01 / Se gɔme
Nu kae nye
Teƒe aɖe le susu me, kple nu siwo nènya xoxo ƒe kpekpeɖeŋu
Ne nèlé telefon nɔmba ɖe susu me vie la, enye nyatakakaɖoɖo. Ne ètrɔ eƒe ɖoɖo, tsɔe ɖo nɔmba bubu ŋu, alo trɔ eƒe nɔmba gbãtɔ la, ele be nàwɔ ɖoɖo. Ŋugbedodo nye teƒe si me wòléa nu vie, eye wòwɔa dɔ siawo. Nunya si nèxɔ ɣeyiɣi didi me naa wò nyagbe, nɔnɔmetatawo kple mɔ siwo nènya; nenema ta, nɔnɔmba ɖoɖo ma ke ate ŋu azɔ na nufiala bɔbɔ wu nunɔamedzro aɖe. Nu si míebu abe dzesi ɖeka ene la ate ŋu aku ɖe nu si míenya la ŋu. 2
Le taɖodzinu bɔbɔe aɖe si tsɔa ta me ƒe ɖoɖo ƒe mɔ gɔme la, ta kple abɔta ƒe kadodoawo kpeɖe ŋu be míalé taɖodzinuwo ɖe susu me eye míade ŋkuɖoɖo ɖe nu ŋu; ŋkuɖoɖo kple gbe ƒe akpaawo kpeɖe ŋu be míatsɔ nu siwo dze la akpe. Ŋugbedodo meƒoa nu ɖe nɔƒe ɖeka me o, eye browser ƒe ŋuɖoɖo mate ŋu afia ta ƒe akpa kae wɔ dɔ geɖe o. Dɔɖoɖo kple ŋugbedodo ƒe kadodo le, gake menye ŋkɔ eve siwo zɔa ɖe dɔ sesẽ sia dɔ sesẽ ŋu o. 3
Helibrain na wò mɔ vovovo be nàkpɔ nɔnɔme eve siawo. Nɔmba ŋugbedodo bia be nàgbugbɔ ɖoɖo aɖe; n-back bia be nu si do va se ɖe fifia ɖo sɔ kple nu si va yi aɖe; nukpɔŋu kple ɖoɖo ƒe agamewo zãa teƒewo. Nɔnɔme siawo gblɔ nu geɖe wu agame si ƒe ŋuɖoɖo le abe dzi wu ene. Ŋuɖoɖo nyui le mɔ ɖeka me ate ŋu anɔ anyi kple ŋuɖoɖo si dze ɖe te le mɔ bubu me; ɖeka menye vodada o. 4
Aleke míewɔa dzidzenu
| Dɔwɔwɔ ƒe dzidzenu | Biabia siwo nufiala bia | Nu bubu si ŋu ŋuɖoɖo la ku |
|---|---|---|
| Nɔmba siwo wogblɔ | Gbugbɔ nɔmba siwo wogblɔ la ɖoɖo nu | Seɖeɖe, gbugbɔe gɔme, ɣeyiɣi si wotsɔ na nɔmba sia nɔmba kple ɣeyiɣi si dɔwɔwɔ la to |
| Dɔwo dome ŋugbedodo | Lé nuwo ɖe susu me esi nèwɔ biabia bubuwo | Nu siwo wole ɖoɖo me kple nu siwo nèwɔa kplii |
| N-back | Tsɔ nu sia nu sɔ kple nu si wodo va se ɖe tsã aɖe | Nu yeye la ɖeɖe, dzesiɖeɖe kple ŋuɖoɖo ƒe tɔtrɔ |
| Nukpɔŋu tɔtrɔ kpɔkpɔ | Ɖo ŋuɖoɖo be nɔnɔmetata si nèlé ɖe susu me trɔ | Nɔnɔmetatawo ƒe xexlẽme, ŋkuŋuɖeɖe kple huhuhue |
Dɔwɔwɔ siawo kadodo le, gake menye akpa siwo sɔ ɖe wo nɔewo teƒe o. Dɔwo dome ŋugbedodo kple n-back dɔwɔwowo wɔa ɖeka pɛ le ame vovowo ƒe ŋuɖoɖo vovovowo me. Ne èyɔ n-back dzidzenu si le dzi la nɔmba ŋugbedodo, alo ètrɔe zu IQ, èle tsɔxɔxɔ si wòhiã la gbɔ. 4
Míaƒe nukpɔŋu nɔmba ŋugbedodo agame menye Woods kple eƒe kpekpeɖeŋutɔwo ƒe nɔmba ŋugbedodo dodokpɔ si wose kple to o. Woƒe dɔ fia be ŋugbedodo ƒe didime si le dzi, nɔmba siwo ŋu ŋuɖoɖo dze, kple ŋugbedodo ƒe didime si woɖoa ɖe edzi ƒe akpaɖeɖe maɖo ɖeka o, eya ta hã le dɔwɔwɔ ƒe dzidzenu ɖeka me. Lé se kple ŋuɖoɖo ƒe mɔ ɖe ŋuɖoɖo sia ŋu. 5
Ƒe kple dzidzenuwo: sɔsɔe kae nye sɔsɔe?
Agbalẽ sia teƒe si le ete la gbugbɔna nɔmba ŋugbedodo ƒe dzidzenu score, menye nɔmba siwo nèɖo o, tso Ye kple eƒe kpekpeɖeŋutɔwo ƒe China ƒe amewo ƒe dzidzenu me. Wotsɔ ame 723 katã wɔ dzidzenu la; eƒe teƒe titina nye 10 eye dzodzro ƒe dzidzenu nye 3. Amewo ƒe dzidzenu ƒe teƒe titina siawo mewɔ dzidzenu le amewo ƒe ɣeyiɣi sia ɣeyiɣi ŋu o. Ame siwo ɖe asi le dodokpɔ la me nye Mandarin xlẽla, ƒe 18–59. 6
| Ƒe siwo nèxɔ | Dzidzenu score ƒe teƒe titina | Dzodzro ƒe dzidzenu |
|---|---|---|
| 18–29 | 11,22 | 2,87 |
| 30–39 | 9,89 | 2,92 |
| 40–49 | 9,13 | 2,77 |
| 50–59 | 8,93 | 2,84 |
Tso: agbalẽa ƒe amewo ƒe ɣeyiɣi ƒe taɖodzinu, akpa A. Agbalẽsrɔ̃ kple nɔmba ŋugbedodo dɔwɔwɔ ƒe mɔ ŋu ku. Akpa siawo dometɔ aɖeke menye Helibrain ƒe percentile kpɔɖeŋu o. Internet ƒe dodokpɔ gã bubu aɖe kpɔ be ŋugbedodo dɔwɔwowo ƒe ŋuɖoɖo le dzi eye wòwɔ ŋutɔ le ƒe 30 me, si fia be dɔwɔwɔ kple amewo siwo nètsɔ kpɔ taɖodzinu la trɔa. Nu siawo fia amewo ƒe sɔsɔe, menye nu si atso ame ɖeka ƒe ŋgɔyiyi ŋu o. 7
02 / Ɖo le nɔnɔme me
Nu siwo trɔa eŋuɖoɖo
Xɔse ƒe dzesiwo ɖoa biabia sia ŋu: “Ɖe tɔtrɔ aɖe va le ŋuɖoɖo sia me?” Womele ŋugbedodo be wò ŋuɖoɖo atso ɖe dzi nenema o. Ne Helibrain ƒe xɔse dzidzenu aɖe li la, amewo kple nu si wotsɔ kpɔ la gblɔe kplii. “Womekpɔ dzidzenu aɖeke o” fia be míexɔ xɔse dzidzenu aɖeke si sɔ kple nu sia o; menye be tɔtrɔ mele o. Ƒe kple dɔwɔnu ƒe nyatakakawo fia ale si míewɔa dɔwɔwowo ƒe dzidzenu, menye lãmesẽ ƒe dɔwɔwowo ƒe dzidzenu o.
Nuku
Xɔse le ŋuDzesi si wode ɖe eme: nuku ƒe asiɖeɖe blibo → ŋugbedodo ƒe ŋuɖoɖo; ame lãmesẽnɔla geɖe.
Nuku maɖeɖe blibo ate ŋu axɔ ŋugbedodo ƒe ŋuɖoɖo. Xɔse ƒe nyatakaka ƒe dzidzenu si wotsɔe la nye Moderate; meɖe ŋuɖoɖo ƒe tɔtrɔ si le wò ŋu le zã ɖeka si nuku le eme vie ŋu o. 8
Dziɖoɖo
Xɔse sueDzesi si wode ɖe eme: dziɖoɖo si va kaba → ŋugbedodo.
Dziɖoɖo si woƒo da le lab me ate ŋu aɖe ŋugbedodo ŋusẽ, zi geɖe ne dɔ la sesẽ. Míaƒe xɔse ƒe dzidzenu si kpea kplii nye Low; nu si dziɖoɖo la trɔa kple dɔwɔwɔ ƒe ɣeyiɣi ku. 9
Agbeƒoƒo
Xɔse sue akpaDzesi si wode ɖe eme: agbeƒoƒo ƒe sɔsɔe ƒe dzidzenu → ta ƒe dɔwɔwɔ katã.
Míaƒe agbeƒoƒo ƒe dzidzenu kple nu vovovowo ƒe sɔsɔe la xɔse sue akpa. Mete ŋu afia ŋugbedodo ƒe ŋusẽ si wòate ŋu axɔ le ame lãmesẽnɔla ɖeka ŋu, alo wɔ míaƒe agbeƒoƒo kpɔkpɔ abe trial ene o. 10
Ƒe
Ƒe vovototoDɔwɔwɔ ƒe kpɔkpɔ; menye dɔwɔwɔ ƒe ŋusẽ dzidzenu o.
Zã amewo siwo sɔ dɔwɔwɔ, ŋuɖoɖo ƒe mɔ kple amewo ƒe nɔnɔme siwo ku ŋu le. Ƒe ƒe akpa sia kpeɖe ŋu be míase nyatakaka la gɔme, menye se si gblɔ be ame sia ame yasi ɖe te nenema o. 6
Srɔ̃ɖeɖe
Xɔse sue akpaDzesi si wode ɖe eme: ŋugbedodo ƒe nufiafia ƒe tɔtrɔ yina ŋugbedodo dɔwɔwowo bubuwo me.
Nu si nèsrɔ̃ le dɔwɔwɔa ŋutɔ me kple nu si wòtsɔ yi dɔ bubuwo me menye ɖeka o. Míaƒe dɔ bubu bɔbɔe ƒe xɔse nye Very low; mɔ si nènya kple nɔnɔmetata si wòkpɔ zi geɖe ate ŋu aɖo agame ƒe score dzi, gake menye ŋgɔyiyi blibo o. 11
Dɔwɔnuwo
Ɣeyiɣi ƒe xɔseDɔwɔwɔ ƒe kpɔkpɔ; menye lãmesẽ ƒe ŋusẽ dzidzenu o.
Nɔnɔmetata ƒe ɖeɖe kple ŋuɖoɖo ƒe ɣeyiɣi ate ŋu atrɔ le dɔwɔnu vovovowo dzi. Zã dɔwɔnu ma ke kple mɔ ma ke le ɣeyiɣi sia ɣeyiɣi me, zi geɖe ne ɣeyiɣi si wotsɔ fia nu alo ŋuɖoɖo ƒe dzidzeme le ŋu o. 12
Nu kae zɔa yi dɔ bubuwo me, eye kae meyi o?
Ŋgɔyiyi la le mɔ kae dzi?
Ne nèsrɔ̃ dɔwɔwɔ aɖe la, àte ŋu awɔ dɔ ma nyuie wu. Biabia sesẽ wu nye be ŋgɔyiyi la ɖoa dɔ yeye si zãa mɔ ma ke dzi hã? N-back nufiafia ƒe agbalẽwo fia be ŋgɔyiyi ƒe didime ku ɖe ale si dɔwɔwɔ si wotsɔ kpɔ le nufiafiaa megbe sɔ kple nufiafiaa ŋu. Menye dzesi be agame dzidzenu si ƒo ɖe dzi la fia ŋugbedodo blibo ƒe ŋusẽ si wòme le ŋu o. 11
Ŋgɔyiyi si le didi wu la nye tɔtrɔ le nu si didi ɖe nufiafiaa ŋu o, abe nunya, agbalẽsrɔ̃ ƒe ŋgɔyiyi, alo gbe sia gbe ƒe agbe ene. Ŋugbedodo nufiafia ƒe meta-analysis gã aɖe mekpɔ ŋgɔyiyi si wòle be míaxɔ se na le akpa gã me o. Eya ta, Helibrain ƒe agamewo naa srɔ̃ɖeɖe kple mɔ aɖe be nàkpɔ agame ƒe ŋuɖoɖo; míegblɔna be wòate ŋu akɔ IQ dzi o. 13
Míaƒe ŋusẽ tɔtrɔ kple nu si míele bia wòwɔwɔ la le mɔ vovovo. Note, nɔnɔmetata alo akɔnta ƒe akpa si nèŋlɔ ate ŋu ade nu si wòle be nàlé ɖe susu me la ɖe te. Eya nye dɔwɔnu bubu ƒe zãzã nyuie, menye dzesi be dɔwɔnu la trɔ ŋugbedodo ƒe didime o. Míaƒe nu kadodo map kple agbalẽsrɔ̃ ƒe dɔwɔnuwo kpeɖe ŋu be nàwɔ dɔ ƒe ɖoɖo; dɔ ma ŋutɔ la kple woƒe viɖe le be míakpɔe.
03 / Wɔ kpɔ, eye tsɔe sɔ
Ɖo eŋu kpɔ le Helibrain
Dze egɔme kple dɔwɔwɔ si lé nu ɖe susu me, kple dɔwɔwɔ si trɔ nu yeye. Emegbe xlẽ dɔwɔwɔ siawo ƒe gɔmeɖeɖe. Ŋlɔ mɔ si wotsɔ wɔ dɔ la, be nègbugbɔ nya le ɖokui me alo nèƒo nya gɔme, kple be dɔwɔwɔ la nye nu si nènya xoxo loo. Ŋuɖoɖo “nyuitɔ si nèkpɔ kpɔ” le dɔwɔwɔ geɖe megbe ɖo biabia bubu wu ŋuɖoɖo si nèkpɔ le dɔwɔwɔ gbãtɔ me.
Kaadi siwo le ete la wɔa vovototo le dɔwɔwɔ ƒe srɔ̃ɖeɖe ŋutɔ kple dɔwɔnu si kpeɖe ŋu be nàdzra nyatakaka ɖo. Wole ɖeka nu ɖe ŋugbedodo percentile ɖeka me o. Ne èdi be nàtsɔ woasɔ wò ŋutɔ ƒe ŋuɖoɖo, wɔ dɔwɔwowo le nɔnɔme sɔsɔ me, eye kpɔ nɔnɔme siwo do go le session geɖe me; mèɖo ŋku ɖe ŋuɖoɖo ɖeka si wòkpɔ dzi ŋutɔ ko ŋu o.
Dodokpɔwo kple agamewo
Nɔmba ŋugbedodo kpɔɖeŋu
Gbugbɔ nɔnɔmetata ƒe ɖoɖo; menye nɔmba siwo nèsea kple to o.
Nukpɔŋu ŋugbedodo kpɔɖeŋu
Lé teƒe ɖe susu me le nɔnɔmetata si wòkpɔ vie me.
Nɔnɔmetata ƒe dzesi ŋugbedodo kpɔɖeŋu
Gbugbɔ teƒewo ɖoɖo nu.
Chimp kpɔɖeŋu
Lé nɔmba siwo le teƒeawo dzi ɖe susu me hafi woɣla wo.
Akɔnta dzidzeme kpɔɖeŋu
Zã nu si nèlé ɖe susu me vie esi nèwɔa akɔnta; akɔnta ƒe nunya hã hia.
Nunyala ƒe dzesi kpɔɖeŋu
Dodokpɔ gã aɖe si me ŋugbedodo le akpa bubuwo kple.
Dɔwɔnuwo kple srɔ̃ɖeɖe
Nɔmba ŋugbedodo ƒe nufiafia
Srɔ̃ nɔmba ƒe didime si nèti; menye amewo ƒe dzidzenu ƒe kpɔkpɔ o.
Kaadi ŋugbedodo ƒe nufiafia
Srɔ̃ ɖoɖo aɖe kple mɔ si nèwɔ le ta me.
Nu kadodo map
Ŋlɔ nu kadodoawo ɖe axa dzi, be nu siwo wòle be nàlé ɖe susu me la nasɔ vie.
Gbugbɔ srɔ̃ɖeɖe ƒe ɖoɖo
Wɔ gbugbɔ srɔ̃ɖeɖe ƒe ɖoɖo; esia ku ɖe nu si wòasrɔ̃ ɣeyiɣi didi me ŋu.
Ŋugbedodo ƒe lãmesẽ kpɔkpɔ
Kpɔ ŋugbedodo dɔwɔwowo vovovowo, gake mèwɔ wo ɖeka abe dɔléle ƒe dzɔkpɔkpɔ ene o.
Biabia bubuwo ƒe ŋuɖoɖowo
- Ɖe gbeɖiɖi ƒe nɔmba ŋugbedodo kple nɔmba nukpɔŋu ŋugbedodo le ɖeka me? →
- IQ ƒe dzidzime ƒe nɔŋlɔdzesi ƒe nyawo le ƒeɖoɖo sia kple sia me nye nuka? →
- Ðe dziŋusẽ ƒe nufiafia ate ŋu ana wò IQ nàɖo dzi? →
- Aleke akpaɖeɖe kpena wò be nàŋlɔ nɔmba geɖe ɖe susu me? →
- Nu ka ta wò ŋugbedodo le nɔmba siwo wòbu le megbe me la zãa edzi wu nɔmba siwo wòbu le ţgɔ? →
- Aleke internet dzi IQ kpɔɖeŋuwo ƒe ŋuɖoɖo nyo? →
- Nɔmba geɖe kae ame geɖeateƒe ate ŋu aɖo ŋku edzi? →
- Nu kaeɖeŋu geɖe ame ƒe ŋugbedodo ƒe dzitsitsi ate ŋu axɔ? →
- Percentile ka IQ ƒe nɔŋlɔvi 115, 130 kple 145 le? →
- Ðe IQ kpɔɖeŋu wòagagbugbɔ wɔ la ate ŋu atsɔ wò nɔŋume ƒe dzesi ƒu edzi? →
- Ɖe ŋugbedodo abe foto ene la le eme? →
- Nukae nye n-back ƒe ɖeka kple n-back ƒe eve dome ƒe vovototo? →
- Nukae n-back kpɔɖeŋu la leɖeɖe le nyateƒe me? →
- Nunyala ƒe dzesi nyui nye ka? →
Biabia siwo ame bia zi geɖe
Ŋugbedodo kple ŋugbedodo sue nye nu ɖeka a?
Woƒe kadodo le, gake woƒe gɔmeɖeɖe maɖo ɖeka o. Ŋugbedodo sue lé nuwo ɖe susu me vie; ŋugbedodo dɔwɔwowo zi geɖe tsɔa nu yeye aɖe alo nu bubu wɔa kplii. Vovototo la ku ɖe dɔwɔwɔ ƒe gɔmeɖeɖe ŋu. 2
Nɔmba 7 nye ŋugbedodo ƒe ŋuɖoɖo si sɔ a?
Nɔmba ŋugbedodo ku ɖe ale si wogblɔ nɔmba kple ŋuɖoɖo ƒe mɔ ŋu. Nɔmba 7 si nènya kple nɔmba 7 siwo nye akpa yeye na wò meɖea ŋugbedodo ŋusẽ ma ke o. 5
N-back dzidzenu si le dzi fia IQ si le dzi a?
Ao. N-back dzidzenu ɖeka meɖoa IQ ƒe tɔtrɔ si wotsɔ kpɔ le ŋu o. Ŋugbedodo nufiafia ƒe nyatakaka meɖe ŋgɔyiyi gã le nunya me fia o. 13
Nyatakakadzroɖeɖewo
Kadodoawo yi DOI alo nyatakakaŋlɔɖoƒe gbãtɔ dzi. Nyatakakadzroɖeɖe ƒe sɔsɔe ku ɖe dɔwɔwowo si woŋlɔ le eme ŋu; meɖee fia be míeɖo míaƒe browser dɔwɔwowo ƒe dzidzenu ŋu o.
- Cowan (2001). The magical number 4 in short-term memory: A reconsideration of mental storage capacity.
- Conway et al. (2005). Working memory span tasks: A methodological review and user’s guide.
- Diamond (2012). Executive Functions.
- Redick et al. (2013). Complex span and n-back measures of working memory: A meta-analysis.
- Woods et al. (2010). Improving digit span assessment of short-term verbal memory.
- Ye et al. (2022). The Chinese Brief Cognitive Test: Normative Data Stratified by Gender, Age and Education.
- Hartshorne & Germine (2015). When Does Cognitive Functioning Peak? The Asynchronous Rise and Fall of Different Cognitive Abilities Across the Life Span.
- Lim et al. (2010). A meta-analysis of the impact of short-term sleep deprivation on cognitive variables..
- Shields et al. (2016). The effects of acute stress on core executive functions: A meta-analysis and comparison with cortisol.
- Singh et al. (2025). Effectiveness of exercise for improving cognition, memory and executive function: a systematic umbrella review and meta-meta-analysis.
- Soveri et al. (2017). Working memory training revisited: A multi-level meta-analysis of n-back training studies.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Realistic precision and accuracy of online experiment platforms, web browsers, and devices.
- Melby-Lervåg et al. (2016). Working Memory Training Does Not Improve Performance on Measures of Intelligence or Other Measures of “Far Transfer”.