Шарҙағы хәүеф уйыны

Һәр өрҙөрөү мәрәй өҫтәй, әммә шар теләһә ҡайһы мәлдә шартларға мөмкин. Бәхетегеҙҙе ҡай саҡҡа тиклем һынап ҡарарһығыҙ? 5 минут самаһы, бушлай, теркәлергә кәрәкмәй.

Helibrain командаһыТикшерҙе: Robert(Инглиз теле), биофизика буйынса PhD дәрәжәһенә дәғүә итеүсеБаҫылған дата: Һуңғы тапҡыр тикшерелгән дата:

Һөҙөмтәгеҙҙе нисек аңларға

  • Йыйып алған һәр шарға өрҙөрөү һаны: аҡсаға әйләндергән шарҙарға уртаса нисә тапҡыр өрҙөрөүегеҙ. Шартлаған шарҙар иҫәпкә алынмай, сөнки шартлау һанауҙы иртә туҡтата. Ғалимдар быны төҙәтелгән уртаса өрҙөрөү һаны тип атай, был — уйындың төп күрһәткесе [1].
  • Хәүефкә барыу рәүешегеҙ: ошо һанға ҡарап үҙебеҙ уйлап тапҡан еңелсә атама (Һаҡ, Тотороҡло, Ҡыйыу йәки Аҙым һайын хәүефкә барыусы). Ул был уйынды нисек уйнауығыҙҙы һүрәтләй, шәхесегеҙҙе түгел.
  • Йыйылған мәрәйҙәр һәм шартлаған шарҙар: һайлаған рәүешегеҙҙең хаҡын һәм файҙаһын күрһәтә. Күберәк өрҙөрһәгеҙ, шар ҙурыраҡ була, әммә шартлау осраҡтары ла арта.
  • Башҡа уйынсылар менән сағыштырғанда: кәм тигәндә 30 кеше уйнағас, һөҙөмтә һеҙҙән аҙыраҡ өрҙөргән уйынсылар өлөшөн күрһәтә.

Күберәкме, әҙерәкме өрҙөрөү яҡшыраҡ?

Әгәр һәр шарҙы бер үк һандағы өрөүҙәрҙән һуң туҡтатһағыҙ, уртаса иң күп мәрәй 64 тапҡыр өрөүҙә йыйылыр ине. Күпселек кеше күпкә иртәрәк туҡтай: тәүге тикшеренеүҙә 86 йәш кеше йыйып алған шарҙарын уртаса 29.4 тапҡыр өргән [1]. Аҙыраҡ өрөү хәүефһеҙерәк, шуға күрә дөрөҫ яуап юҡ — бары тик һайлау бар.

Һыҙыҡлы график: һәр ваҡыт бер үк тапҡыр өрҙөрөп туҡтағанда бер шар өсөн уртаса мәрәйҙәр. Кәкре һыҙыҡ 64 тапҡыр өрҙөргәндә 160 мәрәйгә тиклем күтәрелә, 128 тапҡырҙа 0-гә тиклем төшә. Лабораториялағы 29.4 тапҡырлыҡ уртаса һөҙөмтә яҡынса 113 мәрәй бирә.
1-се һүрәт. Һәр ваҡыт бер үк тапҡыр өрҙөргәндән һуң шарҙы йыйғанда, бер шарға уртаса мәрәйҙәр. Бер өрҙөрөүгә 5 мәрәй иҫәпләнә, ә шар 1-ҙән 128-гә тиклемге теләһә ҡайһы өрҙөрөүҙә шартларға мөмкин. Өҙөк һыҙыҡ тәүге тикшеренеүҙәге 86 йәш кешенең уртаса күрһәткесен аңлата [1].

Был биткә һылтанма биреү: Шарҙағы хәүеф уйыны. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ba/balloon-risk-game. CC BY 4.0.

Ҡыҫҡаса мәғлүмәт

  • Нимәне үлсәй: өҫтәмә һәр аҙым аҙ ғына файҙа килтерә, әммә барыһын да юғалтыу хәүефе лә бар саҡта, хәүефкә барыуҙы. Был — 2002 йылда тәүге тапҡыр баҫылған Шарҙағы хәүефкә барыу тесты (BART) [1].
  • Ғәҙәти күрһәткес: тәүге тикшеренеүҙә төҙәтелгән уртасаһы 29.4 тапҡыр булған, кешеләр араһындағы айырма 13 тәшкил иткән (бер стандарт тайпылыш). Ир-аттар уртаса ҡатын-ҡыҙҙарға ҡарағанда күберәк өрҙөргән [1].
  • Ваҡыт үтеү менән тотороҡло: яҡынса 12 көн ара менән ике тапҡыр уйнаған 39 өлкән кешенең һөҙөмтәләре араһындағы корреляция r = .77 булған [2].
  • Көндәлек тормош менән бәйләнеше: 2002 йылда күберәк өрҙөргән кешеләр ҡомарлы уйындар, тәмәке тартыу һәм башҡа хәүефле ғәҙәттәр тураһында күберәк хәбәр иткән [1]. Һуңыраҡ 2,120 кеше ҡатнашҡан 22 тикшеренеүгә күҙәтеү был тест һөҙөмтәләре менән яңылыҡ эҙләү һәм уйламайынса эш итеү анкеталары араһында бәйләнештең бик аҙ булыуын күрһәткән [3].

Уйын нисек уйнала

  1. Өрҙөрөгөҙ. Һәр өрҙөрөү алдыңдағы шарға 5 мәрәй өҫтәй. Шар ҙурая.
  2. Теләһә ҡайһы ваҡытта йыйып алығыҙ. Шарҙағы мәрәйҙәр дөйөм иҫәпкә ҡушыла, яңы шар сыға.
  3. Әгәр шар тәүҙә шартлаһа, уның мәрәйҙәре юғала. Һәр шар үҙенә генә хас йәшерен мәлдә шартлай.

Һеҙ 30 шар уйнайһығыҙ. Тәүге тесттағы кеүек, һәр шар беренсе өрҙөрөүҙән алып 128-сеһенә тиклемге теләһә ҡайһыһында шартларға мөмкин; һәр мөмкинлек бер тигеҙ ихтимал, шуға күрә шартлау уртаса алғанда араның уртаһына тура килә [1].

Тәүге тикшеренеүҙә өс төҫтәге 90 шар ҡулланылған һәм ысын аҡса түләнгән: бер өрҙөрөүгә 5 цент. Төп һөҙөмтә 128 тапҡыр өрҙөрөү сикләнгән 30 шарҙан иҫәпләнгән; һеҙ ҙә бында шул уҡ вариантты уйнайһығыҙ [1]. Ғалимдар 10-дан 90-ға тиклем шар ҡулланған [2]; тәүге тикшеренеүҙә тәүге 10 йәки һуңғы 10 шар буйынса иҫәпләнгән һөҙөмтәләр бер үк һығымтаға килтергән [1].

Һөҙөмтәгеҙгә нимә йоғонто яһай

  • Өйрәнеү. Күп кеше уйын барышында шарҙарҙың ғәҙәттә күпмегә тиклем ҙурайыуын күреп, күберәк өрҙөрә башлай [1].
  • Баһаһы. Лаборатория варианттарында ысын аҡса түләгәндәр; был уйында мәрәйҙәр ҡулланыла, шуға күрә аҡса менән уйнағанға ҡарағанда ҡыйыуыраҡ йәки һаҡлыраҡ эш итеүегеҙ ихтимал.
  • Математиканы белеү. Уйнағансы 1-се һүрәтте уҡыу һайлауҙарығыҙға йоғонто яһар. Тәүҙә уйнағыҙ, шунан уҡығыҙ.

Был уйын нимә күрһәтә ала һәм нимә күрһәтә алмай

Уйын бөгөн 30 шарҙа хәүеф менән файҙаны нисек үлсәүегеҙҙе күрһәтә. Был шәхес тесты түгел һәм аҡса, һаулыҡ йәки машина йөрөтөү менән бәйле хәүефкә бараһығыҙмы-юҡмы икәнен әйтә алмай: был тест менән ысын тормоштағы ғәҙәттәр араһындағы бәйләнеш аҙ [3]. Ул һаулығығыҙ тураһында бер ни ҙә әйтмәй һәм диагноз булып тормай.

Беҙҙең вариант баҫылған тестҡа яҡын, әммә һөҙөмтәләр лаборатория тикшеренеүҙәре менән теүәл сағыштырылмай: унда аҡса түләгәндәр, шарҙар һаны төрлө булған һәм студенттарҙың бәләкәй төркөмдәрен тикшергәндәр [1][2]. Һөҙөмтәгеҙҙе бында башҡа уйынсыларҙыҡы һәм үҙегеҙҙең һуңғы уйындарығыҙ менән сағыштырығыҙ.

Йыш бирелгән һорауҙар

Шарҙағы хәүефкә барыу тесты нимә ул?

Шарҙағы хәүефкә барыу тесты (BART) — хәүефкә барыуҙы үлсәү өсөн компьютер уйыны; уны Lejuez һәм хеҙмәттәштәре 2002 йылда баҫтырған. Һәр өрҙөрөү шарҙы ҙурайта һәм аҙ ғына аҡса килтерә; йыйып алһаң, аҡса иҫәпкә күсә; шар шартлаһа, аҡса юғала. Күрсәткес — шартламаған шарҙарға уртаса нисә тапҡыр өрҙөрөү [1].

Шар уйынында ниндәй һөҙөмтә яҡшы һанала?

Helibrain шар уйынында яҡшы йәки насар һөҙөмтә юҡ. Һәр шарға 64 тапҡыр өрҙөрөү уртаса иң күп мәрәй бирә, әммә шарҙарҙың яҡынса яртыһы шартлай. Тәүге тикшеренеүҙә йәш өлкәндәр йыйып алған шарҙарын уртаса 29.4 тапҡыр өрҙөргән [1].

Күберәк өрҙөрөүем ысын тормошта хәүефкә барыуымды аңлатамы?

Мотлаҡ түгел. Тәүге тикшеренеүҙә күберәк өрҙөргән кешеләр ҡомарлы уйындар, тәмәке тартыу һәм алкоголле эсемлектәр ҡулланыу тураһында бер аҙ күберәк хәбәр иткән [1]. Әммә 22 тикшеренеүгә күҙәтеү тест менән яңылыҡ эҙләү һәм уйламайынса эш итеү тураһындағы анкеталар араһында бәйләнештең бик аҙ булыуын күрһәткән [3]. Шарҙағы һөҙөмтәгеҙ был уйынды нисек уйнауығыҙҙы һүрәтләй, тормошоғоҙҙо түгел.

Ни өсөн шартлаған шарҙар уртаса иҫәпкә инмәй?

Шар шартлаһа, һанау иртә туҡтай, шуға күрә күпмегә тиклем барырға уйлағанығыҙ күренмәй ҡала. Шуға күрә BART-тың төп күрһәткесе — төҙәтелгән уртаса — йыйып алған шарҙарҙы ғына иҫәпкә ала. Helibrain шар уйынында ла тәүге тикшеренеүҙәге ошо ҡағиҙә ҡулланыла [1].

Helibrain шар уйыны ысынлап та бушлаймы?

Эйе. Helibrain шар уйыны һәм тулы һөҙөмтәгеҙ бушлай: теркәлергә, электрон почта бирергә йәки түләргә кәрәкмәй. Helibrain бушлай һәм түләүле пландары булған ҡушымтаһынан килем ала; уйнау өсөн ҡушымта кәрәкмәй.

Оҡшаш тестар

Мейе өсөн 43 бушлай тестың барыһын да ҡарау

Быны көн һайын шөғөлләнергә теләйһегеҙме? Helibrain ҡушымтаһында (әле инглиз телендә генә) бушлай һәм түләүле пландар бар.

Был биткә һылтанма биреү: Шарҙағы хәүеф уйыны. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ba/balloon-risk-game. CC BY 4.0.

How this test works

This game looks at how you balance risk and reward. Each pump adds 5 points to a balloon, and you can collect its points at any time. But every balloon bursts at a hidden point, and a burst loses that balloon's points. You play 30 balloons. Your main score is the average number of pumps on the balloons you collected. There is no right answer, only a trade-off. Psychology labs have used this balloon task to look at risk taking since 2002.

Version 1 · Cite this test:

Helibrain (2026). Balloon risk game, v1. https://helibrain.com/balloon-risk-game/methods

Full method →

Сығанаҡтар

  1. Lejuez CW, Read JP, Kahler CW, Richards JB, Ramsey SE, Stuart GL, Strong DR, Brown RA (2002). Хәүефкә барыуҙың тәртип күрһәткесен баһалау: Шарҙағы хәүефкә барыу тесты (BART). Journal of Experimental Psychology: Applied 8(2):75–84. doi.org/10.1037/1076-898X.8.2.75
  2. White TL, Lejuez CW, de Wit H (2008). Шарҙағы хәүефкә барыу тестының (BART) тест-ретест үҙенсәлектәре. Experimental and Clinical Psychopharmacology 16(6):565–570. doi.org/10.1037/a0014083 (тулы тексты бушлай: pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4244869/)
  3. Lauriola M, Panno A, Levin IP, Lejuez CW (2014). Хәүефле ҡарар ҡабул итеүҙәге шәхси айырмалар: Шарҙағы хәүефкә барыу тесты буйынса яңылыҡ эҙләү һәм уйламайынса эш итеүҙең мета-аналитик тикшеренеүе. Journal of Behavioral Decision Making 27(1):20–36. doi.org/10.1002/bdm.1784

Был бит нисек әҙерләнде: уны Helibrain командаһы үрҙә күрһәтелгән тикшеренеүҙәргә нигеҙләнеп яҙҙы, ә 4 ноябрь, 2026 й. көнө Robert(Инглиз теле) (биофизика буйынса PhD дәрәжәһенә дәғүә итеүсе) тикшерҙе. Сығанаҡтар үҙгәргәндә битте яңыртабыҙ.