቀኛታትን ምፍላይ ቃና፦ ጽልዋ ምፍታሕ ሃርሞኒክን ጻዕሪ ምስራሕን። Journal of the Association for Research in Otolaryngology 17(1):69–79. doi.org/10.1007/s10162-015-0548-2
  4. Larrouy-Maestri P, Harrison PMC, Müllensiefen D (2019). ፈተና ምርዳእ ምዝባዕ ቃና፦ ሓድሽ መሳርሒ መለክዒ። Behavior Research Methods 51(2):663–675. doi.org/10.3758/s13428-019-01225-1
  5. Peretz I, Vuvan DT (2017). ልምዓት ኣሙዝያ ኣብ ልደት። European Journal of Human Genetics 25(5):625–630. doi.org/10.1038/ejhg.2017.15
  6. Deutsch D, Henthorn T, Marvin E, Xu H (2006). ኣብ ኣሜሪካውያንን ቻይናውያንን ተማሃሮ ኮንሰርቫቶሪ ዘሎ ፍጹም ቃና፦ ፍልልይ ልምዓትን ምስ ዘረባ ዝተኣሳሰረ ናይ ምስላ ግዜ መርትዖን። Journal of the Acoustical Society of America 119(2):719–722. doi.org/10.1121/1.2151799
  7. Miyazaki K, Makomaska S, Rakowski A (2012). ልምዓት ፍጹም ቃና፦ ኣብ መንጎ ጃፓናውያንን ፖላንዳውያንን ተማሃሮ ሙዚቃ ምንጽጻር። Journal of the Acoustical Society of America 132(5):3484–3493. doi.org/10.1121/1.4756956
  8. Aschersleben G (2002). ኣብ ምስምማዕ ንቅስቓሳት ዘሎ ግዜያዊ ምቁጽጻር። Brain and Cognition 48(1):66–79. doi.org/10.1006/brcg.2001.1304
  9. Levitt H (1971). ኣብ ኣኮስቲክ ስነ-ልቦና ዝተቐየሩ ኣገባባት ደይብን-ውረድን። Journal of the Acoustical Society of America 49(2B):467–477. doi.org/10.1121/1.1912375
  10. Jacoby N, McDermott JH (2017). ኣብ ባህልታት ብዝተደጋገመ ምፍጻም ዝተራእዩ ናይ ሙዚቃ ምት ኢንቲጀር ሬሾ ቅድመ-ምርጫታት። Current Biology 27(3):359–370. doi.org/10.1016/j.cub.2016.12.031
  11. Peretz I, Champod AS, Hyde K (2003). ዓይነታት ሕድሕድ ዘይምስምማዕ ሙዚቃ። ናይ ሞንትሪያል መለክዒ ኣሙዝያ ሙዚቃ። Annals of the New York Academy of Sciences 999:58–75. doi.org/10.1196/annals.1284.006
  12. Kalmus H, Fry DB (1980). ቃና ዘይምስማዕ (ዲስሜሎድያ)፦ ብዝሒ፣ ምዕባለ፣ ዘርኣዊ ውርሻን ድሕረ-ባይታ ሙዚቃን። Annals of Human Genetics 43(4):369–382. doi.org/10.1111/j.1469-1809.1980.tb01571.x

ነዚ ገጽ ብኸመይ ኣዳሊናዮ፦ ጉጅለ Helibrain ካብቶም ኣብ ላዕሊ ዝተዘርዘሩ መጽናዕቲታት ተመርኲሱ ጽሒፉዎ፣ Robert(እንግሊዝኛ) (ኣብ ትምህርቲ ባዮፊዚክስ ዝርከብ ተመራማሪ) ድማ ብ ሕዳር 4, 2026 ገምጊሙዎ። ምንጭታት ምስ ዝቕየሩ ነዚ ነሐድሶ።