Tshivhila u ya kha zwi re ngomu

Muhumbulo na vhusedzi

Naa vhathu vha ambaho nyambo mbili vha ita zwavhuḓi kha ndingo ya Stroop?

U vha na mbuelo yo angaredzaho kha vhathu vhahulwane vha ambaho nyambo mbili a zwo ngo khwaṱhisedzwa nga tsenguluso khulwane yo bulwaho hafha. Tsenguluso ya ṱhaluso ya 152 studies and 891 effect sizes yo wana mbuelo ṱhukhu dza mathomoni kha miṅwe mishumo ya u langa mihumbulo, fhedzi ho vha hu si na vhuṱanzi ha mbuelo musi ho no lugiswa u itela u sedza u khetha u gandisa zwiphithiphithi zwine zwa tikedza muhumbulo wa mbuelo. Lehtonen et al., 2018

Lingedzani vhukoni haṋu
Magaraṱa a muhumbulo o olaaho a re na dzikona dzo no, a tsini na bugu na zwifaredzi zwa lutombo.

Nga tshigwada tsha HelibrainZwo sedzuluswa lwa u fhedza

Vhuṱanzi ha ndeme na nomboro

Mvelelo kha tsenguluso ya vhathu vhahulwaneMbalombaloṰhaluso
Tshigwada tsha mushumo wa u thivhela wa StroopHedges' g = 0.12Musi hu sa athu lugiswa u khetha zwine zwa gandiswa
Khethekanyo ya 95% ya fulufhelo0.03 to 0.20Phambano ṱhukhu ya tshigwada yo ṱanganywaho
Mvelelo yo angaredzaho nga murahu ha u lugisa u khetha zwine zwa gandiswaA hu na mbuelo yo dzudzanyeaho yo tikedzwahoA si vhuṱanzi ha uri vhathu vhoṱhe vha fana

Mbalombalo yo khetheaho ya Stroop i kha Table 3. Ndi phambano yo linganyiswaho, a si u ita zwavhuḓi nga 12% kana khonadzeo ya muthu muthihi. Mvelelo ṱhukhu i songo lugiswaho ya thebulu na phetho ya bammbiri yo lugiswaho nga u sedza u khetha zwine zwa gandiswa zwi tea u vhalwa zwo ṱanganyiswa; u nanga fulo ḽa mvelelo dzavhuḓi fhedzi zwi nga sumbedza tsenguluso nga nḓila i si yone. Lehtonen et al., 2018

Ndi ngani ho dzinginywa uri hu na mbuelo?

U langa luambo lu no fhira luthihi zwi ita uri hu vhe na tshiitisi tshi pfalaho tsha u guda ndango ya muhumbulo. Fhedzi zwine zwa vhonala zwi tshi nga shumisana zwi ṱoḓa vhuṱanzi ho livhaho. Mushumo wa Paap na Greenberg wa tsenguluso ya vhukuma u vhudzisa arali miṅwe mishumo ya ndango ya muhumbulo i tshi sumbedza vhuṱanzi ho ṱanḓavhuwaho ha mbuelo nthihi ya vhathu vha nyambo mbili; a hu tei humbulelwa uri dzina ḽithihi ḽi ita uri mvelelo dzadzo dzi lingane. Paap et al., 2013

Mushumo wa Stroop une wa lingwa nawo u na zwipiḓa zwo fhambanaho. Maipfi, mivhala, nḓila dza u fhindula na mutheo wo nangiwaho zwi kwama vhukuma ha u thithisea. Tsenguluso ya MacLeod na tsenguluso ya ndinganyiso ya zwa kliniki zwi sumbedza uri ndi ngani u sa faneli u u dzhia sa tshikalo tsha ndango tshi songo ṱanganyiswaho na luambo. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017

Naa luambo lwa ndingo lu na ndeme?

Ipfi ḽo ṅwalwaho ḽi nga thithisa fhedzi nga nḓila dzine ḽa dzi shumisa kha muvhali. Ndingo ya mathomoni i sumbedza ndeme ya u fhindula nga maipfi ane muthu a a ḓivha; tsenguluso dzi ṱalusa phambano vhukati ha mavhonele a mishumo. Zwenezwi zwi tikedza u vhulunga nyambo na nyimele dza u fhindula; fhedzi a zwi ṋei tshikalo tshithihi tsha u lugisa tsha vhathu vha nyambo mbili. Stroop, 1935 MacLeod, 1991

Ndi mini zwine zwa kwama izwi?

Phambano dza zwigwada a dzi sumbedzi muthu muthihi

Na musi hu tshi vhonala phambano ṱhukhu ya tshigwada, mvelelo dzi nga vha dzo ṱanganyanaho vhukuma nahone a dzi ṱalusi uri ndi ngani mvelelo dza muthu muthihi dzo shanduka. Ṱhoḓisiso ya tshiphiri tsha fulufhedziso i dovha ya sumbedza uri phambano nnzhi dza mishumo ya kale a dzi fulufhedzisei nga maanḓa kha u vhea vhathu nga mutevhe wa muthu muthihi, naho mvelelo dzadzo dza ndingo dzi tshi vhonala dzi tshi fulufhedzea. U ita ndingo lwa tshifhinga tshiṱuku kha tshishumiswa tsha u sedza kha inthanethe a zwi sumbedzi uri ndi tshenzhemo ifhio ya luambo yo bvisaho mvelelo. Hedge et al., 2017

Tsenguluso ya vhathu vhahulwane a i vhei maga a Stroop o ḓoweleaho kha vhathu vha nyambo mbili ane a shuma kha miṅwaha yoṱhe kana a tevhela mbeu. Phetho yayo a i tei shumiswa nga u tou angaredza kha vhana, vhuṱangani hoṱhe ha nyambo kana ṱhalutshedzo dzoṱhe dza tshenzhemo ya u vha na nyambo mbili. Vhathu vha sa fani vha ṱoḓa vhuṱanzi havho ho teaho. Lehtonen et al., 2018

Ndi ngani u kala na u lugisa zwi zwa ndeme?

U kala tshifhinga kha browser zwi a fhambana kha zwishumiswa, nahone u vhala mvelelo dza Stroop zwi a fhambana kha mavhonele a ndingo. Mushumo wa tsenguluso ya ndinganyiso ya zwa kliniki u sumbedza uri nḓila ya u kala u thithisea i nga shandula vhuhulu vhune ha vhonala ha mvelelo dza zwigwada. Hezwi ndi tsevho ya nga u angaredza nga ha u kala, a si vhuṱanzi ha uri u vha na nyambo mbili ndi vhulwadze ha zwa kliniki. Anwyl-Irvine et al., 2020 Lansbergen et al., 2007

Ndi mini zwine wa nga zwi wana nga u lingedza?

Shumisani ndingo sa tshenzhemo ya mafhungo a maipfi na mivhala ane a lwa. Arali ni tshi khou vhambedza ndingo dzaṋu, vhulungani luambo, tshishumiswa, nḓila ya u fhindula na nḓila ya u vhala mvelelo zwi tshi fana. Vhalani zwipimo zwa vhukhakhi zwo ṱanganyiswa na tshifhinga tsha u fhindula, nahone ni songo dzhia tshanduko sa vhuṱanzi ha mbuelo khulwane ya u vha na nyambo mbili. Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017

Vhuṱanzi a vhu ambi uri u guda nyambo a si zwavhuḓi, nahone a vhu fulufhedzisi uri zwi ḓo khwinisa muhumbulo. Vhu fhindula mbudziso ṱhukhu: tsenguluso ya vhathu vhahulwane yo bulwaho a i ṋei thikhedzo yo khwaṱhaho ya mbuelo yo angaredzaho ya ndango ya muhumbulo musi hu tshi sedzwa u khetha zwine zwa gandiswa. Vhutsila ho tiwaho ha luambo na ndeme ya u kona u davhidzana nga luṅwe luambo ndi mvelelo dzi sa fani. Lehtonen et al., 2018 Paap et al., 2013

Lingedzani ndingo ya mahala i elanaho nazwo

Ndingo ya Stroop

Lingedzani ndingo ya Stroop nga luambo lune na lu pfesesa, nahone ni dzule ni tshi shumisa luambo luthihi musi ni tshi tevhela mvelelo. A i koni u sumbedza arali ḓivhazwakale ya luambo lwaṋu yo ita uri ni wane yeneyo mvelelo kana u ni ṋea mbuelo ya muhumbulo ya u vha na nyambo mbili.

Lingedzani vhukoni haṋu

Mbudziso dzo ḓoweleaho

Naa g = 0.12 zwi amba u ita zwavhuḓi nga 12%?

Hai. Ndi phambano ya vhukati yo linganyiswaho, nahone heyi mbalombalo yo angaredzwaho yo wanala musi hu sa athu lugiswa u khetha zwine zwa gandiswa. Lehtonen et al., 2018

Naa tsenguluso i sumbedza uri a hu na muthu wa nyambo mbili ane a vhuyelwa?

Hai. U shaya vhuṱanzi ha vhukati ho khwaṱhaho a zwi ambi uri muthu muṅwe na muṅwe kana nyimele iṅwe na iṅwe zwi a fana. Lehtonen et al., 2018

Naa mvelelo yanga i nga sumbedza arali ndi tshi amba nyambo mbili zwa vhukuma?

Hai. Mvelelo ya Stroop a si nḓila ya u khethekanya ḓivhazwakale ya nyambo kana ndingo yo themendiwaho ya u lingedza u vha na nyambo mbili. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017

Vhubvo

Bulani siaṱari iḽi: Naa vhathu vha ambaho nyambo mbili vha ita zwavhuḓi kha ndingo ya Stroop?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ve/answers/bilingualism-and-stroop-performance. CC BY 4.0.

← Ṱolani dziṅwe phindulo