Nnipasu su atitiriw anum sɔhwɛ no yɛ dɛn?
Nnipasu Su Atitiriw Anum no kyerɛ nipasu denam su akɛse anum so: nsakrae ho anigye, asɛyɛde ho ahwɛyiye, nnipa ho anigye, ayamye ne nkate mu ahotɔ (nea ɛne no bɔ abira no, wɔfrɛ no neuroticism). Su biara yɛ susudua, ɛnyɛ nipasu kuw. Sɔhwɛ yi de nsɛmfua 50 a ɛkyerɛ Nnipasu Su Anum a efi International Personality Item Pool (IPIP) no mu na edi dwuma. Eyinom yɛ nsɛm a wɔayɛ ama nhwehwɛmu na obiara betumi de adi dwuma kwa [1] [2].
Nokwasɛm tiawa
- Nea ɛsusuw: sɛnea woka wo ho asɛm wɔ su akɛse anum no mu, na emu biara gyina nsɛm 10 so.
- Nsɛm no: IPIP nsɛm 50 a ɛkyerɛ Nnipasu Su Anum, a Lewis Goldberg na ɔyɛe, na obiara betumi de adi dwuma kwa [1] [2].
- Wo nea efi mu ba: su biara nɔma fi 0 kosi 100: 0 kyerɛ sɛ wubuae wɔ ɔkwan a ɛba fam sen biara so, na 100 kyerɛ sɛ wubuae wɔ ɔkwan a ɛkorɔn sen biara so.
- Ɛnyɛ kuw: Nnipasu Su Anum ma wo nɔma anum, ɛnyɛ nkyerɛwde anan a ɛkyerɛ nipasu kuw. Nnipa dodow no ara wɔ su dodow no ara mu bɛyɛ mfimfini.
- Ɛyɛ pintinn nanso ɛnsakrae nni ho: Mpanyimfo su yɛ nea ɛtaa tena hɔ pintinn kakra, na sɛ nkurɔfo nyin a, sɛ wɔkyekyem a, wɔyɛ ahwɛyiye, ayamyefo ne wɔn nkate mu ahotɔ kɛse [3].
Sɔhwɛ no yɛ adwuma sɛn
- Kenkan asɛm bi. Sɛ nhwɛso no, "Me na meyɛ apontow no anigyefo."
- Paw sɛnea asɛm no kyerɛ wo yiye, fi "Ɛnkyerɛ me koraa" kosi "Ɛkyerɛ me pɛpɛɛpɛ". Ka wo ho asɛm sɛnea woyɛ mprempren no, na ɛnyɛ sɛnea wopɛ sɛ wobɛyɛ.
- Nya wo nipasu ho mfonini. Su biara gyina nsɛm 10 so; wɔadan nsɛm bi ani, enti sɛ wopene asɛm a ɛka sɛ "Mete nkyɛnkyɛn" so a, ɛma wo nnipa ho anigye sua wɔ nɔma no mu.
Nsɛm no dodow yɛ 50, na wɔnhyɛ wo bere.
Sɛnea wobɛte nea efi mu ba no ase
- Nsakrae ho anigye (wɔ nsɛm yi mu: nimdeɛ ne adwene mu mfonini): adwene ho nsɛm, nsusuwii a ɛboro nea wotumi hu so ne adwene mu mfonini ho anigye.
- Asɛyɛde ho ahwɛyiye: nhyehyɛe, ahwɛyiye ne ahotoso wɔ wo ho, ne sɛ wobɛyɛ adwuma bi awie.
- Nnipa ho anigye: wo ne nnipa ntam ayɔnkofa, kasa pii ne ahoɔden a wonya fi afoforo nkyɛn.
- Ayamye: woyɛ ɔdɔfo, wobɛboa afoforo na wususuw wɔn ho.
- Nkate mu ahotɔ: wutumi yɛ komm na wokura wo ho so. Nea ɛwɔ ne fã a ɛne no bɔ abira, neuroticism, kyerɛ sɛ obi te adwennwen, dadwen ne nkate mu nsakrae nka no kɛse.
Su no fã biara nyɛ papa nsen foforo: emu biara fata tebea ne botae ahorow bi sen afoforo. Nɔma 70 kyerɛ sɛ wo mmuae no gyina kwan no mu 70% fi mmuae a ɛba fam sen biara kosi nea ɛkorɔn sen biara. Ɛnyɛ ɔha mu nkyekyɛmu, na ɛnkyerɛ sɛ "wo nnipa ho anigye yɛ 70%".
Yɛnnkyerɛ ɔha mu nkyekyɛmu de ntotoho. Nsɛm 50 yi pɔtee ho ntotoho data pii a wɔatintim nni hɔ, na wɔn a wɔhwɛ nsɛm no so no mpene so sɛ yɛmfa nɔma a efi nsɛmmisa foforo mu mmra [7]. Sɛ nnipa dodow bi anya sɔhwɛ yi wɔ ha a, yebetumi de wo mmuae no atoto wɔn de ho.
Nea nhwehwɛmu ahu
- Su anum no kɔ so ara pue. Sɛ nhwehwɛmufo hwehwɛ nsɛmfua a nkurɔfo de kyerɛkyerɛ wɔn ho wɔn ho mu a, akuw akɛse anum pue mpɛn pii wɔ kasa pii mu [1] [4].
- Su ahorow ne asetra mu nea efi mu ba wɔ abusuabɔ kakra. Nhwehwɛmu dedaw 78 mu nhwehwɛmu foforo bi kyerɛe sɛ su ne nneɛma te sɛ apɔwmuden, abusuabɔ ne adwuma ntam abusuabɔ dodow no ara gyina pintinn wɔ nnipa foforo mu, nanso na ɛtaa sua sen nea wodii kan bɔɔ amanneɛ [5].
- Nnipasu sesa nkakrankakra. Nhwehwɛmu 92 mu no, nkurɔfo bɛyɛɛ ahwɛyiye, ayamyefo na wɔn nkate mu ahotɔ yɛɛ kɛse fii mmerantebere mu kosi mfe a wɔadu mpanyin afe so [3].
- Honam mu agyapade ne asetra nyinaa boa. Ntwantamfo ne abusuafo ho nhwehwɛmu ahorow a wɔhwehwɛɛ mu no, nsonsonoe a ɛwɔ nnipa su mu no bɛyɛ 40% wɔde bataa awosu ho [6].
Nea sɔhwɛ yi betumi ne nea entumi nka nkyerɛ wo
Eyi gyina nea woka fa wo ho so: ɛkyerɛ sɛnea wohu wo ho nnɛ. Wo tebea, sɛnea wote asɛm bi ase, ne sɛnea wode wo ho toto afoforo ho nyinaa ka mmuae no ho, enti sɛ wosan yɛ sɔhwɛ no a, su biara betumi asesa kakra. Ɛnyɛ ayaresa anaa adwuma mu apaw sɔhwɛ, na ɛnkyerɛ hwee fa adwene mu apɔwmuden ho. Wo ne wo nnamfo ntoto ho sɛ agodie, na kae sɛ nnipa baanu nɔma no nkyerɛ hwee gye sɛ wɔn baanu nyinaa bua nokwarem.
Nsɛmmisa a wɔtaa bisa
Nnipasu Su Anum sɔhwɛ yi yɛ nokware dɛn?
Wɔayɛ nhwehwɛmu pii wɔ nsɛm 50 yi ho. Su biara nsɛm 10 no hyia yiye: sɛnea wotumi de ho to so (Cronbach alpha) fi .79 kosi .87 [7], na ɛne Nnipasu Su Anum nsɛmmisa a ɛware sen saa hyia paa [1] [2]. Nanso nea efi mu ba no da so ara yɛ sɛnea woka wo ho asɛm, enti ne nokwareyɛ gyina mmuae a wode mae no so. Sɛ wosan yɛ no wɔ nnawɔtwe kakra akyi a, mpɛn pii no, nea efi mu ba no yɛ pɛ.
Nnipasu Su Anum ne 16Personalities anaa Myers-Briggs ntam nsonsonoe ne dɛn?
Nnipasu Su Anum susuw su anum wɔ susudua so, na ɛyɛ nhwɛso a wɔtaa de di dwuma wɔ nipasu ho nhwehwɛmu mu sen biara [4]. Nnipasu kuw sɔhwɛ te sɛ Myers-Briggs kyekyɛ nnipa mu akuw. Su nɔma kyerɛ su dodow a woka sɛ ɛwɔ wo mu, sen sɛ ɛde wo bɛhyɛ adaka bi mu.
Adɛn nti na wɔfrɛ no "nkate mu ahotɔ" na ɛnyɛ "neuroticism"?
Eyinom yɛ din abien ma su koro no ara, nanso wɔhwɛ no fi nkyɛnkyɛn ahorow mu. IPIP nsɛm no de nkate mu ahotɔ na ɛsusuw [2], enti nɔma a ɛkorɔn kyerɛ komm ne pintinn, na nɔma a ɛba fam kyerɛ adwennwen ne nkate mu nsakrae pii (neuroticism a ɛkorɔn).
Me nipasu betumi asesa?
Yiw, nanso nkakrankakra. Sɛ wɔkyekyem a, ahwɛyiye, ayamye ne nkate mu ahotɔ kɔ soro wɔ mpanyin afe mu [3]. Nea efi sɔhwɛ biako mu ba no yɛ mfonini tiawa a ɛkyerɛ sɛnea wohu wo ho mprempren, na ɛnyɛ din a ɛrensesa da.
Nnipasu Su Anum sɔhwɛ no yɛ kwa?
Yiw. Sɔhwɛ no ne nea efi mu ba nyinaa yɛ kwa: enhia sɛ wokyerɛw wo din, email anaa tua hwee, na yɛmmfa hwee nsie amma "amanneɛbɔ a edi mũ".
Sɔhwɛ a ɛfa ho
- Adwene mu mfonini a wonhu sɔhwɛSɛnea adwene mu mfonini a wuhu wɔ w'adwene mu no da adi pefee, sɛnea w'ankasa wobɛkyerɛkyerɛ mu.
- Adebɔ sɔhwɛBorɔfoSɛnea nsɛmfua a wususuw ho no yɛ soronko wɔ wɔn ho wɔn ho ntam.
- Stroop sɔhwɛSɛnea asɛmfua bi siw wo kwan bere a worebɔ ne ink kɔla din.
Hwɛ adwene ho sɔhwɛ 43 no nyinaa a wontua hwee
Wopɛ sɛ wudi eyi ho dwuma da biara? Helibrain app no (seesei ɛwɔ Borɔfo kasa mu) wɔ nhyehyɛe a wontua hwee ne nea wotua ho ka.
Nsɛmmisa a wɔtaa bisa
Nwoma ne nhwehwɛmu fibea
- Goldberg LR (1992). The development of markers for the Big-Five factor structure. Psychological Assessment 4(1):26–42. doi.org/10.1037/1040-3590.4.1.26
- Goldberg LR, Johnson JA, Eber HW, et al. (2006). The international personality item pool and the future of public-domain personality measures. Journal of Research in Personality 40(1):84–96. doi.org/10.1016/j.jrp.2005.08.007
- Roberts BW, Walton KE, Viechtbauer W (2006). Patterns of mean-level change in personality traits across the life course: a meta-analysis of longitudinal studies. Psychological Bulletin 132(1):1–25. doi.org/10.1037/0033-2909.132.1.1
- John OP, Srivastava S (1999). The Big Five trait taxonomy: history, measurement, and theoretical perspectives. In Pervin LA, John OP (eds), Handbook of Personality: Theory and Research, 2nd ed., 102–138. Guilford Press.
- Soto CJ (2019). How replicable are links between personality traits and consequential life outcomes? The Life Outcomes of Personality Replication Project. Psychological Science 30(5):711–727. doi.org/10.1177/0956797619831612
- Vukasović T, Bratko D (2015). Heritability of personality: a meta-analysis of behavior genetic studies. Psychological Bulletin 141(4):769–785. doi.org/10.1037/bul0000017
- International Personality Item Pool. The items in the 50-item IPIP Big-Five factor markers, scoring key and reliabilities; and "Norms". ipip.ori.org/newBigFive5broadKey.htm (checked 4 November 2026)
Sɛnea yɛyɛɛ krataafa yi: Helibrain kuw no kyerɛw fii nhwehwɛmu a yɛabobɔ din wɔ atifi hɔ no mu, na Robert(Borɔfo) (biophysics ho PhD suani) hwɛɛ mu wɔ 4, Obubuo, 2026. Yɛyɛ nsakrae wɔ mu bere a nneɛma a yɛde gyinaa so no sesa.