Viyezgo vya wongo vyaulere
chiTumbuka
Viyezgo vifupi vyakujintha pa kafukufuku wa wongo: nyengo yakuzgokera, kuŵika mahara, kujikora, kukumbukira, luŵiro, kughanaghana vya malo, luso la kupanga vinthu viphya na kupenda vinthu. Vikugwira pa intaneti. Palije chifukwa cha kulembeska.
43 viyezgo mphindi zichoko waka pa chiyezgo chilichose vyakufumapo vyose, vyaulere
Luŵiro na kuŵika mahara
Umo ukuzgolera mwaluŵiro, utali wa nyengo iyo ukuŵika mahara, kweniso usange ungayima pa nyengo yakwenelera.

Chiyezgo cha nyengo yakuzgokera
Umo mukuzgolera luŵiro para chimanyikwiro chawoneka.
- Pafupifupi miniti 1
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha nyengo yakutegherezgera
Umo mukulutilira kuŵa ŵakunozgeka kuzgora para palije chinthu chinyake chikuchitika.
- Maminiti 3
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha kuchita panji kuleka kuchita
Usange mungajikora kuti muleke kubinya mu nyengo yakwenelera.
- Pafupifupi miniti 1
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha kusinthasintha milimo
Umo ungachitira mwaluŵiro na mwakwenelera pakusintha pakati pa kupima mtundu na kawonekero.
- Maminiti pafupifupi 4
- Palije kulembeska
Kukumbukira
Manambara, masikweya, mazgu na malo: vinthu vilinga ivyo ungavisunga mu maghanoghano.

Chiyezgo cha N-back
Unandi wa vinthu ivyo mungasunga mu maghanoghano apo vikusintha nyengo zose.
- Nyengo yikudalira mtunda uwo mwafika
- Palije kulembeska
- Chingelezi

Chiyezgo cha kukumbukira manambara
Unandi wa manambara agho mungasunga mu maghanoghano na kulembaso.
- Maminiti ghachoko waka
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha kukumbukira ivyo ukuwona
Unandi wa masanjiko gha masikweya agho mungakumbukira.
- Nyengo yikudalira apo mwafika
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha kukumbukira ndondomeko
Unandi wa malo agho mungakumbukira mwakulondezgana na kuwerezga ndondomeko yake.
- Maminiti ghachoko waka
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha chimpanzi
Unandi wa manambara agho mungabinya mwakulondezgana pa gulidi, mwakugomezga pa kukumbukira kwinu.
- Nyengo yikudalira apo mwafika
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha kukumbukira mazgu
Umo mungapambaniskira mazgu ghaphya na agho muli kuwonapo.
- Nyengo yikudalira apo mwafika
- Palije kulembeska
- Chingelezi

Chiyezgo cha kumanya mazgu
Mazgu ghalinga gha Chingelezi agho ukumanya, pamoza na ukuru wake na kuyerezgera na ŵaseŵeri ŵanyake.
- Maminiti pafupifupi 3
- Palije kulembeska
- Chingelezi

Mafumbo gha zuŵa lililose gha vinthu vyakumanyikwa
Mafumbo 10 gha vinthu vyakumanyikwa, ghakuyana kwa waliyose ndipo ghaphya zuŵa lililose.
- Maminiti pafupifupi 3, phya zuŵa lililose
- Palije kulembeska
- Chingelezi
Kupenda na kughanaghana
Sanga kapangidwe, zunguliska chithuzithuzi, werengera manambara, ndipo uleke kutimbanizgika na ivyo vikukusuzga.

Chiyezgo cha kughanaghanira masanjiko
Umo mukuwonera malango gha masanjiko na kugwiliskira ntchito malango agho.
- Palije chipima nyengo
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha Stroop
Umo lizgu likutondeskerani kuyowoya mtundu wa inki iyo lalembekamo.
- Pafupifupi miniti 1
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha luŵiro lwa kuŵerengera
Unandi wa masamu agho mungazgora mu dazi limoza la maminiti.
- Miniti 1
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha kusuzga vinthu mu maghanoghano
Umo mungazunguliskira mawonekedwe mu maghanoghano ghinu.
- Pafupifupi maminiti 2
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha kupenda nthowa
Luŵiro lwakukakika mizere pa madumbiri mwakulondezgana, na kusinthasintha pakati pa manambara na vilembo.
- Maminiti ghachoko waka
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha luŵiro lwa kuchita vinthu
Luŵiro lwakuyaniska vimanyikwiro na manambara mwakugwiliskira ntchito kiyi.
- Pafupifupi maminiti 2
- Palije kulembeska

Fumbo la zuŵa lililose la maghanoghano
Fumbo liphya la manambara mu mizere ya masikweya zuŵa lililose, ndipo ndakuyana kwa waliyose.
- Maminiti pafupifupi 2 mpaka 5
- Palije kulembeska
Luso la kupanga vinthu viphya
Umo maghanoghano ghinu ghangapitira kutali.

Chiyezgo cha luso la kupanga vinthu viphya
Umo mazgu agho mukughanaghanira ghakupambanirana pakati pawo.
- Maminiti ghachoko waka, palije chipima nyengo
- Palije kulembeska
- Chingelezi

Mafumbo ghakusuzga gha mazgu ghatatu
Sangani lizgu limoza ilo likukoleraniska mazgu ghanyake ghatatu. Mafumbo ghakusuzga ghaphya ghankhondi zuŵa lililose.
- Maminiti pafupifupi 3, ghaphya zuŵa lililose
- Palije kulembeska
- Chingelezi
Vyakusankha na ndondomeko
Ghanaghanani mwaluŵiro kuluska ŵanyinu, yezgani mwaŵi winu, ndipo sambirani vyakusankha ivyo vikovwira.

Yezga 2/3 ya avareji
Unandi wa pasogolo uwo mukughanaghanira pa ivyo ŵanthu ŵanyake wose ŵazamuyerezga.
- Miniti 1, chigaŵa chiphya sabata yiliyose
- Palije kulembeska

Mchezo wa kuyezga ngozi na buluni
Umo mukujipereka ku ngozi apo pampu yiliyose yikumupani ndalama kweni buluni lingaphulika na pampu yiliyose.
- Pafupifupi maminiti 5
- Palije kulembeska

Mchezo wa makadi gha mapaketi ghanayi
Umo mukusambira luŵiro kuti ni vyakusankha vichi ivyo vikumupani phindu apo malango ghakubisika.
- Pafupifupi maminiti 5
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha nsanja ya London
Umo mukukonzekera masuntho ghakunthazi kuti mufike pa chilato na masuntho ghachoko chomene.
- Pafupifupi maminiti 5
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha kumanya uko ungendera
Umo mungasangira nthowa na mapu agho mwawona kamoza, na kulongora uko mukambira.
- Pafupifupi maminiti 5
- Palije kulembeska

Mitego ya kupanga vyakusankha
Wonani umo umo vinthu vyayowoyekera vikupambanira maghanoghano, ndalama izo zaŵa kuti zagwira ntchito, na mazgoro ghakwamba ghakukopa.
- Maminiti pafupifupi 5–8
- Palije kulembeska
Michezo ya luŵiro na luso
Kulemba pa kiyibodi, kubinya na kulunjika: michezo yifupi yakuti muwiske rekodi yinu.

Chiyezgo cha luŵiro lwa kulemba pa kiyibodi
Mazgu ghalinga agho ukulemba pa miniti yimoza, kweniso umo ukulembetera makora.
- Masekondi 30 panji 60
- Palije kulembeska
- Chingelezi

Chiyezgo cha luŵiro lwa kubinya
Kawiri kalinga uko ungabinya, kugunda panji kukanikizga spacebar mu masekondi ghachoko waka.
- Masekondi 5 panji 10
- Palije kulembeska

Kusambizga kulunjika
Mwaluwiro wuli kweniso mwakulunjika wuli pakulasa vilato na mbewa ya pa kompyuta panji chalako.
- Masekondi pafupifupi 30
- Palije kulembeska

Jambura chidiringwa chakukwana makora
Umo ungajambulira chidiringwa chakuzungulira makora na woko.
- Masekondi ghachoko pa kuyezga kulikose
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha kumanya nyengo
Umo ungamanyira utali wa masekondi ghachoko waka.
- Miniti pafupifupi 1
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha luŵiro lwa kuŵerenga
Umo ukuŵerengera mwaluŵiro, kukapimika na mafumbo ghakukhwaskana na lemba ilo waŵerenga.
- Maminiti pafupifupi 3
- Palije kulembeska
- Chingelezi
Vyakupulika na kupambaniska
Umo mukuwonera mitundu na kupulika kukwera kwa matoni na kayendedwe ka sumu.

Chiyezgo cha kupambaniska mitundu
Apo mtundu wa green ukusinthira ku blue kwa iwe, na umo ungapangira mitundu yakuyana kuŵa mu ndondomeko yakwenelera.
- Maminiti pafupifupi 3
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha kupulika matoni gha sumu
Umo ungapulikira kusintha kuchoko kwa kukwera kwa tono, umo ungabudizgira kaŵiro, kweniso usange ungazunura zina la matoni.
- Maminiti pafupifupi 4
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha kukumbukira visko
Sambirani visko vyambura kumanyikwa, pamanyuma muzimanye pakati pa visko vyakuyana ivyo vyalongoreka mu nthowa ziŵiri.
- Maminiti pafupifupi 2
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha kumanya umo ŵanthu ŵakujipulikira
Yaniskani mawonekero gha visko na mazina ghake, kufuma pa agho ghakuwoneka pachoko m'paka agho ghakuwoneka chomene.
- Maminiti pafupifupi 2
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha maonekedwe gha ŵanthu
Ŵerengani ivyo maonekedwe ghakwendakwendeska ghakulongora kuti ghakukhumba, kwambura kuyowoya.
- Maminiti pafupifupi 6–8
- Palije kulembeska
Imwe na maghanoghano ghinu
Palije zgoro lakwenelera panji lakubudika: umo muliri, na ivyo mukuwona para mukughanaghanira vinthu.

Chiyezgo cha wunthu cha Big Five
Mikhaliro yinu yikuru yinkhondi ya wunthu, kufuma ku mazgu 50 gha pagulu.
- Maminiti pafupifupi 7
- Palije kulembeska

Chiyezgo cha kuleka kuwona vithuzithuzi mu maghanoghano
Umo vithuzithuzi ivyo ukuwona mu maghanoghano ghako viliri vyakuwoneka makora, kuyana na umo iwe ukupulikira.
- Maminiti pafupifupi 2
- Palije kulembeska

Kujipima pa mikhaliro yakovwira umoyo wa wongo
Dumbiskanani pa vinthu 14 ivyo vikulongosoreka mu lipoti la Lancet Commission la 2024.
- Maminiti pafupifupi 3
- Palije kulembeska

Umo ungazizipizgira suzgo la maghanoghano
Longosorani umo kanandi mukuchitira para muli pasi pa suzgo, na mafumbo gha IPIP gha pagulu.
- Maminiti pafupifupi 3
- Palije kulembeska

Kuchita maseŵero gha wongo zuŵa lililose
Michezo yinkhondi, vinthu viphya vya zuŵa lililose na umo mukulutira panthazi.

Mbiri ya wongo winu
Vigaŵa 8, lipoti limoza laulere. Maminitsi pafupifupi 20.

CHIYEZGO CHA CHIWAWA CHA KUŴIKA MAHARA
Vigaŵa 3 vifupi · Pafupifupi maminiti 3
Vyose ni vyaulere · Palije kulembeska · Palije malonda →

KUYEZGA KUPULIKA
Mukukhumbikwira mahedifoni · Pafupifupi maminiti 4
Vyose ni vyaulere · Palije kulembeska · Palije malonda →
Vyakovwira

Chakovwira kunozga umo mukupum verbela
Ndondomeko zitatu zakuzika, zenecho chithuzithuzi chakulondezga.
Julani chakovwira →
Chakuyezgera nyengo yakusinkha
Nyengo yinu. Mabellu ghakuzika. Palije kuŵerenga mazuŵa ghakulondezgana.
Julani chakovwira →
Kasi vikovwira kwa imwe?
Kachitiro kamoza, mazuŵa 14, manambara ghinu mwaŵene.
Julani chakovwira →
Kasi maseŵero ghinu ghakovwira wongo?
Yaniskani sabata yinu na ulongozgi wa WHO.
Julani chakovwira →