Vhuṱanzi ha ndeme na nomboro
| Mvelelo kha tsenguluso ya vhathu vhahulwane | Mbalombalo | Ṱhaluso |
|---|---|---|
| Tshigwada tsha mushumo wa u thivhela wa Stroop | Hedges' g = 0.12 | Musi hu sa athu lugiswa u khetha zwine zwa gandiswa |
| Khethekanyo ya 95% ya fulufhelo | 0.03 to 0.20 | Phambano ṱhukhu ya tshigwada yo ṱanganywaho |
| Mvelelo yo angaredzaho nga murahu ha u lugisa u khetha zwine zwa gandiswa | A hu na mbuelo yo dzudzanyeaho yo tikedzwaho | A si vhuṱanzi ha uri vhathu vhoṱhe vha fana |
Mbalombalo yo khetheaho ya Stroop i kha Table 3. Ndi phambano yo linganyiswaho, a si u ita zwavhuḓi nga 12% kana khonadzeo ya muthu muthihi. Mvelelo ṱhukhu i songo lugiswaho ya thebulu na phetho ya bammbiri yo lugiswaho nga u sedza u khetha zwine zwa gandiswa zwi tea u vhalwa zwo ṱanganyiswa; u nanga fulo ḽa mvelelo dzavhuḓi fhedzi zwi nga sumbedza tsenguluso nga nḓila i si yone. Lehtonen et al., 2018
Ndi ngani ho dzinginywa uri hu na mbuelo?
U langa luambo lu no fhira luthihi zwi ita uri hu vhe na tshiitisi tshi pfalaho tsha u guda ndango ya muhumbulo. Fhedzi zwine zwa vhonala zwi tshi nga shumisana zwi ṱoḓa vhuṱanzi ho livhaho. Mushumo wa Paap na Greenberg wa tsenguluso ya vhukuma u vhudzisa arali miṅwe mishumo ya ndango ya muhumbulo i tshi sumbedza vhuṱanzi ho ṱanḓavhuwaho ha mbuelo nthihi ya vhathu vha nyambo mbili; a hu tei humbulelwa uri dzina ḽithihi ḽi ita uri mvelelo dzadzo dzi lingane. Paap et al., 2013
Mushumo wa Stroop une wa lingwa nawo u na zwipiḓa zwo fhambanaho. Maipfi, mivhala, nḓila dza u fhindula na mutheo wo nangiwaho zwi kwama vhukuma ha u thithisea. Tsenguluso ya MacLeod na tsenguluso ya ndinganyiso ya zwa kliniki zwi sumbedza uri ndi ngani u sa faneli u u dzhia sa tshikalo tsha ndango tshi songo ṱanganyiswaho na luambo. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Naa luambo lwa ndingo lu na ndeme?
Ipfi ḽo ṅwalwaho ḽi nga thithisa fhedzi nga nḓila dzine ḽa dzi shumisa kha muvhali. Ndingo ya mathomoni i sumbedza ndeme ya u fhindula nga maipfi ane muthu a a ḓivha; tsenguluso dzi ṱalusa phambano vhukati ha mavhonele a mishumo. Zwenezwi zwi tikedza u vhulunga nyambo na nyimele dza u fhindula; fhedzi a zwi ṋei tshikalo tshithihi tsha u lugisa tsha vhathu vha nyambo mbili. Stroop, 1935 MacLeod, 1991
Ndi mini zwine zwa kwama izwi?
Phambano dza zwigwada a dzi sumbedzi muthu muthihi
Na musi hu tshi vhonala phambano ṱhukhu ya tshigwada, mvelelo dzi nga vha dzo ṱanganyanaho vhukuma nahone a dzi ṱalusi uri ndi ngani mvelelo dza muthu muthihi dzo shanduka. Ṱhoḓisiso ya tshiphiri tsha fulufhedziso i dovha ya sumbedza uri phambano nnzhi dza mishumo ya kale a dzi fulufhedzisei nga maanḓa kha u vhea vhathu nga mutevhe wa muthu muthihi, naho mvelelo dzadzo dza ndingo dzi tshi vhonala dzi tshi fulufhedzea. U ita ndingo lwa tshifhinga tshiṱuku kha tshishumiswa tsha u sedza kha inthanethe a zwi sumbedzi uri ndi tshenzhemo ifhio ya luambo yo bvisaho mvelelo. Hedge et al., 2017
Tsenguluso ya vhathu vhahulwane a i vhei maga a Stroop o ḓoweleaho kha vhathu vha nyambo mbili ane a shuma kha miṅwaha yoṱhe kana a tevhela mbeu. Phetho yayo a i tei shumiswa nga u tou angaredza kha vhana, vhuṱangani hoṱhe ha nyambo kana ṱhalutshedzo dzoṱhe dza tshenzhemo ya u vha na nyambo mbili. Vhathu vha sa fani vha ṱoḓa vhuṱanzi havho ho teaho. Lehtonen et al., 2018
Ndi ngani u kala na u lugisa zwi zwa ndeme?
U kala tshifhinga kha browser zwi a fhambana kha zwishumiswa, nahone u vhala mvelelo dza Stroop zwi a fhambana kha mavhonele a ndingo. Mushumo wa tsenguluso ya ndinganyiso ya zwa kliniki u sumbedza uri nḓila ya u kala u thithisea i nga shandula vhuhulu vhune ha vhonala ha mvelelo dza zwigwada. Hezwi ndi tsevho ya nga u angaredza nga ha u kala, a si vhuṱanzi ha uri u vha na nyambo mbili ndi vhulwadze ha zwa kliniki. Anwyl-Irvine et al., 2020 Lansbergen et al., 2007
Ndi mini zwine wa nga zwi wana nga u lingedza?
Shumisani ndingo sa tshenzhemo ya mafhungo a maipfi na mivhala ane a lwa. Arali ni tshi khou vhambedza ndingo dzaṋu, vhulungani luambo, tshishumiswa, nḓila ya u fhindula na nḓila ya u vhala mvelelo zwi tshi fana. Vhalani zwipimo zwa vhukhakhi zwo ṱanganyiswa na tshifhinga tsha u fhindula, nahone ni songo dzhia tshanduko sa vhuṱanzi ha mbuelo khulwane ya u vha na nyambo mbili. Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017
Vhuṱanzi a vhu ambi uri u guda nyambo a si zwavhuḓi, nahone a vhu fulufhedzisi uri zwi ḓo khwinisa muhumbulo. Vhu fhindula mbudziso ṱhukhu: tsenguluso ya vhathu vhahulwane yo bulwaho a i ṋei thikhedzo yo khwaṱhaho ya mbuelo yo angaredzaho ya ndango ya muhumbulo musi hu tshi sedzwa u khetha zwine zwa gandiswa. Vhutsila ho tiwaho ha luambo na ndeme ya u kona u davhidzana nga luṅwe luambo ndi mvelelo dzi sa fani. Lehtonen et al., 2018 Paap et al., 2013
Lingedzani ndingo ya mahala i elanaho nazwo
Ndingo ya Stroop
Lingedzani ndingo ya Stroop nga luambo lune na lu pfesesa, nahone ni dzule ni tshi shumisa luambo luthihi musi ni tshi tevhela mvelelo. A i koni u sumbedza arali ḓivhazwakale ya luambo lwaṋu yo ita uri ni wane yeneyo mvelelo kana u ni ṋea mbuelo ya muhumbulo ya u vha na nyambo mbili.
Mbudziso dzo ḓoweleaho
Naa g = 0.12 zwi amba u ita zwavhuḓi nga 12%?
Hai. Ndi phambano ya vhukati yo linganyiswaho, nahone heyi mbalombalo yo angaredzwaho yo wanala musi hu sa athu lugiswa u khetha zwine zwa gandiswa. Lehtonen et al., 2018
Naa tsenguluso i sumbedza uri a hu na muthu wa nyambo mbili ane a vhuyelwa?
Hai. U shaya vhuṱanzi ha vhukati ho khwaṱhaho a zwi ambi uri muthu muṅwe na muṅwe kana nyimele iṅwe na iṅwe zwi a fana. Lehtonen et al., 2018
Naa mvelelo yanga i nga sumbedza arali ndi tshi amba nyambo mbili zwa vhukuma?
Hai. Mvelelo ya Stroop a si nḓila ya u khethekanya ḓivhazwakale ya nyambo kana ndingo yo themendiwaho ya u lingedza u vha na nyambo mbili. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Vhubvo
- Lehtonen et al. (2018). U vha na nyambo mbili hu ṱumanywa na u khwinifhala ha u langa mishumo ya muhumbulo kha vhahulwane? Tsedzuluso ya u sengulusa mvelelo dza ṱhoḓisiso nnzhi..
- Paap et al. (2013). A hu na vhuṱanzi ho teaho ha uri u ḓivha nyambo mbili hu vhuyedza u shumisa mishumo ya muhumbulo.
- MacLeod (1991). Hafu ya ḓana ḽa miṅwaha ya ṱhoḓisiso nga ha mvelelo ya Stroop: Tsedzuluso yo ṱanganyiswaho..
- Scarpina et al. (2017). Ndingo ya Stroop ya Mivhala na Maipfi.
- Stroop (1935). Ṱhoḓisiso nga ha u thithisana ha phindulo dza maipfi dzo tevhekanywaho..
- Hedge et al. (2017). Thaidzo ya u fulufhedzea: Ndi ngani mishumo ya muhumbulo i re na mvelelo dzi khwaṱhaho i sa sumbedzi phambano dza vhathu nga u fulufhedzea.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). U ela nga vhukuma na u kona ha zwishumiswa zwa u ita ṱhoḓisiso kha inthanethe, maburauza a webu na zwishumiswa.
- Lansbergen et al. (2007). U thithisana ha Stroop na thaidzo ya u sa kona u sedza/u sa dzula wo dzika: Tsedzuluso na u sengulusa mvelelo dza ṱhoḓisiso nnzhi..
Bulani siaṱari iḽi: Naa vhathu vha ambaho nyambo mbili vha ita zwavhuḓi kha ndingo ya Stroop?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ve/answers/bilingualism-and-stroop-performance. CC BY 4.0.
← Ṱolani dziṅwe phindulo