Tsela ya go tlhaloganya maduo a gago
Maduo a gago a go fetola ditiro ke palo ya dikarabo tse di nepagetseng ka motsotso wa nako ya go araba mo karolong e e tlhakantsweng, e mo go yone taelo e fetogang go sa lebelelwa. Go araba ka bonako go a oketsa mme diphoso di a a fokotsa, ka jalo a lekanya lebelo le go nepagala mmogo. Gape re bontsha ditshenyegelo tsa go fetola: gore o ne o diega go le kana kang morago ga gore taelo e fetoge. Ditshenyegelo tseno di bonala mo e ka nnang mo bathong botlhe, mme di a farologana thata go tloga mo tekong e nngwe go ya go e nngwe [1][4].
- Maduo a go fetola: dikarabo tse di nepagetseng ka motsotso mo karolong e e tlhakantsweng (maduo a "seelo sa dikarabo tse di nepagetseng", tsela ya go kopanya lebelo le go nepagala mo palong e le nngwe [5]).
- Dikarabo tse di nepagetseng mo karolong e e tlhakantsweng: selekanyo sa dibopego tsa karolo e e tlhakantsweng tse o di arabileng sentle mo metsotswaneng e 3.
- Ditshenyegelo tsa go fetola: palogare ya nako ya gago mo ditekong tse tiro e fetogileng, go tlosiwa palogare ya diteko tse tiro e sa fetogang (go balwa fela dikarabo tse di nepagetseng tse di latelang karabo e e nepagetseng).
- Maduo a tiro e le nngwe: dikarabo tse di nepagetseng ka motsotso mo dikarolong tse mo go tsone go nang le tiro e le nngwe fela. Pharologano fa gare ga ano le maduo a gago a go fetola e bontsha gore go kopanya ditiro go go jela bokae.
Dintlha ka bokhutshwane
- Se e se lekanyang: go fetola ditiro, gape go bidiwa go suthisa mogopolo: go lebisa tlhokomelo ya gago mo melaong e mebedi e e farologaneng. Ke nngwe ya ditiro tse tharo tsa konokono tsa taolo ya tlhaloganyo mo patlisisong e e itsegeng e e neng ya akaretsa baithuti ba 137, mmogo le go ntšhwafatsa memori e e dirang le go ithiba go araba [3].
- Mongwe le mongwe o nna le ditshenyegelo tsa go fetola: batho ba diega e bile ba dira diphoso tse dintsi morago ga phetogo, le fa ba itse gore phetogo e a tla e bile ba na le nako ya go ipaakanyetsa [1][2].
- Maduo a dipharologano ga a tlhomame: maduo a a bonwang ka go bapisa maemo a mabedi, jaaka ditshenyegelo tsa go fetola, ga a tlhomame thata letsatsi le letsatsi go feta lebelo le go nepagala ka tlhamalalo [4]. Ke ka moo maduo a go fetola, e seng ditshenyegelo tsa go fetola, e leng palo ya konokono fano.
Tsela e motshameko o dirang ka yone
- Konopo nngwe le nngwe e emela mmala o le mongwe le sebopego se le sengwe: molema = pududu le sediko, moja = mmala wa namune le khutlonnetsepa (dikonopo tsa F le J, kgotsa dinotlolo tsa metsu).
- Go tlhaga taelo pele, MMALA kgotsa SEBOPEGO, mme sebopego se tlhage 0.6 metsotswana moragonyana. Araba sengwe se se umakilweng ke taelo. O na le metsotswana e 3 ka sebopego.
- Dikgaruru tse tharo: mmala fela, sebopego fela, go tswa foo di tlhakane; dibopego tsotlhe ke 72, mme 48 tsa tsone di mo karolong e e tlhakantsweng, e mo go yone tiro e fetogang mo e ka nnang mo dibopeng tse 50%. Go simolola ka dikgatiso tse dikhutshwane tsa ikatiso tse di nang le dikakgelo; o ka di tlola.
Dikarabo tse di bonako go feta 150 ms di tsewa di sa siama (di bonako thata gore o ka bo o bone sebopego). Karabo e e sa siamang e bontsha go phatsima go go khutshwane go go khibidu. Motshameko o lekanyeditswe ka nako, ka jalo go tswa mo tsebeng go fedisa teko.
Se se amang maduo a gago
- Sedirisiwa. Go kgoma sekirini sa founo le go tobetsa dinotlolo go tsaya dinako tse di farologaneng; bapisa diteko mo sedirisiweng le mokgwa o o tshwanang wa go tsenya dikarabo.
- Ikatiso. Batho ba nna bonako mo ditekolong tsa ntlha fa go tobetsa konopo go simolola go itiragalela. Bapisa maduo a gago le diteko tsa gago fa a setse a tlhomame.
- Letsapa, boroko le go iteega tsebe di dira gore mongwe le mongwe a diege.
- Mokgwa wa go dira. Go itlhaganela go oketsa lebelo mme go baka diphoso; maduo a go fetola a bala dilo tseo ka bobedi.
Se motshameko ono o ka go bolelelang sone le se o ka se kang wa go bolelela sone
Motshameko o bontsha gore gompieno o fetotse melao e mebedi e e motlhofo ka bonako le ka nepagalo go le kana kang, fa o bapisiwa le diteko tse dingwe tsa gago. Ga se tlhatlhobo ya bolwetse, ga o bolele sepe ka mathata a tlhokomelo, e bile ga o lekanye "go dira dilo di le dintsi ka nako e le nngwe" mo botshelong jwa letsatsi le letsatsi, jo mo go jone go fetola ditiro tsa mmatota go ikaegileng ka dilo tse dintsi go feta tseno. Segolobogolo ditshenyegelo tsa go fetola ga di tlhomame sentle gore teko e le nngwe e ka bua go le gontsi ka wena [4].
Dipotso tse di bodiwang gantsi
Teko ya go fetola ditiro ke eng?
Mo tekong ya go fetola ditiro, batho ba dira ditiro tse pedi tse di motlhofo; fano ba lemoga mmala kgotsa sebopego, mme taelo e ba bolelela gore ba dire efe. Babatlisisi ba bapisa diteko tse tiro e fetogang mo go tsone le tse e ipoeletsang mo go tsone; nako e e oketsegileng ya phetogo ke ditshenyegelo tsa go fetola [1][2]. Teko ya Helibrain ya go fetola ditiro ke mofuta o mokhutshwane wa mokgwa ono wa bogologolo wa mmala le sebopego.
Maduo a mantle a go fetola ke afe?
Teko ya Helibrain ya go fetola ditiro e bega dikarabo tse di nepagetseng ka motsotso mo karolong e e tlhakantsweng. Ga go na maduo a tlwaelo a a phasaladitsweng a mofuta ono o o rileng, ka jalo papiso e e siameng ke go bapisa maduo a gago mo sedirisiweng se se tshwanang mo ditekolong di le mmalwa. Dikarabo tse di bonako le tse di nepagetseng di a a oketsa ka bobedi.
Ke ka ntlha yang fa ke diega fela fa taelo e fetoga?
A eno ke teko ya go dira dilo di le dintsi ka nako e le nngwe?
Nnyaa tota. Go dira dilo di le dintsi ka nako e le nngwe go raya go dira dilo tse pedi ka nako e le nngwe; motshameko ono o lekanya go fetofetoga fa gare ga melao e mebedi. Ke tiro ya laboratori e babatlisisi ba e dirisang go ithuta phetogo eo [2].
A teko ya Helibrain ya go fetola ditiro ke mahala?
Ee. Motshameko le maduo a gago otlhe ke mahala: ga go tlhokege go ikwadisa, imeile kgotsa go duela. Helibrain e bona madi ka tiriso ya yone, e e nang le thulaganyo ya mahala le dithulaganyo tse di duelwang; ga o tlhoke tiriso go tshameka motshameko ono.
Diteko tse di amanang
- Teko ya go golaganya dintlha ka tatelanoE lekanya gore o golaganya didiko ka tatelano ka bonako jo bo kae, le gore o fetola jang magareng ga dinomoro le ditlhaka.
- Teko ya StroopE lekanya gore lefoko le go kgoreletsa go le kana kang fa o bitsa mmala wa enke ya lone.
- Teko ya go araba kgotsa go se arabeE lekanya gore o kgona go ithiba go tobetsa ka nako.
Bona diteko tsotlhe tsa mahala tsa boboko di le 43
A o batla go dira seno letsatsi le letsatsi? App ya Helibrain (e teng ka Seesemane fela ga jaana) e na le leano la mahala le a a duelwang.
Dipotso tse di tlwaelegileng
Metswedi
- Rogers RD, Monsell S (1995). Costs of a predictable switch between simple cognitive tasks. Journal of Experimental Psychology: General 124(2):207–231. doi.org/10.1037/0096-3445.124.2.207
- Monsell S (2003). Task switching. Trends in Cognitive Sciences 7(3):134–140. doi.org/10.1016/S1364-6613(03)00028-7
- Miyake A, Friedman NP, Emerson MJ, Witzki AH, Howerter A, Wager TD (2000). The unity and diversity of executive functions and their contributions to complex "frontal lobe" tasks: a latent variable analysis. Cognitive Psychology 41(1):49–100. doi.org/10.1006/cogp.1999.0734
- Hedge C, Powell G, Sumner P (2018). The reliability paradox: why robust cognitive tasks do not produce reliable individual differences. Behavior Research Methods 50(3):1166–1186. doi.org/10.3758/s13428-017-0935-1
- Woltz DJ, Was CA (2006). Availability of related long-term memory during and after attention focus in working memory. Memory & Cognition 34(3):668–684. doi.org/10.3758/BF03193587
Tsela e re dirileng tsebe eno ka yone: e kwadilwe ke setlhopha sa Helibrain go ikaegilwe ka dipatlisiso tse di umakilweng fa godimo, mme ya sekasekwa ke Robert(Seesemane) (moithuti wa PhD ya fisikaboko) ka 2026 Ngwanatsele 4. Re e ntšhwafatsa fa metswedi e fetoga.