Yeqela kokuqukethwe

Ikhono elingemuva kwephuzu

Isikhathi sokusabela

Isikhathi sokusabela yisikhathi esiphakathi kwesignali nempendulo eyibizayo. Emsebenzini wokubona olinganiswe kahle kaWoods nabanye, izikhathi ezimaphakathi ezirekhodiwe zazingama-217.9 ms kubantu abaneminyaka engu-18–24 nama-239.1 ms kwabaneminyaka engu-59–65; lezi yizilinganiso ezisebenza kuphela ngaphansi kwendlela ethile yokuhlola, akuzona izilinganiso zokuphasa ezisebenza kuzo zonke izivivinyo ze-inthanethi. 1

Kubuyekezwe okokugcina · Imithombo engu-15

Hlola izivivinyo namathuluzi ↓

01 / Qonda

Liyini

Isikhawu esifushane sinezinyathelo eziningana

Kudingeka kuvele isignali ebonakalayo, ibonwe bese ihunyushelwa esenzweni. Umunwe nawo kudingeka unyakaze ngokwanele ukuze lokho kubhalwe. Isilinganiso sesiphequluli sihlanganisa izingxenye zendlela isikrini esibonisa nesistimu ephendula ngayo, kanye nomuntu. Ngakho silinganisa umuntu owenza umsebenzi esebenzisa okokusebenza, asifundi ngokuqondile ijubane imiyalezo yezinzwa edluliselwa ngalo. 2

Uma sichaza kalula ukusebenza kwezinhlelo zobuchopho, indlela yezinzwa efanele iletha isignali, ukunaka kugcina umuntu ekulungele, bese ukuhlela nokwenza komzimba kuveza isenzo. Umsebenzi wokukhetha wona udinga nokukhetha isenzo esifanele. Ukusebenzisana kwalezi zinyathelo kusiza ukuchaza ukuthi kungani impendulo ingashesha komunye umsebenzi kodwa yephuze komunye. 3 4

Umsebenzi wethu oyinhloko wesikhathi sokusabela usebenzisa isignali ebonakalayo nempendulo eyodwa. Ukuqeqesha ukunemba kokukhomba kunezela indawo okuqondiswe kuyo nokunyakaza; ukuhlolwa kwejubane lokuchofoza kukala izenzo eziphindaphindiwe, hhayi ukulinda isignali engaqageleki. Le midlalo ingajabulisa futhi ihambisane nalezi zivivinyo, kodwa amaphuzu ayo awalinganisi lesi sikhathi esifanayo.

Silikala kanjani

UmsebenziOkudingeka kwenziwe ngumhlanganyeliIsizathu sokwehluka kwezikhathi
Ukusabela okululaUkuphendula ngesenzo esisodwa esilungiselelwe lapho kuvela isignaliUkulungela nesikhathi sokuvela kwesignali yikho okubalulekile
Ukusabela kokukhethaUkukhetha impendulo ehambisana nesignaliUkukhetha kunezela umsebenzi
Phendula noma ungaphenduliUkuphendula kwezinye izignali, uzibambe kwezinyeKusebenza ukuzithiba nesu lokwenza isinqumo
UkuqaphaUkuhlala ulungele phakathi kwezikhathi eziningi zokulinda ezingaqagelekiKuvela izikhathi zokuphazamiseka nokushintshashintsha kokusebenza

Umsebenzi wakudala kaHick wawushintsha inani lezimpendulo okungakhethwa kuzo. Isifundo sawo siwukuthi ulwazi oludingekayo ukuze ukhethe isenzo lubalulekile; akusho ukuthi isibalo esisodwa singaguqula amaphuzu omdlalo ngamunye siwenze afane nelomunye. 5

Ucwaningo lwezignali ezizwakalayo nolubonakalayo nalo luyahlukahluka ngamandla esignali, okokusebenza nemithetho yokuphendula. Ukuqhathanisa kwabafundi kwathola inzuzo yezignali ezizwakalayo ngaphansi kwezimo zalolo cwaningo; lokhu akusho ukuthi kufanele kususwe inani elimisiwe kuzo zonke izivivinyo zezignali ezibonakalayo. 6

Indlela yokufingqa imiphumela nayo ibalulekile. Isivivinyo esishesha kunazo zonke, isilinganiso esiphakathi nendawo nesiphakathi ngokwenani kuphendula imibuzo ehlukene. Ukuqagela ngenhlanhla kungaveza “irekhodi eliphezulu”; izivivinyo ezihamba kancane ngokungajwayelekile zingakhuphula isilinganiso. Indlela yokuphatha imiphumela eyeqile kufanele imenyezelwe kusengaphambili, kungasuswa nje leyo miphumela engathandeki. 7

Ubudala nezilinganiso zokuqhathanisa: yikuphi ukuqhathanisa okufanele?

Imigqa ekhethiwe engezansi ithathwe ku-Experiment 1, Table 2 kaWoods nabanye, ocwaningweni lomphakathi. Amanani ayizikhathi zokusabela ezilula ezibonakalayo ezirekhodiwe ngaphambi kokulungisa ukubambezeleka kwehadiwe ocwaningweni. U-“SD” uchaza umehluko phakathi kwabantu eqenjini ngalinye leminyaka. 1

IminyakaAbahlanganyeliIsikhathi esirekhodiwe esimaphakathi, msSD, ms
18–2486217.919.5
32–38201224.823.4
46–51276233.627.2
59–65246239.128.1

Lawa manani awulwazi lokuqhathanisa, akusona isilinganiso esilungiselwe idivayisi yakho. Ucwaningo lwalusebenzisa isikhathi salo sokubonisa izignali, indlela yokuphendula nendlela yokuphinda izivivinyo. Olunye ucwaningo noma ifoni ehlukile kungaveza amanani angefani, kungasho ukuthi abantu balelo qembu bahlukile ngokwebhayoloji. Ucwaningo oluqhathanisa okokusebenza lusekela ukugcina lowo mongo engqondweni. 8

Asishicileli lapha indlela yokuguqula amaphuzu abe amaphesenti aqhathanisa iminyaka yabantu abaningi abamele umphakathi wonke ku-Helibrain. Ibhodi lamaphuzu abadlali, uma litholakala emsebenzini othile, liqhathanisa nabadlali ababambe iqhaza naleyo ndlela yokurekhoda; akusho ukuthi liyisilinganiso sabantu bonke.

02 / Beka emongweni

Okulithintayo

Amalebula obufakazi aphendula umbuzo othi: “Ingabe kunomthelela kulo mphumela?” Athembisi inzuzo ethile. Uma kunesilinganiso sobufakazi se-Helibrain, abantu nomphumela okusekelwe kubo kuhlala kucacisiwe. “Akukalinganiswa” kusho ukuthi asinaso isilinganiso esihambisanayo; akusho ukuthi awukho umthelela. Okutholwe ngobudala nangamadivayisi kuwubufakazi obumayelana nokulinganisa, akuzona izilinganiso zokwelashwa.

Ukulala

Ubufakazi obuhle

Isilinganiso esigciniwe: ukungalali nhlobo → izikhathi zokuphazamiseka ekuqapheni.

Ukungalali nhlobo cishe kwenza kube nzima ukuqapha. Izimpendulo ezihamba kancane nezikhathi zokuphazamiseka zivame ukusho okwengeziwe kunempendulo eyodwa eshesha kakhulu; ubufakazi bethu busekela ukuthi kunomphumela, kodwa ubukhulu bawo abuqinisekile. 9

Ingcindezi

Akukalinganiselwa emsebenzini olula wesikhathi sokusabela

Okutholwe ngemisebenzi yokulawula akusona isilinganiso sesikhathi sokusabela esilula.

Ingcindezi ithinta izinqubo zengqondo ngezindlela ezingafani. Asinaso isilinganiso sobufakazi esihambisanayo esibonisa ukubambezeleka okumisiwe kwesikhathi sokusabela esilula okubangelwa ukucindezeleka kwansuku zonke. 10

Ukuvivinya umzimba

Ubufakazi abanele

Isilinganiso esigciniwe: ukusebenza kwengqondo kukonke ocwaningweni oluxube izinhlobo zokuzivocavoca.

Isilinganiso esibanzi sokuzivocavoca nokusebenza kwengqondo sisezingeni eliphansi kakhulu. Asibonisi ukuthi mangaki ama-millisecond angatholwa ngokushesha nangokuthembekile emsebenzini wethu wokubona. 11

Iminyaka

Ukuqhathanisa iminyaka

Indlela yokuhlola ebonakalayo elinganiswe kahle, enamanani esikhathi esirekhodiwe aboniswe ngenhla.

Izimpendulo ezimaphakathi zazihamba kancane emaqenjini abantu abadala ocwaningweni olucashuniwe. Lokhu ukuhlobana kweqembu, akusona isilinganiso sokwehla kwekhono lomuntu ngamunye noma ukuxilongwa ngokweminyaka. 1

Ukuprakthiza

Ubufakazi bokuphinda ukuhlola

Ukujwayela umsebenzi nokwethembeka kwamaphuzu.

Ukuthuthuka lapho uphinda ukuhlola kungabangelwa ukufunda isikhathi nomthetho wokuphendula. Imizamo ephindaphindiwe iphinde yandise amathuba okuthola isivivinyo esishesha kakhulu ngokungajwayelekile; qhathanisa ngendlela efanayo isilinganiso esivamile sokusebenza. 12

Amadivayisi

Ubufakazi besikhathi

Umphumela wesilinganiso, akukhona ukungenelela kwebhayoloji.

Ukubambezeleka kwesikrini nokokufaka kuyahlukahluka phakathi kwamadivayisi nezindlela zokuhlola. Isikhawu sokuvuselela isikrini sisodwa asanele ukulungisa konke ukubambezeleka. 2

Yini edlulela kwamanye amakhono, futhi yini engadluleli?

Ukushesha ngesignali osuyijwayele kuyimpumelelo ethile

Ukwazi isikhathi somsebenzi kungakusiza uhlale ulungele; ukuqagela isignali nakho kungaveza umphumela oshesha ngokungemthetho. Akufanele kubizwe ngokuthuthuka okuvamile ekusebenzeni kwengqondo. Ukuhlola kabusha ngendlela efanele kugcina izikhathi zokulinda zingaqageleki nomthetho wokubala amaphuzu ufana. 1

Izimangalo zokuqeqesha kufanele zihambisane nomphumela ezithembisa wona. Ukukhomba kangcono kungasiza emsebenzini wokukhomba, kodwa akufakazeli ukuthi umuntu wenza izinqumo ngokushesha esiminyaminyeni sezimoto noma kwezemidlalo. Izibuyekezo ezibanzi zokuqeqesha ubuchopho azisekeli ukucabanga ukuthi ukuthuthuka empendulweni eyodwa oyiprakthizile kudlulela ngokuzenzakalelayo kwamanye amakhono okuphila kwangempela angahlobene nawo. 13

Ukwethembeka kwesilinganiso kungumbuzo ohlukile kunowokuthuthuka. Ukuphinda umsebenzi izikhathi eziningi kunganciphisa omunye umsindo wesilinganiso, kodwa ukuhlola okude kungadala ukukhathala noma izikhathi zokuphazamiseka. Indlela efanele incike ekutheni ufuna ukuhlola ijubane elivamile lokusabela okulula, ukuqapha noma ukufunda. Umsebenzi wethu omfushane uyindlela yokuhlola umsebenzi othile, awusona isivivinyo sokunquma ukuthi kuphephile yini ukushayela noma ukwenza umsebenzi obalulekile kwezokuphepha. 14 15

03 / Zama uqhathanise

Lizame ku-Helibrain

Sebenzisa isikrini esifanayo, indlela yokufaka impendulo nesandla esifanayo lapho uqhathanisa izikhathi zokuhlola. Ngaphambi kokuhumusha ushintsho, funda ukuthi isivivinyo siphatha kanjani ukucindezela ngaphambi kwesignali nokuthi siwafingqa kanjani amaphuzu. Gcina nemiphumela yezikhathi ezijwayelekile kanye namarekhodi aphezulu: ukuhlala uzama ukweqa umphumela oshesha kakhulu kushintsha umbuzo ophendulwa yisilinganiso.

Ithuluzi lesikhathi sosuku lingasiza ukuhlela okuphawulayo; amathuluzi e-caffeine nawokuhlela ukulala asebenzisa ukuqagela, awalinganisi ukuqapha. Ungasebenzisi isivivinyo esifushane ukuze unqume ukuthi kuphephile yini ngomuntu ukushayela noma ukwenza umsebenzi obalulekile kwezokuphepha.

Izivivinyo nemidlalo

Amathuluzi nokuzilolonga

Izimpendulo ezihlobene

Imibuzo evame ukubuzwa

Ingabe ama-millisecond angu-200 mahle?

Angashesha komunye umsebenzi wokubona, kodwa incazelo incike endleleni yokuhlola, kudivayisi nasendleleni okufingqwe ngayo amaphuzu. Asikho isilinganiso sokuphasa sesiphequluli esisebenza kuzo zonke izivivinyo. 2

Ngingasusa yini isikhathi sokuvuselela isikrini sami?

Cha. Isikhawu sokuvuselela siyingxenye eyodwa kuphela yesikhathi sokubonisa nesokuphendula; ukusisusa akulinganisi lonke uhlelo. 8

Ingabe isivivinyo sami esishesha kunazo zonke sibonisa ikhono lami langempela?

Sibonisa isivivinyo esishesha kunazo zonke esirekhodiwe ngaphansi kwalowo mthetho. Ukusebenza okuvamile, ukushintshashintsha, ukuqagela izignali nezimpendulo ezihamba kancane kuphendula imibuzo ehlukene. 7

Imithombo

Izixhumanisi ziholela ku-DOI yokuqala noma ekhasini lomthombo. Ukuqhathanisa ocwaningweni kuchaza imisebenzi ecashuniwe; akuqinisekisi ukuthi izinguqulo zethu ezisebenza kusiphequluli ziyasebenza ngendlela efanayo.

  1. Woods et al. (2015). Factors influencing the latency of simple reaction time.
  2. Anwyl-Irvine et al. (2020). Realistic precision and accuracy of online experiment platforms, web browsers, and devices.
  3. Petersen & Posner (2012). The Attention System of the Human Brain: 20 Years After.
  4. Woods et al. (2015). Age-related slowing of response selection and production in a visual choice reaction time task.
  5. Hick (1952). On the Rate of Gain of Information.
  6. Jain et al. (2015). A comparative study of visual and auditory reaction times on the basis of gender and physical activity levels of medical first year students.
  7. Ratcliff (1993). Methods for dealing with reaction time outliers..
  8. Bridges et al. (2020). The timing mega-study: comparing a range of experiment generators, both lab-based and online.
  9. Lim et al. (2010). A meta-analysis of the impact of short-term sleep deprivation on cognitive variables..
  10. Shields et al. (2016). The effects of acute stress on core executive functions: A meta-analysis and comparison with cortisol.
  11. Singh et al. (2025). Effectiveness of exercise for improving cognition, memory and executive function: a systematic umbrella review and meta-meta-analysis.
  12. Scharfen et al. (2018). Retest effects in cognitive ability tests: A meta-analysis.
  13. Simons et al. (2016). Do “Brain-Training” Programs Work?.
  14. Basner et al. (2011). Maximizing Sensitivity of the Psychomotor Vigilance Test (PVT) to Sleep Loss.
  15. Hedge et al. (2017). The reliability paradox: Why robust cognitive tasks do not produce reliable individual differences.