Ndingo ya Mbonalo dza Vhathu Vhaṱanu

1. Vhalani fhungo. Sa tsumbo, "Ndi muthu ane a takadza vhathu vhe vhuṱamboni."
2. Nangani uri ḽi ni ṱalusa hani, u bva kha "A ḽi ngo ngo tea na luthihi" u swika kha "ḽi tea vhukuma". Ḓiṱaluseni nga nḓila ine na anzela u vha ngayo zwino, hu si nga nḓila ine na tama u vha ngayo.
3. Wanani phurofaiḽi yaṋu. Tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe tshi bva kha mafhungo a 10; maṅwe o shandulwa, ngauralo u tendelana na fhungo ḽine ḽa ri "Ndi dzula murahu" zwi engedza u vha na u konḓelela vhathu ha fhasi.

Hu na mafhungo 50 nahone a hu na tshifhinga tsho vhekanywaho.

• U funa u ḓivha zwithu zwiswa (kha mafhungo aya: vhuṱali na muhumbulo wa u sika): u takalela mihumbulo, u humbula zwithu zwi sa vhonali na u sika mihumbuloni.
• U vha na vhuḓifhinduleli: u dzudzanya zwithu, u ṱhogomela na u fulufhedzea, na u fhedzisa zwe na thoma.
• U konḓelela vhathu: u amba na vhathu nga u vhofholowa, u amba nga maanḓa na u wana nungo musi ni na vhaṅwe.
• U pfana na vhaṅwe: u vha na lufuno, u ṱhogomela na u humbulela vhaṅwe.
• U dzika maḓipfeleni: u dzula no dzika nahone ni si shanduke maḓipfeleni. Magumo aḽo a re nga thungo ndi neuroticism, ine ya amba u pfa mutsiko, mbilaelo na u shanduka ha maḓipfele nga maanḓa.

A hu na magumo a tshiteṅwa ane a vha khwine kha ḽiṅwe: tshiṅwe na tshiṅwe tshi nga tea kha vhuimo na zwipikwa zwiṅwe u fhira zwiṅwe. Tshikoro tsha 70 tshi amba uri phindulo dzaṋu dzo vha 70% ya nḓila u bva kha phindulo dza fhasiṱhesa dzi konadzeaho u ya kha dza nṱhesa. A si peresenthili nahone a si uri ni na 70% ya u konḓelela vhathu.

A ri athu sumbedza peresenthili. A hu na mafhungo mahulwane o gandiswaho a u vhambedza ane a vha hone kha hei seti yo teaho ya mafhungo a 50, nahone vhane vha langa pool ya mafhungo vha eletshedza uri ri songo dzhia nomboro kha dziṅwe mbudziso [7]. Musi vhathu vhanzhi vho no ita ndingo iyi fhano, ri nga vhambedza phindulo dzaṋu na dzavho.

• Zwiteṅwa zwiṱanu zwi dzula zwi tshi wanala. Musi vhomavhukanyi vha tshi sengulusa maipfi ane vhathu vha a shumisa u ṱalusa vhaṅwe, hu dzula hu tshi bvelela zwigwada zwihulwane zwiṱanu, kha nyambo nnzhi [1] [4].
• Zwiteṅwa zwi tshimbidzana na mvelelo dza vhutshilo, fhedzi nga nḓila ṱhukhu. Kha tsenguluso khulwane ya mvelelo dza kale dza 78, vhukwamani vhunzhi vhukati ha zwiteṅwa na mvelelo dzi ngaho mutakalo, vhushaka na mushumo ho dovha ha wanala kha zwigwada zwiswa zwa vhathu, fhedzi kanzhi ho vha hu huṱuku u fhira zwe zwa vhigwa mathomoni [5].
• Mbonalo i shanduka nga u ongolowa. Kha ṱhoḓisiso dza 92, vhathu vho vha na vhuḓifhinduleli vhunzhi, vha pfana na vhaṅwe nahone vha dzika maḓipfeleni musi vha tshi bva vhuthunguni vha tshi ya vhukati ha vhutshilo [3].
• Mirafho na vhutshilo zwi ṱanganela. Kha tsenguluso ya ṱhoḓisiso dza mafhungo a mapatya na miṱa, phambano dza zwiteṅwa zwa vhathu dza 40% dzo ṱumanywa na mirafho [6].

Hei ndi ndingo ya u ḓi-reporta: i sumbedza nḓila ine na ḓivhona ngayo ṋamusi. Maḓipfele, nḓila ine na vhala ngayo fhungo na nḓila ine na ḓivhambedza ngayo na vhaṅwe zwi kwama phindulo, ngauralo u i ita hafhu zwi nga shandula tshiteṅwa tshiṅwe na tshiṅwe nga zwiṱuku. A si ndingo ya zwa muhumbulo kana ya u thola mushumi, nahone a i ambi tshithu nga ha mutakalo wa muhumbulo. Vhambedzani na khonani u itela u ḓimvumvusa, ni humbule uri zwikoro zwa vhathu vhavhili zwi vha na zwine zwa amba fhedzi arali vhoṱhe vho fhindula nga ngoho.