Yeqela kokuqukethwe

Ikhono elingemuva kwephuzu

Inkumbulo yokusebenza

Inkumbulo yokusebenza igcina ulwazi luseduze engqondweni ngesikhathi ulusebenzisa: njengokugcina inombolo engqondweni lapho ubala, ukulandela umusho noma ukubuyekeza ukuthi into ibikuphi. Ucwaningo oludumile lubeka umthamo ezingxenyeni zolwazi ezingaba ngu-4 ngaphansi kwezimo ezilinganiselwe; lokhu akusho ukuthi wonke umuntu angakhumbula amadijithi amane kuphela, futhi akulona iphuzu okufanele ulifinyelele emidlalweni yethu. 1

Kubuyekezwe okokugcina · Imithombo engu-13

Hlola izivivinyo namathuluzi ↓

01 / Qonda

Liyini

Indawo yokusebenza esizwa ulwazi osulwazi

Ukugcina inombolo yocingo engqondweni isikhashana kuwukuyigcina. Ukuyihlela kabusha, ukuyihlanganisa nenye inombolo noma ukufaka enye esikhundleni sedijithi yokuqala kudinga nokulawula. Inkumbulo yokusebenza iyindawo yesikhashana esekela le misebenzi. Ulwazi lwesikhathi eside lusinika amagama, amaphethini namasu esiwajwayele, ngakho uchwepheshe angakhumbula ukulandelana okufanayo kalula kunomuntu osaqalayo. Umthamo uncike ekutheni yini ethathwa njengengxenye eyodwa enenjongo. 2

Ngokwencazelo eyenziwe lula yezinhlelo zobuchopho, amanethiwekhi angaphambili nasemaceleni obuchopho asiza ukugcina imigomo engqondweni nokuqondisa ukunaka, kuyilapho izinhlelo zezinzwa nezolimi zisiza ukumela ulwazi oluthile. Ayikho indawo eyodwa yobuchopho eyibhokisi lenkumbulo yokusebenza; futhi iphuzu lesiphequluli alisitsheli ukuthi iyiphi ingxenye yobuchopho esebenze kakhulu. Ukulawula imisebenzi ephezulu nenkumbulo yokusebenza kuyahambisana, kodwa akuwona amagama amabili asho into efanayo kuyo yonke imisebenzi enzima. 3

I-Helibrain ikuvumela ukuba ubheke lo mehluko ngezindlela eziningana. Umdlalo wokukhumbula izinombolo ucela ukuba uphinde ukulandelana; owe-N-back ubuza ukuthi into yamanje iyafana yini nenye eyavela ngaphambili; imidlalo yokubona neyokulandelanisa isebenzisa izindawo. Lo mehluko ubaluleke ngaphezu kokuthi yimuphi umdlalo okhiqiza iphuzu elibonakala liphezulu. Ungaphumelela kakhulu kolunye uhlobo lomdlalo kodwa uthole iphuzu eliphakathi kolunye, futhi womabili la maphuzu abe elungile. 4

Silikala kanjani

Uhlobo lomsebenziOkubuzwa abacwaningiOkunye okuthinta iphuzu
Ukuphinda amadijithi ngokulandelanaPhinda ukulandelana okukhulunywe ngomlomo ngendlela okufike ngayoUkuzwa, ukuziphindaphinda engqondweni, ijubane lokwethula nomthetho wokumisa
Ukukhumbula ngesikhathi uxazulula ezinye izinkingaKhumbula izinto ube uxazulula izinkinga phakathi nendawoKokubili umthwalo wokugcina ulwazi nowokulucubungula
I-N-backQhathanisa into ngayinye nento eyethulwe ngaphambiliUkubuyekeza ulwazi, ukulubona nokunquma ukuthi uzophendula kanjani
Ukuthola ushintsho olubonakalayoNquma ukuthi uhlu lwezinto obulukhumbula lushintshile yiniInani lezinto, ukuthi zihlukaniseka kalula yini ngokubona nokuqagela

Lezi zilinganiso ziyahlobana, kodwa azikwazi ukushintshaniswa sengathi zingamayunithi afanayo. Imisebenzi yokukhumbula ngesikhathi uxazulula izinkinga kanye neye-N-back ifana ngengxenye ethile kuphela uma kubhekwa umehluko phakathi kwabantu. Ukubiza izinga eliphezulu le-N-back ngokuthi ubude bokukhumbula amadijithi, noma ukuliguqula libe i-IQ, kudlula izinyathelo zokuqinisekisa ezidingekayo. 4

Umdlalo wethu wokukhumbula izinombolo ngokubona awufani nomsebenzi wokuhlola ukukhumbula amadijithi ngokuzwa owasetshenziswa ocwaningweni lukaWoods nozakwabo. Ucwaningo lwabo lubonisa ukuthi ubude obukhulu obukhunjulwayo, isamba sezimpendulo ezifanele nesilinganiso esivumelana nomuntu sobude bokukhumbula kunganikeza izimpendulo ezingafani, ngisho noma konke kuyizinhlobo zomsebenzi owodwa. Uma ubhala umphumela, gcina nomthetho womsebenzi nendlela yokubala amaphuzu. 5

Ubudala nezilinganiso zokuqhathanisa: yikuphi ukuqhathanisa okufanele?

Ithebula elingezansi likhombisa amaphuzu alinganisiwe omsebenzi wokukhumbula amadijithi, hhayi inani lamadijithi, avela kusampula evamile yamaShayina kaYe nozakwabo. Isikali sakhiwa kusetshenziswa bonke ababambiqhaza abangu-723, ngesilinganiso esingu-10 nokuchezuka okujwayelekile okungu-3; lezi yizilinganiso zamaqembu obudala, azikalungiswanga ngokobudala ngokwehlukana. Ababambiqhaza kwakungabantu abadala abaneminyaka engu-18–59 abafunda isiMandarin. 6

IminyakaIsilinganiso samaphuzu alinganisiweUkuchezuka okujwayelekile
18–2911,222,87
30–399,892,92
40–499,132,77
50–598,932,84

Umthombo: ithebula lamaqembu obudala esihlokweni, ingxenye A. Imfundo nendlela ethile yokuhlola ukukhumbula amadijithi kunendima. Awekho kulawa manani angasetshenziswa ukubheka iphesenti lakho uma uqhathaniswa nabanye ku-Helibrain. Olunye ucwaningo olukhulu olwenziwa ku-inthanethi lwathola ukuthi ukusebenza emsebenzini wenkumbulo yokusebenza kwakuphakeme kakhulu cishe eminyakeni engu-30; lokhu kubonisa ukuthi umsebenzi nesampula okukhethiwe kuyayishintsha indlela ijika elibukeka ngayo. Lezi izilinganiso eziqhathanisa amaqembu, azibikezeli ikusasa lomuntu oyedwa. 7

02 / Beka emongweni

Okulithintayo

Amalebula obufakazi aphendula umbuzo othi: “Ingabe kunomthelela kulo mphumela?” Athembisi inzuzo ethile. Uma kunesilinganiso sobufakazi se-Helibrain, abantu nomphumela okusekelwe kubo kuhlala kucacisiwe. “Akukalinganiswa” kusho ukuthi asinaso isilinganiso esihambisanayo; akusho ukuthi awukho umthelela. Okutholwe ngobudala nangamadivayisi kuwubufakazi obumayelana nokulinganisa, akuzona izilinganiso zokwelashwa.

Ukulala

Ubufakazi obuhle

Isilinganiso esigciniwe: ukungalali nhlobo → ukunemba kwenkumbulo yokusebenza; ikakhulu abantu abadala abanempilo.

Ukusebenza kwenkumbulo yokusebenza kungaphazamiseka ngemva kokungalali nhlobo. Isilinganiso sokuba khona kobufakazi sithi Phakathi nendawo; asisho ukuthi iphuzu lakho lizoshintsha kangakanani ngemva kobusuku obubodwa bokungalali kahle. 8

Ingcindezi

Ubufakazi obulinganiselwe

Isilinganiso esigciniwe: ingcindezi yesikhashana → inkumbulo yokusebenza.

Ingcindezi ebangelwa ukuhlolwa kwaselabhorethri ingaphazamisa inkumbulo yokusebenza, ikakhulu lapho umsebenzi unzima kakhulu. Isilinganiso sethu esihambisana nalokhu siphansi; imiphumela incike kulokho okubangela ingcindezi nesikhathi okwenziwa ngaso umsebenzi. 9

Ukuzivocavoca

Ubufakazi abanele

Isilinganiso esigciniwe: imiphumela ehlanganisiwe yokuzivocavoca ngokujwayelekile → ukuqonda ngokujwayelekile.

Isilinganiso sethu esibanzi sokuzivocavoca sinokuqiniseka okuphansi kakhulu. Asikwazi ukufakazela ukuthi umuntu oyedwa onempilo uzothola inzuzo ebikezelikayo enkumbulweni yokusebenza, noma ukuqinisekisa ukuthi ukuhlola kwethu ukuzivocavoca kuyisivivinyo socwaningo. 10

Ubudala

Ukuqhathanisa ngokobudala

Okutholwe ngokulinganisa; akusona isilinganiso sokwelashwa.

Sebenzisa isampula evamile esebenzisa umsebenzi ofanayo, indlela efanayo yokubala amaphuzu nezici zabantu ezihambisanayo. Ithebula lobudala elilapha linikeza umongo wobufakazi, akuwona umthetho othi wonke umuntu ulahlekelwa inani elifanayo. 6

Ukuzilolonga

Ubufakazi abanele

Isilinganiso esigciniwe: ukudlulela kokuqeqeshwa kwenkumbulo yokusebenza kweminye imisebenzi yenkumbulo yokusebenza.

Ukuthuthuka emsebenzini oqeqeshiwe akufani nokudlulela kokunye. Isilinganiso sethu sokudlulela emisebenzini esondelene siphansi kakhulu; amasu osuwajwayele nezinto eziphindaphindwayo kungakhuphula iphuzu lomdlalo ngaphandle kokuthuthuka okubanzi. 11

Amadivayisi

Ubufakazi besikhathi

Okutholwe ngokulinganisa; akusona isilinganiso sokwelashwa.

Indlela izinto ezivezwa ngayo esikrinini nesikhathi sokufaka impendulo kungahluka phakathi kwamadivayisi. Sebenzisa idivayisi nendlela efanayo uma uphinda umsebenzi, ikakhulu uma isikhathi sokwethula noma ijubane lokuphendula kunomthelela. 12

Yini edlulela kwamanye amakhono, futhi yini engadluleli?

Ukuthuthuka kuhambela kuphi?

Ukufunda ukwenza umsebenzi othile kungakwenza uwenze kangcono. Umbuzo onzima ukuthi ingabe lokho kuthuthuka kuyadlulela yini emisebenzini ongayijwayele esebenzisa izinqubo ezifanayo. Ucwaningo lokuqeqesha nge-N-back lubonisa ukuthi umphumela uyashintsha: izinga lokuthuthuka lincike ekutheni umphumela ufanana kangakanani nomsebenzi wokuqeqesha. Lokhu akusho ukuthi izinga eliphezulu lomdlalo liyinkomba yomthamo omkhulu wengqondo uwonke. 11

Ukudlulela kude kusho ukuthuthuka komunye umphumela oqhelelene kakhulu, njengobuhlakani, impumelelo ezifundweni noma ukusebenza kwansuku zonke. Ucwaningo olukhulu oluhlanganisa imiphumela yokuqeqeshwa kwenkumbulo yokusebenza alutholanga bufakazi obuqand’ ikhanda bezinzuzo ezibanzi ezidlulela kude. Ngakho imidlalo ye-Helibrain ikunikeza ukuzilolonga nendlela yokubona ukusebenza kwakho emsebenzini othile; asiyethuli njengendlela yokwandisa ubuhlakani. 13

Kuyasiza ukuhlukanisa phakathi kokushintsha umthamo wakho nokunciphisa umthwalo womsebenzi. Inothi, umdwebo noma ukubhala izinyathelo eziphakathi ekubaleni kunganciphisa ulwazi okudingeka ulugcine lusebenza engqondweni. Lokho kuwukusebenzisa kahle usizo lwangaphandle, akubona ubufakazi bokuthi lukhulise inkumbulo yokusebenza. Amathuluzi ethu emephu yemiqondo nawokufunda asiza ukuhlela umsebenzi; usizo lwawo kufanele luhlolwe kulowo msebenzi.

03 / Zama uqhathanise

Lizame ku-Helibrain

Qala ngomsebenzi wokugcina ulwazi nangomsebenzi wokulubuyekeza, bese ufunda izincazelo zawo ngokwehlukana. Bhala phansi indlela ofake ngayo impendulo, ukuthi uziphindaphindile yini izinto ngokuzwakalayo noma wazihlanganisa ngamaqoqo, nokuthi wawujwayelene yini nomsebenzi. Iphuzu lakho eliphakeme kunawo wonke ngemva kwemizamo eminingi liphendula umbuzo ohlukile kunokusebenza kwakho okujwayelekile emzamweni wokuqala.

Amakhadi angezansi ahlukanisa ukuzilolonga komsebenzi ngokuqondile namathuluzi okusiza ukuhlela ulwazi. Awanikezi iphesenti elihlanganisiwe lenkumbulo yokusebenza. Uma ufuna ukuziqhathanisa nawe, gcina izimo zifana bese ubheka iphethini yezikhathi eziningana, kunokuthembela emzamweni owodwa omuhle kakhulu.

Izivivinyo nemidlalo

Amathuluzi nokuzilolonga

Izimpendulo ezihlobene

Imibuzo evame ukubuzwa

Ingabe inkumbulo yokusebenza iyafana nenkumbulo yesikhashana?

Ziyahambisana. Inkumbulo yesikhashana igcina ulwazi lutholakala isikhashana; imisebenzi yenkumbulo yokusebenza ivame ukwengeza ukubuyekeza noma ukucubungula. Umehluko uncike endleleni umsebenzi ochazwa ngayo. 2

Ingabe ukukhumbula amadijithi angu-7 kuyiphuzu elivamile lenkumbulo yokusebenza?

Umphumela wokukhumbula amadijithi uncike endleleni ethulwa ngayo nendlela yokubala amaphuzu. Ukulandelana kwamadijithi angu-7 okujwayelekile nengajwayelekile, okuhlanganisa izingxenye ezingu-7, akudingi inkumbulo ngokulinganayo. 5

Ingabe izinga eliphezulu le-N-back lisho i-IQ ephezulu?

Cha. Alikho izinga elilodwa le-N-back elingaguqulwa libe yi-IQ ngendlela eqinisekisiwe. Ubufakazi bokuqeqesha inkumbulo yokusebenza abufakazeli ukwanda okubanzi kobuhlakani. 13

Imithombo

Izixhumanisi ziholela ku-DOI yokuqala noma ekhasini lomthombo. Ukuqhathanisa ocwaningweni kuchaza imisebenzi ecashuniwe; akuqinisekisi ukuthi izinguqulo zethu ezisebenza kusiphequluli ziyasebenza ngendlela efanayo.

  1. Cowan (2001). The magical number 4 in short-term memory: A reconsideration of mental storage capacity.
  2. Conway et al. (2005). Working memory span tasks: A methodological review and user’s guide.
  3. Diamond (2012). Executive Functions.
  4. Redick et al. (2013). Complex span and n-back measures of working memory: A meta-analysis.
  5. Woods et al. (2010). Improving digit span assessment of short-term verbal memory.
  6. Ye et al. (2022). The Chinese Brief Cognitive Test: Normative Data Stratified by Gender, Age and Education.
  7. Hartshorne & Germine (2015). When Does Cognitive Functioning Peak? The Asynchronous Rise and Fall of Different Cognitive Abilities Across the Life Span.
  8. Lim et al. (2010). A meta-analysis of the impact of short-term sleep deprivation on cognitive variables..
  9. Shields et al. (2016). The effects of acute stress on core executive functions: A meta-analysis and comparison with cortisol.
  10. Singh et al. (2025). Effectiveness of exercise for improving cognition, memory and executive function: a systematic umbrella review and meta-meta-analysis.
  11. Soveri et al. (2017). Working memory training revisited: A multi-level meta-analysis of n-back training studies.
  12. Anwyl-Irvine et al. (2020). Realistic precision and accuracy of online experiment platforms, web browsers, and devices.
  13. Melby-Lervåg et al. (2016). Working Memory Training Does Not Improve Performance on Measures of Intelligence or Other Measures of “Far Transfer”.