Tsela ya go kwešiša dipoelo tša gago
- Dipompo ka balune yeo o e tšerego: palogare ya dipompo tšeo o di dirilego go dibalune tšeo o di tšerego. Dibalune tšeo di phatlogilego ga di balwe, ka gobane go phatloga go dira gore palo e fele pele ga nako. Banyakišiši ba bitša se palogare ya dipompo yeo e lokišitšwego, gomme ke yona dintlha tše kgolo tša papadi [1].
- Mokgwa wa gago wa go ipea kotsing: leina la rena la go bapala la palo yeo (Wa go ba Šedi, Wa go Lekalekana, Wa Sebete goba Wa go Ipea Kotsing kudu). Le hlalosa tsela yeo o bapalilego papadi ye ka yona, e sego semelo sa gago.
- Dintlha tšeo o di kgobokeditšego le dibalune tšeo di phatlogilego: ditshenyegelo le meputso ya mokgwa wa gago. Dipompo tše dintši di dira gore dibalune di gole kudu, eupša di phatloge gantši.
- Ge o bapetšwa le dibapadi tše dingwe: ge bonyane batho ba 30 ba šetše ba bapalile, dipoelo di bontšha karolo ya dibapadi tšeo di pompilego ga nnyane go go feta.
Na go kaone go pompa gantši goba ga nnyane?
Ge o be o ka emiša balune ye nngwe le ye nngwe ka palo e swanago ya dipompo, dipompo tše 64 di be di tla go hweletša dintlha tše dintši ka palogare. Batho ba bantši ba ema pele ga moo: nyakišišong ya mathomo, batho ba bagolo ba bafsa ba 86 ba dirile palogare ya dipompo tše 29.4 go dibalune tšeo ba di tšerego [1]. Go pompa ga nnyane go bolokegile kudu, ka gona ga go na karabo e nepagetšego e tee; go na le tšeo o di hwetšago le tšeo o di beago kotsing.

Tsopola letlakala le: Papadi ya Dibhalune ya Kotsi. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/nso/balloon-risk-game. CC BY 4.0.
Dintlha tša ka pela
- Seo e se elago: go ipea kotsing ge kgato e nngwe le e nngwe e oketša moputso o monyenyane, eupša e ka go amoga tšohle. Ye ke Balloon Analogue Risk Task (BART), yeo e phatlaladitšwego la mathomo ka 2002 [1].
- Palo ya tlwaelo: nyakišišong ya mathomo, palogare yeo e lokišitšwego e be e le dipompo tše 29.4, ka phapano ya 13 magareng ga batho (phapano e tee ya maemo). Banna ba pompile go feta basadi ka palogare [1].
- Go dula go swana ge nako e dutše e eya: go batho ba bagolo ba 39 bao ba bapalilego gabedi ka karogano ya matšatši a ka bago 12, dintlha di be di nyalelana ka r = .77 [2].
- Kamano le bophelo bja letšatši le letšatši: ka 2002, batho bao ba pompilego kudu ba begile gore ba be ba petšha kudu, ba kgoga kudu le go ba le mekgwa e mengwe ya kotsi [1]. Ka morago, tshekatsheko ya dinyakišišo tše 22 tša batho ba 2,120 e hweditše fela dikamano tše nnyane le dipotšišo tša go nyaka maitemogelo a matla le tša go se naganišiše pele o dira dilo [3].
Kamoo papadi e šomago ka gona
- Pompa. Pompo ye nngwe le ye nngwe e oketša dintlha tše 5 go balune yeo e lego pele ga gago. Balune e a gola.
- E tšee nako efe goba efe yeo o e ratago. Dintlha tša balune ya gago di tsenywa palomokeng ya gago, gomme go tšwelela balune e latelago.
- Ge e ka thuthupa pele o e tšea, dintlha tša balune yeo di a lahlega. Balune ye nngwe le ye nngwe e thuthupa ka nako ya yona yeo e sa tsebjego.
O bapala dibalune tše 30. Go swana le mošomong wa mathomo, balune ye nngwe le ye nngwe e ka thuthupa go tloga ka pompo ya mathomo go fihla go ya 128, gomme ntlha e nngwe le e nngwe e ka direga ka kgonagalo e swanago; ka gona palogare ya ntlha ya go thuthupa e magareng [1].
Nyakišišo ya mathomo e dirišitše dibalune tše 90 tša mebala e meraro gomme ya lefa tšhelete ya kgonthe, disente tše 5 ka pompo; dintlha tša yona tše kgolo di be di theilwe go dibalune tše 30 tšeo di bego di lekanyeditšwe go dipompo tše 128, e lego mohuta wo o o bapalago mo [1]. Banyakišiši ba dirišitše palo ya dibalune go tloga go 10 go ya go 90 [2]; dintlha tša dibalune tša mathomo tše 10 goba tša mafelelo tše 10 di tšweleditše diphetho tše swanago nyakišišong ya mathomo [1].
Dilo tšeo di kgomago dintlha tša gago
- Go ithuta. Batho ba bantši ba pompa kudu ge papadi e tšwela pele, ge ba šetše ba bone gore dibalune di ka fihla kae [1].
- Seo o se beago kotsing. Dipapadi tša laboratori di be di lefa tšhelete ya kgonthe; papadi ye e diriša dintlha, ka gona dikgetho tša gago di ka ba tša sebete kudu goba tša šedi kudu go feta ge o be o diriša tšhelete.
- Go tseba dipalo. Go bala Seswantšho 1 pele o bapala go tla fetoša dikgetho tša gago. Bapala pele, gomme o bale ka morago.
Seo papadi ye e ka go botšago sona le seo e ka se go botšego sona
Papadi e bontšha kamoo o lekantšego kotsi le moputso ka gona go dibalune tše 30, lehono. Ga se teko ya semelo, e bile e ka se go botše ge e ba o ipea kotsing ka tšhelete, maphelo goba go otlela: dikamano magareng ga mošomo wo le mekgwa ya bophelo bja kgonthe ke tše nnyane [3]. Ga e bolele selo ka maphelo a gago e bile ga se tlhathobo ya bolwetši.
Mohuta wa rena o swana kudu le wo o phatlaladitšwego, eupša dintlha ga di bapiseke ka go lebanya le tša dinyakišišo tša laboratori: dinyakišišo tšeo di be di lefa tšhelete, di diriša dipalo tše di fapanego tša dibalune gomme di lekile dihlopha tše nnyane tša baithuti [1][2]. Bapetša dintlha tša gago le tša dibapadi tše dingwe mo, le dipoelo tša gago ge o ka bapala gape nakong e tlago.
Dipotšišo tšeo di botšišwago gantši
Balloon Analogue Risk Task ke eng?
Balloon Analogue Risk Task (BART) ke papadi ya khomphutha ya go ela go ipea kotsing, yeo e phatlaladitšwego ke Lejuez le bašomi-gotee le yena ka 2002. Pompo ye nngwe le ye nngwe e budulela balune gomme ya hweletša tšhelete e nyenyane; ge o e tšea, tšhelete yeo e a bolokwa; ge e thuthupa, e a lahlega. Dintlha ke palogare ya dipompo tšeo di dirilwego go dibalune tšeo di sa kago tša thuthupa [1].
Dintlha tše dibotse papading ya dibalune ke dife?
Papadi ya dibalune ya Helibrain ga e na dintlha tše dibotse goba tše mpe. Go pompa ga 64 go balune ye nngwe le ye nngwe go go hweletša palogare ya dintlha tše dintši, eupša gape go dira gore mo e ka bago seripa-gare sa dibalune di thuthupe. Nyakišišong ya mathomo, batho ba bagolo ba bafsa ba dirile palogare ya dipompo tše 29.4 go dibalune tšeo ba di tšerego [1].
Na go pompa kudu go ra gore ke motho wa go ipea kotsing bophelong bja kgonthe?
Ga go bolele bjalo ka mehla. Nyakišišong ya mathomo, batho bao ba pompilego kudu ba begile gore ba petšha, ba kgoga le go nwa go feta ka tekanyo e nnyane [1]. Eupša tshekatsheko ya dinyakišišo tše 22 e hweditše fela dikamano tše nnyane magareng ga mošomo wo le dipotšišo tša go nyaka maitemogelo a matla le tša go se naganišiše pele o dira dilo [3]. Dintlha tša gago tša balune di hlalosa papadi ye, e sego bophelo bja gago.
Ke ka baka la eng dibalune tšeo di thuthupago di sa balwe palogare ya ka?
Balune yeo e thuthupago e dira gore palo e fele pele ga nako, ka gona e be e tla uta gore o be o ikemišeditše go fihla kae. Ke ka baka leo dintlha tše kgolo tša BART, e lego palogare yeo e lokišitšwego, di dirišago dibalune tšeo o di tšerego feela. Papadi ya dibalune ya Helibrain e latela nyakišišo ya mathomo tabeng ye [1].
Na papadi ya dibalune ya Helibrain ke ya mahala e le ka kgonthe?
Ee. Papadi ya dibalune ya Helibrain le dipoelo tša gago ka moka ke tša mahala: ga go nyakege go ingwadiša, imeile goba tefo. Helibrain e hwetša tšhelete ka tirišo ya yona, yeo e nago le peakanyo ya mahala le tšeo di lefšago; ga go hlokagale gore o diriše tirišo yeo gore o bapale.
Diteko tše di tswalanago
- Papadi ya dikarata tša mekgobo e meneLebelo leo o ithutago ka lona gore ke dikgetho dife tše di go lefago ge melao e utilwe.
- Akanya 2/3 ya palogareDikgato tše kae pele o naganago ka seo batho ba bangwe ba tlago go se akanya.
- Teko ya go arabela goba go se arabeleGe e ba o ka ithibela go kgotla ka nako.
Bona diteko ka moka tše 43 tša mahala tša bjoko
O nyaka go šoma ka se letšatši le letšatši? App ya Helibrain (ga bjale e hwetšagala ka Seisemane) e na le leano la mahala le mananeo ao a lefelwago.
Tsopola letlakala le: Papadi ya Dibhalune ya Kotsi. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/nso/balloon-risk-game. CC BY 4.0.
How this test works
This game looks at how you balance risk and reward. Each pump adds 5 points to a balloon, and you can collect its points at any time. But every balloon bursts at a hidden point, and a burst loses that balloon's points. You play 30 balloons. Your main score is the average number of pumps on the balloons you collected. There is no right answer, only a trade-off. Psychology labs have used this balloon task to look at risk taking since 2002.
Version 1 · Cite this test:
Helibrain (2026). Balloon risk game, v1. https://helibrain.com/balloon-risk-game/methods
Methopo
- Lejuez CW, Read JP, Kahler CW, Richards JB, Ramsey SE, Stuart GL, Strong DR, Brown RA (2002). Evaluation of a behavioral measure of risk taking: the Balloon Analogue Risk Task (BART). Journal of Experimental Psychology: Applied 8(2):75–84. doi.org/10.1037/1076-898X.8.2.75
- White TL, Lejuez CW, de Wit H (2008). Test-retest characteristics of the Balloon Analogue Risk Task (BART). Experimental and Clinical Psychopharmacology 16(6):565–570. doi.org/10.1037/a0014083 (sengwalwa se feletšego sa mahala: pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4244869/)
- Lauriola M, Panno A, Levin IP, Lejuez CW (2014). Individual differences in risky decision making: a meta-analysis of sensation seeking and impulsivity with the Balloon Analogue Risk Task. Journal of Behavioral Decision Making 27(1):20–36. doi.org/10.1002/bdm.1784
Kamoo re hlamilego letlakala le ka gona: le ngwadilwe ke sehlopha sa Helibrain go ya ka dinyakišišo tše di lokeleditšwego ka mo godimo, gomme la lekwa ke Robert(Seisemane) (moithuti wa PhD ya thutaphedi ya fisikisi) ka 2026 Nofemere 4. Re le mpshafatša ge methopo e fetoga.