Nya siwo wòle be nànya kple nɔmba
| Dɔwɔwɔ | Sɔsɔe si wòle be wòabui | Nu si dzesi gã ɖoa fia le eme |
|---|---|---|
| 1-back | Nu si va fifia kple nu si va do ŋgɔ | Dɔwɔwɔ nyuie le se ma dzi |
| 2-back | Nu si va fifia kple nu si nɔ teƒe eve ɖe eŋu | Nu yeye ŋu kpɔkpɔ kple sɔsɔe nyuie le dɔwɔwɔ sia me |
| 3-back | Nu si va fifia kple nu si nɔ teƒe etɔ̃ ɖe eŋu | Dɔwɔwɔ le megbeƒoƒo didi wu me, le ɣeyiɣi si woɖo ɖi la te |
Nɔmba la ɖea megbeƒoƒo si le ŋkekeɖoɖo me fia. Menye nu siwo katã ame ate ŋu aɖo ɖe eƒe susu me ƒe nɔmba ko o, elabena dɔwɔwɔ la bia be ame nɔ nu siwo le dzɔdzɔm ŋu kpɔ, wòagagbugbɔ na wo, eye wòawɔ ŋuɖoɖo. Owen kple eƒe hadɔwɔlawo ƒe nɔnɔmetata ƒe nukpɔkpɔ xexlẽ la ɖo dɔwɔwɔ vovovowo kple nu siwo woɖea fia, teƒe, alo nyawo ŋu. Owen et al., 2005
Nu ka ta woyɔe be susu ƒe ŋugbedodo dɔwɔwɔ
Susu ƒe ŋugbedodo ƒe susuɖeɖewo le nu siwo ŋu be woalé ɖe susu me, eye woazã wo alo woatrɔ wo ŋu. N-back dɔwɔwɔa zãa dɔwɔwɔ ƒe akpa aɖe le nu siwo katã va le susu ƒe ŋugbedodo me. Dɔwɔwɔa ƒe ŋkɔ la mefia be susu ƒe ŋugbedodo dɔwɔwɔwo katã le ŋusẽ ɖeka ko ta alo zãa nusiwo katã le ŋugbedodo kple dzikpɔkpɔ me le mɔ ɖeka me o. Baddeley, 2012 Cowan, 2001
Complex-span dɔwɔwɔwo, abe kpɔɖeŋu ene, ɖoa nusiwo be woaɖo ɖe susu me kple dɔ bubu si wòle be woawɔ, eye wobia be woagbugbɔ aɖe nusiwo ɖoɖo. Woƒe mɔnu nyatakaka ƒe nukpɔkpɔ la ɖea dɔwɔwɔ ƒe nɔnɔme bubu si le continuous n-back ƒe nukpɔkpɔ ŋu fia. Ŋkɔ si wogbɔa ɖeka me ate ŋu axɔ teƒe nyatakaka siwo ɖea ale si dzesiwo sɔ ɖe ŋu o. Conway et al., 2005
N-back ate ŋu axɔ span kpɔɖeŋu ƒe teƒe?
Redick kple Lindsey ƒe meta-analysis kpɔ sɔsɔe sue ko le n-back kple complex-span dome, eye nɔnɔme vovovowo le nyatakakawo dome. Woƒe ɖoɖo nye be womate ŋu azã kpɔɖeŋu siawo ɖe nɔƒe ɖeka o. Eya ta, dzesi gbegblẽ le ɖeka me kple dzesi nyuie le bubu me menye nɔnɔme si gbegblẽ alo dzesi ɖeka si wogblɔ be menye nyateƒe o ƒe ɖoɖo le ɖekae o. Redick et al., 2013
Nukae le edzi wɔwɔ me?
Nyateƒeɖeɖe le nusiwo wu megbeƒoƒo ŋu
Nusi ƒe didime, ŋuɖoɖo ƒe ɣeyiɣi, nu si wogblɔ be wòanye dzesi, kple ale si woɖoa dzesi siwo medzɔ o ŋu la trɔa dɔwɔwɔ ƒe sesẽ. Dzodzoe be ètsɔa dzesi sɔsɔe kpɔa alo èkaɖoa ŋuɖoɖo geɖe. Dzesi bia se si wozãna na ŋuɖoɖo nyui kple ŋuɖoɖo gbegblẽ, eye menye n-back nɔmba ɖeka ko o. N-back ŋu dɔwɔwɔ vovovowo nye nu si tae womele be woabu nɔnɔme siwo le dɔwɔwɔ vovovowo me abe se siwo wɔa dɔ ɖe xexea katã nu ene o. Owen et al., 2005 Redick et al., 2013
Ɖeɖeɖe siwo wɔa le ƒe kple ŋutsu/nyɔnu ŋu hã bia mɔnu ɖeka kple nɔnɔme si sɔ. Nukpɔkpɔ siawo mefia se si te ŋu zãa na n-back level nyui le ƒe sia ƒe me le internet game si trɔa se ɖe amewo ŋu la me o. Woɖo se ma ɖe eme la anɔ nyagblɔɖi si wotu ɖe nyatakaka siwo mele mɔ kpɔm o ŋu. Redick et al., 2013 Conway et al., 2005
Nukae ŋuteteɖeɖe kple agbagba ɖeɖe ɖea fia?
N-back ƒe nufiafia meta-analysis la tsɔa nufiafia si gbugbɔna ɖe dɔwɔwɔ siwo sɔ ŋu kple esi si gbugbɔna ɖe nusiwo didi wu ŋu la ma. Susu ƒe ŋugbedodo nufiafia ƒe nukpɔkpɔ gã la kpɔ be woxɔ ŋusẽɖoɖo si gblɔ be nufiafia ma le ŋusẽ le dɔ siwo sɔ o ŋu, le sɔsɔe si sɔ teƒe me. Eya ta n-back me ŋuteteɖeɖe kɔ ɖe nufiafia le dɔwɔwɔ si wo kpɔ la me, menye nyatakaka si ɖea fia be nunya ƒe ŋusẽ si le amewo katã me kɔ ɖe edzi o. Soveri et al., 2017 Melby-Lervåg et al., 2016
Dzesiwo ƒe ɖoɖo sesẽ hã nye nu bubu si wòle be woakpɔ. Dɔwɔwɔ ate ŋu azã dɔ si le susu me eye wòafia nɔnɔme si sɔ le ame geɖe ŋu, gake menye be eƒe dzesiwo le te ŋu ɖe asi ɖe ame ɖeka ƒe dzesi si trɔa o la me. Reliability-paradox ƒe nyatakaka la de ŋugbe be womabu game ƒe dzesi si ƒe ɣeyiɣi sue ko wɔe abe ame ƒe nɔnɔme si trɔa o ene o. Hedge et al., 2017
Ne èle wo ŋu kpɔm na wò ŋutɔ la, zãa nɔnɔme, ɣeyiɣi kple dzesi ƒe mɔ ɖeka eye nɔa ŋuɖoɖo gbegblẽ hã. Ne ètrɔa nusiwo wòle fiaa alo ètsɔa mɔ si trɔa dzesi ɖe ŋu zã la, ɖo ŋku edzi be ètrɔa nusi si wole kpɔm la. Dɔwɔwɔa ŋu nyatakaka blibo nyo wu nyagblɔɖi be nɔmba ɖeka ɖea susu ƒe ŋugbedodo katã fia. Owen et al., 2005 Redick et al., 2013
Da kpɔɖeŋu bɔbɔe si sɔ kple esia
N-back ƒe kpɔɖeŋu
Wòate ŋu akpɔ n-back kpɔɖeŋu la dzi be yeakpɔ ale si amewo trɔa nusiwo le susu me eye wosɔa nuwo le megbeƒoƒo si woɖo ɖi me. Xlẽ ale si woɖoa dzesiwo ɖe eme, eye tsɔa dɔwɔwɔ siwo sɔ ko sɔ. Eƒe dzesi nye kpɔɖeŋu sia ƒe dzesi, menye IQ ƒe ɖoɖo alo susu ƒe ŋugbedodo ƒe nɔmba si zãa ɖe ame katã ŋu o.
Biabia siwo gbɔna zi geɖe
3-back fia be mate ŋu aɖo nu etɔ̃ ko ɖe susu me?
Ao. Nɔmba la ɖea megbeƒoƒo ƒe sɔsɔe fia, eye nusiwo ŋu kpɔkpɔ kple nu yeye ŋu kpɔkpɔ hã le dɔwɔwɔ me. Owen et al., 2005
N-back le nɔmba ŋugbedodo kple sɔsɔe?
Ao. Meta-analysis la kpɔ be span kple n-back dɔwɔwɔwo menye susu ƒe ŋugbedodo kpɔɖeŋu siwo zãa ɖe nɔƒe ɖeka o. Redick et al., 2013
Ne mewɔa nu nyuie wu la, eɖea fia be nye IQ kɔ ɖe edzi?
Nufiafia ŋu nyatakaka la meɖo ŋusẽ na nya ma o. Dɔwɔwɔa nufiafia kple ŋusẽ si gbugbɔna ɖe dɔ gãwo ŋu la wòle be woakpɔ wo ɖe ɖeka me. Soveri et al., 2017 Melby-Lervåg et al., 2016
Dzɔtsoƒewo
- Owen et al. (2005). N-back susu ƒe ŋugbedodo mɔnu: Meta-analysis le nɔnɔme siwo zãna na ŋutilã me nuwɔwɔ ƒe nukpɔkpɔ.
- Redick et al. (2013). Complex-span kple n-back kpɔɖeŋu le susu ƒe ŋugbedodo me: Meta-analysis.
- Cowan (2001). Nɔmba 4 ƒe ŋusẽ le ɣeyiɣi kpui me ŋugbedodo me: Gbugbɔkpɔ susu ƒe ŋugbedodo ƒe nɔnɔme.
- Baddeley (2012). Susu ƒe ŋugbedodo: susuɖeɖewo, nɔnɔme, kple nya siwo le ŋuɖoɖo me.
- Conway et al. (2005). Susu ƒe ŋugbedodo span dɔwɔwɔwo: Mɔnu ƒe nukpɔkpɔ kple zãɖeɖe ƒe mɔfiame.
- Soveri et al. (2017). Susu ƒe ŋugbedodo nufiafia gbugbɔkpɔ: N-back nufiafia ŋu dɔwɔwɔwo ƒe meta-analysis le akpa geɖe me.
- Melby-Lervåg et al. (2016). Susu ƒe ŋugbedodo nufiafia mena nuwɔwɔ nyui le nunya kpɔɖeŋu alo kpɔɖeŋu bubu siwo ɖea ŋusẽ si didi wu fia me o.
- Hedge et al. (2017). Reliability paradox: Nu ka ta susu ƒe dɔwɔwɔ siwo le ŋusẽ me ɖoa individual differences siwo le ɖoɖo me le mɔ nyui o.
Dɔ axa sia ƒe ŋkɔ abe tsoƒe ene: Nukae n-back kpɔɖeŋu la leɖeɖe le nyateƒe me?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ee/answers/what-does-n-back-measure. CC BY 4.0.
← Kpɔ ŋuɖoɖo bubuwo