Бу бәяләү нәрсәләрне колачлый
2024 елгы Lancet комиссиясе гомер дәвамында деменция белән бәйләнеше булган, үзгәртү мөмкинлеге булган 14 факторны атый [1][2]:
- Яшь чакта белемнең аз булуы.
- Ишетү сәләтен югалту.
- LDL холестеринының югары булуы.
- Кан басымының югары булуы.
- Диабет.
- Симерү.
- Депрессия.
- Тәмәке тарту.
- Физик активлыкның җитәрлек булмавы.
- Алкогольне артык күп куллану.
- Баш мие җәрәхәте.
- Җәмгыятьтән читләшү.
- Һаваның пычрануы.
- Дәваланмаган күрү сәләте югалу.
LDL холестеринының югары булуы һәм дәваланмаган күрү сәләте югалу 2024 елда исемлеккә өстәлде. Хисап төркемнәрдәге кешеләр турындагы дәлилләрне карый; ул аерым кешенең киләчәген исәпләү формуласы түгел [1].
Боларның барысы да гадәт түгел. Белем алу, торак, пычрану һәм медицина ярдәменә керү мөмкинлеге шартларга һәм дәүләт сәясәтенә бәйле. Элек алган җәрәхәтне кире кайтарып булмый. Сораулар — без әзерләгән гомуми юнәлтүче сораулар, расланган клиник анкета түгел.
Ничек кулланырга
Үзегез белгәннәрегә генә җавап бирегез. «Белмим», «Җавап бирмәүне өстен күрәм» дип сайлый яки теләсә кайсы сорауны калдыра аласыз. Медицина халәтләре турында сәламәтлек белгече сезгә нәрсә әйткәнен сорыйбыз; бу бәяләү симптомнарны тикшерми, дәвалау максатларын билгеләми һәм диагноз куймый.
Нәтиҗәдә сез хәбәр иткән темалар, хәбәр итмәгән темалар, шикләнгәннәрегез һәм калдырган сорауларыгыз төркемләнә. Анда өйрәнү өчен 3 темага кадәр күрсәтелә; алар медицина әһәмияте буенча түгел, анкета тәртибендә урнаштырыла. Факторларны бергә кушып сәламәтлек баллы яки куркыныч проценты исәпләнми.
Нәрсә эшләргә була
Helibrain кушымтасында тәкъдимнәр белән танышыгыз(Инглиз теле). Кушымтада дәлилләргә нигезләнгән күнегүләрне карап, тормышыгызга туры килгәннәрен сайлый аласыз. Бу биттә куркыныч факторлары турындагы мәгълүмат һәм чыганаклар гына бирелә; дәвалану билгеләнми һәм авыруны булдырмау вәгъдә ителми.
Чагыштыру ничек эшли
Тулы җавап бирелгән бәяләүләр өчен генә без кабат карап чыгарга кирәк булган темалар санын башка уенчыларныкы белән чагыштырабыз. Болар — «Әйе» һәм «Белмим» җаваплары. Темалар күбрәк булу куркыныч югарырак яки сәламәтлек начаррак дигән сүз түгел: факторлар төрле, билгесез җаваплар еш очрый, һәм сан медицина әһәмиятенә карап үлчәнми. Җитәрлек санда яраклы беренче тапкыр узулар булгач, киң араларны күрсәтәбез; әлегә уенчылар санын күрсәтәбез.
Еш бирелә торган сораулар
Бу деменция тестымы?
Юк. Ул деменцияне ачыкламый һәм аның барлыкка килү ихтималын бәяләми. Шулай ук сәламәтлек проблемасы юк дип тә раслый алмый. Кыска онлайн бәяләү баш мие сәламәтлеген билгели алмый.
Барлык сорауларга да «Юк» дип җавап бирсәм?
Нәтиҗәдә сез хәбәр итмәгән факторлар күрсәтелә. Бу сәламәтлегегез яхшы дип расламый, авыруны булдырмауны вәгъдә итми һәм куркыныч нуль дигәнне аңлатмый.
Охшаш тестлар
- Стресска чыдамлык профилеБасым астында гадәттә ничек җавап бирүегезне җәмәгатьчелеккә ачык IPIP сораулары ярдәмендә тасвирлагыз.
- Зур бишлек шәхес тестыАчыклык, җаваплылык, экстраверсия, килешүчәнлек һәм эмоциональ тотрыклылыктан торган биш киң шәхес сыйфатыгызны, җәмәгатьчелеккә ачык 50 раслау нигезендә бәяли.
- Реакция вакыты тестыСигнал күренгәч, никадәр тиз җавап бирүегезне бәяли.
Бушлай баш мие тестларының барысын карау: 43
Моны көн саен эшләргә телисезме? Helibrain кушымтасында (әлегә инглиз телендә) бушлай һәм түләүле планнар бар.
Чыганаклар
- Livingston G һәм башкалар (2024). Деменцияне булдырмау, ярдәм итү һәм карау: Лансет комиссиясенең 2024 елгы хисабы. The Lancet 404:572–628. doi.org/10.1016/S0140-6736(24)01296-0
- UCL (2024). Комиссиянең төп учреждениесе чыгарган хисап турында белдерү, анда факторларның тулы исемлеге бар. www.ucl.ac.uk/news/2024/jul/nearly-half-dementia-cases-could-be-prevented-or-delayed-tackling-14-risk-factors
Бу битне ничек әзерләдек: аны Helibrain командасы югарыда күрсәтелгән тикшеренүләр нигезендә язды, ә 4 ноябрь, 2026 ел көнне Robert(Инглиз теле) (биофизика буенча PhD докторанты) тикшерде. Чыганаклар үзгәргәндә, битне яңартабыз.