Ndingo dza muhumbulo mahala
Tshivenḓa
Ndingo pfufhi dzo thewaho kha ṱhoḓisiso ya muhumbulo: tshifhinga tsha u aravha, u sedzesa, u ḓifara, u humbula, luvhilo, u humbula nga zwivhumbeo, vhutsila na u elekanya. Dzi shuma kha burauza yau. A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa.
Ndingo 43 minetse dzi si gathi kha iṅwe na iṅwe mvelelo dzo fhelelaho, mahala
Luvhilo na vhusedzi
Uri ni aravha nga luvhilo lungafhani, ni dzula no livhisa muhumbulo tshifhinga tshingafhani, na uri ni nga imisa nga tshifhinga tsho teaho.

Ndingo ya tshifhinga tsha u aravha
Luvhilo lune wa aravha ngalo musi hu tshi bvelela tshiga.
- Minete i linganaho 1
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya vhusedzi
Ndila ine wa dzula wo lugela ngayo u aravha kha tshiga musi hu si na tshiṅwe tshithu tshi itea.
- Minetse 3
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya u ita kana u litsha
Arali u tshi nga ḓidzivhisa u puṱedza nga tshifhinga.
- Minete i linganaho 1
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya u shandukisa mishumo
U shandukisa nga luvhilo na nga u sa khakha vhukati ha u sedza muvhala na tshivhumbeo.
- Tsumbo ya minete dza 4
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa
U humbula
Nomboro, zwikwere, maipfi na fhethu: uri ni nga vhulunga zwingafhani muhumbuloni.

Ndingo ya N-back
Zwithu zwine wa kona u zwi vhulunga muhumbuloni musi zwi tshi dzulela u shanduka.
- Tshifhinga tshi ya nga hune wa swika hone
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa
- Luisimane

Ndingo ya u humbula nomboro
Vhulapfu ha nomboro ine wa kona u i vhulunga muhumbuloni wa dovha wa i thaipha.
- Minetse mi si gathi
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya u humbula zwine wa vhona
Zwithu zwine wa kona u zwi humbula kha phetheni ya zwikwere.
- Tshifhinga tshi ya nga hune wa swika hone
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya u humbula mutevhe
Vhulapfu ha mutevhe wa fhethu une wa kona u u dovholola nga mutevhe wo teaho.
- Minetse mi si gathi
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya chimpanzi
Nomboro nngana dzi re kha tshati ya zwikwere dzine wa nga dzi puṱedza nga mutevhe u bva muhumbuloni.
- Tshifhinga tshi ya nga hune wa swika hone
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya u humbula maipfi
Vhulapfu ha tshifhinga tshine wa kona u ṱalula maipfi maswa kha e wa vhuya wa a vhona.
- Tshifhinga tshi ya nga hune wa swika hone
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa
- Luisimane

Ndingo ya ḓivha maipfi
Uri ni ḓivha maipfi mangana a Luisimane, hu na tshikhala tsha tswayo na u fanyisa na vhaṅwe vhathameli.
- Tsumbo ya minete dza 3
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa
- Luisimane

Mbudziso dza ḓivhazwivhi dza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe
Mbudziso dza ḓivhazwivhi dza 10, dzine dza fana kha vhathu vhoṱhe nahone dza vha ntswa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe.
- Tsumbo ya minete dza 3, ntswa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa
- Luisimane
U humbula na u elekanya
Ṱalusa phetheni, monisa tshivhumbeo, ita mbalo, nahone u litshe zwine zwa thithisa.

Ndingo ya u humbula nga maṱanganyi
Ndila ine wa kona ngayo u vhona milayo kha phetheni na u i shumisa.
- A hu na tshifhaṱuli
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya Stroop
Ndila ine ipfi ḽa thivhela ngayo musi u tshi amba muvhala wa inki yaḽo.
- Minete i linganaho 1
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya luvhilo lwa mbalo
Mbalo nngana dzine wa kona u dzi tandulula nga minete nthihi.
- Minete 1
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya u monisa zwivhumbeo muhumbuloni
Ndila ine wa kona ngayo u monisa tshivhumbeo muhumbuloni wau.
- Minetse i linganaho 2
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya u ṱumana zwiga nga mutevhe
Luvhilo lwa u ṱumana zwitendeledzi nga mutevhe na u shandulana vhukati ha nomboro na maḽeḓere.
- Minetse mi si gathi
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya luvhilo lwa u shumanya mafhungo
Luvhilo lwa u fanyisa zwiga na nomboro nga khii.
- Minetse i linganaho 2
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Thaidzo ya muhumbulo ya ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe
Thaidzo ntswa ya nomboro kha tshivhumbeo tsha giridi ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe, ine ya fana kha vhathu vhoṱhe.
- Tsumbo ya minete dza 2 u swika kha 5
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa
Vhutsila
Mihumbulo yau i nga fhambana lungafhani.

Ndingo ya vhutsila
Ndila ine maipfi ane wa a humbula ngayo a fhambana ngayo.
- Minetse mi si gathi, a hu na tshifhaṱuli
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa
- Luisimane

Zwitevhelambilu zwa maipfi mararu
Wanani ipfi ḽithihi ḽi ṱumanyaho maṅwe mararu. Zwitevhelambilu zwiswa zwiṱanu ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe.
- Tsumbo ya minete dza 3, zwiswa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa
- Luisimane
Tsheo na maano
Humbula nga vhuṱali u fhira vhaṅwe vhatambi, lingedza mashudu au, nahone u guda uri ndi tsheo dzifhio dzi vhuyedzaho.

Humbulela 2/3 ya tshikati
Maga mangana phanḓa hune wa humbula ngao nga ha zwine vhaṅwe vhathu vha ḓo humbulela.
- Minete 1, raundu ntswa vhege iṅwe na iṅwe
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Mutambo wa khombo ya baluni
Khombo ine wa dzhia musi u pompa hu tshi badela tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe, fhedzi u pompa huṅwe na huṅwe hu tshi nga phumula baluni.
- Minetse i linganaho 5
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Mutambo wa garaṱa wa zwigwada zwiṋa
Luvhilo lwa u guda uri ndi khetho dzifhio dzine dza vhuyedza musi milayo yo dzumbiwa.
- Minetse i linganaho 5
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya u vhekanya zwivhumbeo ya London
Ndila ine wa kona ngayo u pulana maga phanḓa u itela u swika kha tshipikwa nga maga a si gathi.
- Minetse i linganaho 5
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya u ḓivha thungo
Ndila ine wa kona ngayo u wana ndila u bva kha mapa we wa u vhona luthihi, na u sumba murahu fhethu he wa thoma hone.
- Minetse i linganaho 5
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Zwikwekwe zwa tsheo
Ṱhogomelani nḓila ine mafhungo a rangiwa ngayo, masheleni o no shumiswaho na phindulo dza u thoma dzi kungaho.
- Tsumbo ya minete dza 5–8
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa
Mitambo ya luvhilo na vhukoni
Thaipha, puṱedza na livhisa tshithu: mitambo mipfufhi ya u fhira rekodo yau.

Ndingo ya luvhilo lwa u thaipha
U thaipha maipfi mangana nga minete, na uri ndi a khakhea lungafhani.
- Sekennde dza 30 kana 60
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa
- Luisimane

Ndingo ya luvhilo lwa u puṱedza
U puṱedza, u kwama kana u puṱedza tshikhala tsha khaibodo lunzhi lungafhani kha tshifhinga tshiṱuku.
- Sekennde dza 5 kana 10
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Nḓowetshumo ya u livhisa tshithu
U ṱavhanya na u livhisa zwavhuḓi musi ni tshi rwa zwipikwa nga mbevha ya khomphyutha kana nga munwe.
- Tsumbo ya sekonde dza 30
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Olani tshitendeledzi tsho linganaho
Uri ni nga ola tshitendeledzi tsho linganaho lungafhani nga tshanḓa.
- Sekennde dzi si gathi musi ni tshi lingedza
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya u pfa tshifhinga
Uri ni kona lungafhani u pfa uri sekonde dzi si gathi dzi dzhia tshifhinga tshingafhani.
- Tsumbo ya minete ya 1
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya luvhilo lwa u vhala
Uri ni vhala nga luvhilo lungafhani, zwine zwa sedzwa nga mbudziso nga ha mafhungo.
- Tsumbo ya minete dza 3
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa
- Luisimane
Zwipfi na u ṱalukanya
Ndila ine wa vhona ngayo mivhala na u pfa ngayo u gonya na u tsela ha mibvumo na mutevhe wayo.

Ndingo ya u ṱalukanya mivhala
Hune mudala wa shanduka wa vha lutombo kha inwi, na uri ni kona lungafhani u tevhekanya mivhala i fanaho.
- Tsumbo ya minete dza 3
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya u pfa phambano ya mibvumo
U pfa phambano ṱhukhu lungafhani kha gireidi ya mubvumo, u dovholola mutshino nga u rwa, na uri ni nga bula madzina a noti.
- Tsumbo ya minete dza 4
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya u humbula zwifhaṱuwo
Gudani zwifhaṱuwo zwi sa ḓivhei, ni kone u zwi ṱalula vhukati ha zwifhaṱuwo zwi fanaho nga mbonalo mbili.
- Tsumbo ya minete dza 2
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya u ṱalula maḓipfele
Fanyisani mbonalo dza zwifhaṱuwo na madzina a maḓipfele ane dza sumbedza, u bva kha a sa vhonali zwavhuḓi u swika kha a re khagala.
- Tsumbo ya minete dza 2
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Thaidzo ya zwivhumbeo zwa vhathu
Vhalani zwine zwivhumbeo zwi khou ṱoḓa musi zwi tshi tshimbila nga u sa amba.
- Tsumbo ya minete dza 6–8
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa
Iwe na muhumbulo wau
A hu na phindulo yo teaho kana i songo teaho: uri u muthuḓe, na zwine wa zwi vhona musi u tshi humbulela tshithu.

Ndingo ya mbonalo dza vhathu vhaṱanu
Mbonalo dzanu khulwane ṱhanu dza vhumuthu, u bva kha mafhungo a 50 o ṋewaho tshitshavha.
- Tsumbo ya minete dza 7
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Ndingo ya u sa kona u vhona zwifanyiso muhumbuloni
Uri zwifanyiso zwine na zwi vhona muhumbuloni ndi zwi pfalaho lungafhani, nga maipfi anu.
- Tsumbo ya minete dza 2
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Khaṱhulo ya maitele a u ṱhogomela mutakalo wa muhumbulo
Sedzani zwiitisi zwa 14 zwi re kha muvhigo wa Lancet Commission wa 2024.
- Tsumbo ya minete dza 3
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Tshivhumbeo tsha u konḓelela mutsiko
Ṱalutshedzani nḓila ine na anzela u aravha ngayo musi no sedzana na mutsiko, nga mbudziso dza IPIP dzo ṋewaho tshitshavha.
- Tsumbo ya minete dza 3
- A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa

Nḓowetshumo ya Muhumbulo ya Ḓuvha Ḽiṅwe na Ḽiṅwe
Mitambo miṱanu, mutevhe muswa wa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe na mvelaphanḓa yau.

Mbumbelo ya Muhumbulo Wau
Masia a malo, ripoto nthihi ya mahala. Zwi dzhia minete dzi linganaho 20.

NDINGO YA MUBVUMO WA VHUSEDZI
Zwipiḓa zwipfufhi 3 · Minete i ṱoḓaho u vha 3
Ndi mahala tshoṱhe · A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa · A hu na zwidivhadzo →

NDINGO YA U PFA
Hu ṱoḓea ṱhingothavhani · Minete i ṱoḓaho u vha 4
Ndi mahala tshoṱhe · A hu ṱoḓei u ḓiṅwalisa · A hu na zwidivhadzo →
Zwishumiswa

Tshifhaṱi tsha u langa u fema
Mutevhetsindo miraru mi sa fhiri, i re na tshivhumbeo tsha u tevhela.
Vulani tshishumiswa →
Tshifhaṱi tsha u elekanya
Tshifhinga tshaṋu. Zwina zwi sa fhiri. A hu na mutevhe wa maḓuvha.
Vulani tshishumiswa →
Naa zwi a ni thusa?
Nḓowenḓowe nthihi, maḓuvha a 14, nomboro dzaṋu.
Vulani tshishumiswa →
Naa u ita nyonyoloso zwi thusa muhumbulo?
Vhambedzani vhege yaṋu na vhulivhisi ha WHO.
Vulani tshishumiswa →