01 / Nzwisisa
Zvazviri
Nzvimbo yokushandira mupfungwa, ichibatsirwa nezvaunotoziva
Kumbobata nhamba dzerunhare mupfungwa inguva pfupi ibasa rokuchengeta mashoko. Kuachinja marongero, kuabatanidza nedzimwe nhamba, kana kutsiva nhamba yokutanga kunoda kudzora pfungwa. Ndangariro inoshanda ndiyo nzvimbo yenguva pfupi mupfungwa inobatsira kuita izvi. Zivo yenguva refu inopa mashoko, maitiro nemazano zvawajaira; nokudaro kutevedzana kwezvinhu kumunhu ane ruzivo kunogona kuva nyore kupfuura kumunhu achangotanga. Zvakawanda zvaunogona kubata mupfungwa zvinoenderana nokuti chii chaunoverenga sechikamu chimwe chine chinangwa. 2
Tsananguro yakapfupikiswa yemashandiro ehuropi inoti mambure ari kumberi nepamusoro pehuropi anobatsira kuchengeta zvinangwa mupfungwa uye kutungamirira kutarisa, ukuwo masisitimu ekuona, kunzwa uye mutauro achimiririra mashoko acho. Hapana bhokisi rimwe chete riri muuropi rine ndangariro inoshanda. Chibodzwa chebrowser hachigoni kutiudza kuti ndeipi nzvimbo yehuropi yakashanda zvikuru. Kudzora mashandiro epfungwa nendangariro inoshanda zvinopindirana, asi hazvisi mazita anogona kuchinjaniswa pabasa rose rakaoma. 3
Helibrain inokubatsira kunzwisisa mutsauko uyu nenzira dzakasiyana. Muedzo wekuyeuka nhamba unokumbira kuti udzokorore nhamba dzakatevedzana; N-back unobvunza kana chinhu chauri kuona chichienderana nechakaonekwa kare; mitambo yemifananidzo neyokutevedzanisa inoshandisa nzvimbo. Misiyano iyi inokosha kupfuura kuti ndeupi mutambo une chibodzwa chinoratidzika kuva chikuru. Unogona kuita zvakanaka pane mumwe mutambo uye zvishoma pane mumwe, pasina kuti chimwe chezvibodzwa chive chisiri chechokwadi. 4
Mayererwo azvinoitwa
| Boka remuedzo | Zvinobvunzwa nevatsvakurudzi | Zvimwe zvinokanganisa chibodzwa |
|---|---|---|
| Kudzokorora nhamba dzakataurwa, dzichitevedzana | Dzokorora nhamba dzataurwa uchitevedzera marongero adzo | Kunzwa, kudzokorora mupfungwa, kumhanya kwokududzwa uye mutemo wokumisa |
| Muedzo wekurangarira uchiita rimwe basa | Yeuka zvinhu uchigadzirisa mamwe matambudziko ari pakati | Zvinodiwa pakuchengeta mashoko uye pakugadzirisa matambudziko |
| N-back | Enzanisa chinhu chimwe nechakaratidzwa kare | Kuvandudza mashoko mupfungwa, kuziva zvinhu uye kusarudza mhinduro |
| Kuona kana mufananidzo wachinja | Sarudza kana mutsara wezvinhu zvawaedza kuyeuka wachinja | Kuwanda kwezvinhu, kusiyana kwazvinoonekwa uye kufungidzira |
Iyi miedzo ine chokuita, asi zviyero zvayo hazvina kufanana. Miedzo yokurangarira uchigadzirisa rimwe basa neyeN-back inongogoverana chimwe chikamu chemisiyano inoonekwa pakati pevanhu. Kuti danho repamusoro reN-back rive rakaenzana nenhamba dzaunogona kudzokorora, kana kuti kurishandura kuva IQ, zvinoda humbowo hwekuongorora hunofanira kutanga hwawanikwa. 4
Mutambo wedu wokuyeuka nhamba dzinoonekwa hausi iwo muedzo wokunzwa nhamba wakashandiswa naWoods nevamwe. Ongororo yavo inoratidza kuti nhamba dzakawanda zvikuru dzawakakwanisa kudzokorora, nhamba dzose dzawapindura zvakarurama, uye avhareji yenhamba dzaunogona kuyeuka pamuedzo unochinjwa zvichienderana nemhinduro dzako, zvinopa mhinduro dzakasiyana kunyange zvazvo zviri zvemhando imwe chete yemuedzo. Paunonyora chibodzwa, nyorawo mutemo nemaverengero akashandiswa. 5
Zera nemwero: kuenzanisa kwakarurama ndekupi?
Tafura iri pasi apa inoratidza zvibodzwa zvakayerwa zvemuedzo wokudzokorora nhamba, kwete nhamba dzaikwanisa kuyeukwa, kubva pakuongorora kwakaitwa naYe nevamwe kuChina. Zvibodzwa zvakayerwa pachishandiswa vanhu vose 723: avhareji yaiva 10 uye kutsauka kwakajairika kwaiva 3. Avhareji yemapoka ezera iri haina kuyerwa patsva zvichienderana nezera rimwe nerimwe. Vaiongororwa vaiva vanhu vakuru vane makore 18–59 vaigona kuverenga Mandarin. 6
| Zera mumakore | Avhareji yechibodzwa chakayerwa | Kutsauka kwakajairika |
|---|---|---|
| 18–29 | 11.22 | 2.87 |
| 30–39 | 9.89 | 2.92 |
| 40–49 | 9.13 | 2.77 |
| 50–59 | 8.93 | 2.84 |
Kwabva: tafura yemapoka ezera muchinyorwa, chikamu A. Dzidzo uye mashandiro chaiwo emuedzo wokudzokorora nhamba zvine basa. Hapana chimwe chezvibodzwa izvi chinogona kushandiswa kutsvaga nzvimbo yako pakati pevatambi veHelibrain. Imwe ongororo huru yepamhepo yakawana kuti zvibodzwa zvemiedzo yendangariro inoshanda zvaikwira zvikuru pazera rinenge 30, zvichiratidza kuti mhando yemuedzo nevanhu vakapinda muongororo zvinokanganisa maitiro emigumisiro. Uku kuenzanisa mapoka evanhu, kwete kufanotaura zvichaitika kumunhu mumwe chete. 7
02 / Funga nezvemamiriro acho
Zvinokanganisa unyanzvi uhwu
Matanho ehumbowo anopindura mubvunzo wokuti “pane zvinochinja here pamugumisiro uyu?” Haavimbisi kuwedzera kwakati. Kana Helibrain iine mwero wehumbowo huripo, vanhu nemugumisiro wacho zvinoramba zvichitaurwa pamwe chete. “Haina kuyerwa” zvinoreva kuti hatina mwero unoenderana nazvo; hazvirevi kuti hapana chinochinja. Zvawanikwa pamusoro pezera nemidziyo humbowo hwemayererwo, kwete mwero wemushonga.
Kurara
Humbowo hwakanakaChiyero chakachengetwa: kutadza kurara zvachose → kururama kwendangariro inoshanda; zvikurukuru vanhu vakuru vane utano.
Kusaita hope zvachose kunogona kukanganisa mashandiro endangariro inoshanda. Chiyero chokuti pane humbowo hwakadii chinonzi Pakati; hachitauri kuti chibodzwa chako chichachinja zvakadini kana ukarara zvishoma kweusiku humwe chete. 8
Kushushikana
Humbowo hushomaChiyero chakachengetwa: kushushikana kwenguva pfupi → ndangariro inoshanda.
Kushushikana kunokonzerwa nomuedzo womurabhoritari kwenguva pfupi kunogona kukanganisa ndangariro inoshanda, zvikurukuru kana basa racho rakaoma. Chiyero chedu chinoenderana neizvi chinoti humbowo hushoma; migumisiro yacho inoenderana nechakonzera kushushikana uye nguva inoitwa muedzo. 9
Kurovedza muviri
Humbowo hushoma zvikuruChiyero chakachengetwa: ongororo yakabatanidza mhando dzakasiyana dzokurovedza muviri → kuziva zvinhu nokufunga kazhinji.
Chiyero chedu chakafara chemigumisiro yokurovedza muviri chine chokwadi chakaderera zvikuru. Hachigoni kuratidza kuti munhu ane utano achawana kuvandudzika kwendangariro inoshanda kunotarisirwa, kana kuti kuongorora kwedu kurovedza muviri kwakafanana nomuedzo wakarongeka wetsvakurudzo. 10
Zera
Kuenzanisa maererano nezeraZvawanikwa pamusoro pokuyera; kwete mwero wekuongorora kurapwa.
Shandisa boka revanhu rakayerwa nemuedzo mumwe chete, richishandisa maverengero mamwe chete uye rine vanhu vane mamiriro akakodzera akafanana. Tafura yezera iri inopa mashoko okuwedzera, kwete mutemo unoti munhu wose anorasikirwa nechiyero chakafanana. 6
Kudzidzira
Humbowo hushoma zvikuruChiyero chakachengetwa: kuvandudzika kunobva mukudzidzira ndangariro inoshanda kuchienda kune mimwe miedzo yendangariro inoshanda.
Kuvandudzika pabasa rawakadzidzira kwakasiyana nokukwanisa kushandisa zvaunodzidza kune rimwe basa. Chiyero chedu chokuchinjira kuvandudzika kumiedzo iri pedyo chinoti chokwadi chakaderera zvikuru; mazano awajaira uye zvinhu zvinodzokororwa zvinogona kukwidziridza chibodzwa chemutambo pasina kuvandudza zvimwe zvakawanda. 11
Midziyo
Humbowo pamusoro penguvaZvawanikwa pamusoro pokuyera; kwete mwero wokurapa.
Mafambisirwo anoitwa zvinhu pachidzitiro nenguva inotorwa pakupinza mhinduro zvinogona kusiyana pamidziyo yakasiyana. Shandisa mudziyo nemashandiro mamwe chete paunodzokorora muedzo, zvikurukuru kana nguva yokuratidza zvinhu kana kumhanya kwemhinduro zvine basa. 12
Unyanzvi hunoendeswa kupi, uye kupi kwahusingaendi?
Kuvandudzika kwacho kunofanira kuonekwa papi?
Kudzidzira basa kunogona kuita kuti urite zviri nani. Mubvunzo wakaoma ndewokuti kuvandudzika kwacho kunoonekwawo here pamabasa ausina kujaira anoshandisa unyanzvi hwakafanana. Ongororo yokudzidzira N-back inoratidza kuti kuvandudzika kunoenderana nokuti basa rinoshandiswa kuyera rakafanana zvakadini nezvawakadzidzira. Izvi hazvipi chikonzero chokuti danho repamusoro mumutambo ritore serinoreva kuti kugona kwako kwepfungwa kwose kwakawedzera. 11
Kuchinjira kumigumisiro iri kure kure kunoreva kuvandudzika pachimwe chinhu chakasiyana zvikuru, chakadai soungwaru, kubudirira muchikoro kana kuita mabasa ezuva nezuva. Ongororo huru yakabatanidza zvidzidzo zvakawanda pamusoro pokudzidzisa ndangariro inoshanda haina kuwana humbowo hunogutsa hwokuti kuvandudzika kwacho kunosvika kure zvakadaro. Saka mitambo yeHelibrain inokupa mukana wokudzidzira uye kuona mashandiro ako pabasa racho; hatiti inokwidziridza ungwaru. 13
Pane musiyano unoshanda pakati pokuchinja zvaunokwanisa kubata mupfungwa nokuderedza zvinoda kubatwa mupfungwa. Kunyora chinyorwa, kudhirowa mufananidzo kana kunyora nhanho dzepakati pakuverenga kunoderedza mashoko aunofanira kuramba wakabata mupfungwa. Kushandisa chinhu chinokubatsira chokunze inzira yakanaka, asi hakuratidzi kuti ndangariro inoshanda pachayo yakakura. Mepu yepfungwa nezvishandiso zvedu zvokudzidza zvinobatsira kuronga basa; zvibatsiro zvazvo zvinofanira kuongororwa pabasa iroro.
03 / Edza uye enzanisa
Edza paHelibrain
Tanga nomuedzo wokuchengeta mashoko uye nomuedzo wokuvandudza mashoko mupfungwa, woverenga tsananguro yemumwe nomumwe. Nyora kuti wakapindura sei, kana wakadzokorora mashoko zvinonzwika kana kuti wakaunganidza zvinhu mumapoka, uye kana wakanga wajaira basa racho. Chibodzwa chako chepamusoro zvachose chawawana pashure pokuedza kakawanda chinopindura mubvunzo wakasiyana nechibodzwa chaunowanzowana pamuedzo wokutanga.
Makadhi ari pasi apa anosiyanisa kudzidzira basa racho zvakananga nezvishandiso zvinobatsira kuronga mashoko. Haana chibodzwa chimwe chete chinoratidza nzvimbo yako pakati pevanhu maererano nendangariro inoshanda. Kana uchida kuzvienzanisa iwe pachako, edza kuchengetedza mamiriro akafanana uye tarisa maitiro ezvibodzwa panguva dzakasiyana pane kungotarisa chibodzwa chimwe chete chinoshamisa.
Miedzo nemitambo
Muedzo wekuyeuka nhamba
Yeuka nhamba dzinoonekwa dzakatevedzana; izvi hazvina kufanana nokunzwa nhamba.
Muedzo wekuyeuka mifananidzo
Yeuka nzvimbo dziri mumufananidzo wakaratidzwa kwenguva pfupi.
Muedzo wekuyeuka kutevedzana kwezvinhu
Dzokorora nzvimbo uchitevedzera marongerwo adzo.
Muedzo weChimp
Yeuka nzvimbo dzaiva nenhamba dzisati dzavanzwa.
Muedzo wekumhanya kuverenga
Shandisa ndangariro yenguva pfupi paunenge uchiverenga; zivo yemasvomhu inokoshawo.
Muedzo weIQ
Muedzo une zvikamu zvakasiyana-siyana, kusanganisira ndangariro.
Zvishandiso nokudzidzira
Chishandiso chokudzidzira kuyeuka nhamba
Dzidzira nenhamba dzakareba dzaunosarudza; kudzidzira uku hakuyeri zvichienderana nemwero wevanhu.
Chishandiso chokudzidzira kuyeuka makadhi
Dzidzira kuyeuka zvinhu zvakatevedzana uchishandisa mazano ane chinangwa.
Mepu yepfungwa
Nyora ukama huri pakati pezvinhu kuti uderedze mashoko aunofanira kubata mupfungwa.
Chirongwa chokudzokorora panguva dzakatarwa
Ronga nguva dzauchadzokorora; izvi zvinobatsira kudzidza kwenguva refu.
Ongororo yokugwinya kwendangariro
Ongorora miedzo yakasiyana yendangariro pasina kuibatanidza kuita ongororo yezvokurapa.
Mhinduro dzine chokuita neizvi
- Kuyeuka nhamba dzakanzwika kwakafanana here nekuyeuka nhamba dzakaonekwa? →
- Ndeipi avhareji yeIQ zvichienderana nezera? →
- Kudzidzira uropi kunogona kuvandudza IQ yako here? →
- Kuisa nhamba mumapoka kunokubatsira sei kuyeuka nhamba dzakawanda? →
- Nei nhamba dzinoyeukwa uchidzidzosera kumashure dzichiwanzova shoma pane dzaunoyeuka uchidzitevedza? →
- Miedzo yeIQ yepamhepo yakarurama zvakadini? →
- Munhuwo zvake anogona kuyeuka nhamba ngani? →
- Ndangariro yenguva pfupi inokwanisa kuchengeta zvinhu zvingani? →
- Zvibodzwa zveIQ zve115, 130 ne145 zviri pamapercentile api? →
- Kudzokorora muedzo weIQ kunogona kukwidza zvibodzwa zvako here? →
- Ndangariro yakaita semufananidzo wefoto iriko here? →
- N-back imwe chete neN-back mbiri zvakasiyana papi? →
- Muedzo we-n-back unoyera chii chaizvo? →
- Chibodzwa chakanaka cheIQ ndechipi? →
Mibvunzo inowanzobvunzwa
Ndangariro inoshanda yakafanana here nendangariro yenguva pfupi?
Zvinopindirana. Kuchengeta mashoko kwenguva pfupi kunoita kuti arambe ari mupfungwa kwekanguva; miedzo yendangariro inoshanda inowanzowedzerawo kuvandudza kana kugadzirisa mashoko acho. Musiyano wacho unoenderana nokuti muedzo wacho unotsanangurwa sei. 2
Kuyeuka nhamba 7 chibodzwa chakanaka chendangariro inoshanda here?
Muedzo wokudzokorora nhamba unoenderana nemataurirwo adzo uye maverengero echibodzwa. Nhamba 7 dzawajaira dzakatevedzana hadzimanikidzi ndangariro zvakafanana nenhamba 7 dzausina kujaira, dzakaumbwa nezvikamu zvakasiyana. 5
Kusvika padanho repamusoro reN-back kunoreva here kuti IQ yakakwira?
Kwete. Hapana nzira yakasimbiswa yokushandura danho rimwe reN-back kuita IQ. Humbowo pamusoro pokudzidzisa ndangariro inoshanda hahuratidzi kuti ungwaru hunowedzera zvachose. 13
Mareferensi
Zvinobatanidza zvinoenda kuDOI yepakutanga kana kunzvimbo yakanyorwa kwakabva mashoko. Kuenzanisa kwetsvakurudzo kunotsanangura mabasa akashandiswa, hakusi kusimbisa kuti shanduro dzedu dzemubrowser dzakaenzana nadzo.
- Cowan (2001). The magical number 4 in short-term memory: A reconsideration of mental storage capacity.
- Conway et al. (2005). Working memory span tasks: A methodological review and user’s guide.
- Diamond (2012). Executive Functions.
- Redick et al. (2013). Complex span and n-back measures of working memory: A meta-analysis.
- Woods et al. (2010). Improving digit span assessment of short-term verbal memory.
- Ye et al. (2022). The Chinese Brief Cognitive Test: Normative Data Stratified by Gender, Age and Education.
- Hartshorne & Germine (2015). When Does Cognitive Functioning Peak? The Asynchronous Rise and Fall of Different Cognitive Abilities Across the Life Span.
- Lim et al. (2010). A meta-analysis of the impact of short-term sleep deprivation on cognitive variables..
- Shields et al. (2016). The effects of acute stress on core executive functions: A meta-analysis and comparison with cortisol.
- Singh et al. (2025). Effectiveness of exercise for improving cognition, memory and executive function: a systematic umbrella review and meta-meta-analysis.
- Soveri et al. (2017). Working memory training revisited: A multi-level meta-analysis of n-back training studies.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Realistic precision and accuracy of online experiment platforms, web browsers, and devices.
- Melby-Lervåg et al. (2016). Working Memory Training Does Not Improve Performance on Measures of Intelligence or Other Measures of “Far Transfer”.