Ndingo ya Stroop

I kala uri ni kona hani u fhindula mushumo une na khou u ita ni tshi litsha nḓowelo yo khwaṱhaho: u vhala. Nga 1935, John Ridley Stroop o wana uri vhathu vho dzhia tshifhinga tshilapfu vhukuma u bula mivhala ya inki kha maipfi a mivhala a sa tendelani (sa ipfi “tswuku” ḽo gandiswaho nga muvhala wa lutombo), u fhira u bula mabammbiri a muvhala a si na maipfi 1. U lenga honoho hu pfi mvelelo ya Stroop, nahone ndi tshiṅwe tsha zwe zwa gudwa vhukuma kha saikholodzhi 2.

Vhaṱoḓisisi vha shumisa mushumo wa Stroop u guda nga ha u livhisa ṱhogomelo kha zwithu zwo khetheaho na u langa phindulo dza nḓowelo 2.

• Ipfi ḽithihi ḽi bvelela nga tshifhinga (tswuku, mudala, lutombo, tshitopi), ḽo gandiswa nga muṅwe wa yeneyo mivhala. Fhindulani nga muvhala wa inki ni tshi shumisa mabatani kana khiibhodo.
• Maipfi a 4 a nḓowetshumo ane a vha na phindulo a thoma, hu tevhela maipfi a 40 ane a vhalelwa. Kha 50% ya eneo, ipfi ḽi a tendelana na muvhala wa inki; kha aṅwe a sa tendelani.
• Arali na sa fhindula hu sa athu fhela 3 sekondi, ipfi ḽi vhalwa sa ḽo kundwaho. U bva kha siaṱari zwi fhedza ndingo, ngauri tshifhinga tsha hone tsho vhewaho.

• Tshifhinga tsho engedzeaho nga maipfi a sa tendelani: tshifhinga tshaṋu tsha vhukati kha maipfi a sa tendelani ni tshi bvisa tsha vhukati kha maipfi a tendelanaho, hu tshi katelwa phindulo dza vhukuma fhedzi. Heyi ndi mvelelo ya Stroop. Arali tshifhinga tshi tshiṱuku, ipfi a ḽo ngo ni thithisa vhukuma.
• Phindulo dzo teaho: tshikamu tsha maipfi oṱhe o vhalelwaho e na phindulo dza vhukuma. U fhindula nga luvhilo kanzhi zwi ita uri ni si fhindule nga vhukuma, ngauralo sedzani nomboro dzoṱhe mbili khathihi.

Heyi nḓila ya ndingo i sumbedza ipfi ḽithihi nga tshifhinga nahone na fhindula nga mabatani, u fana na dzenedzi dza khomphyutha dzo ḓoweleaho. Nḓila ye Stroop a shumisa yone yo vha i ya khadi dzo ganḓiswaho dzine dza vhalelwa nṱha, ngauralo nomboro a dzi fani na dzawe.

Arali ni tshi konḓelwa u vhona phambano vhukati ha miṅwe ya mivhala iyi, sa tswuku na mudala, iyi ndingo a i nga ni kali nga nḓila yo teaho. Mavhekanyele a mivhala a tshishumiswa tshaṋu, modhi ya vhusiku kana tshifilitha tsha modhi ya swiswi zwi nga shandula nḓila ine mivhala ya vhonala ngayo. U ita mushumo uyu lunzhi na zwone zwi nga shandula nomboro dzaṋu, ngauralo vhambedzani na zwe na wana kale kha dziṅwe ndingo dzaṋu.

U itela iṅwe ndingo ya u imisa phindulo ya nḓowelo, lingedzani ndingo ya u ita kana u litsha.