01 / Ghọta
Ihe ọ bụ
Ebe ọrụ n'uche, nke ihe ị marala na-enyere aka
Ijide nọmba ekwentị n'uche nwa oge bụ ichekwa ya. Ịhazigharị ya, ijikọta ya na nọmba ọzọ, ma ọ bụ dochie ọnụọgụgụ mbụ ya na-achọkwa njikwa. Ncheta ọrụ bụ ebe ọrụ nwa oge na-akwado ihe ndị a. Ihe ọmụma e chekwara ogologo oge na-enye gị okwu, usoro na atụmatụ ndị ị maara nke ọma, ya mere otu usoro ahụ nwere ike ịdị mfe nye ọkachamara karịa onye mbido. Ihe a na-agụ dị ka mkpokọta bara uru na-emetụta ókè ihe mmadụ nwere ike ijide n'uche. 2
N'ịkọwa usoro ụbụrụ n'ụzọ dị mfe, netwọkụ dị n'ihu na n'akụkụ ụbụrụ na-enyere aka idebe ebumnobi n'uche ma duzie nlebara anya, ebe usoro mmetụta ahụ na asụsụ na-enyere aka ịnọchite anya ihe a na-arụ ọrụ na ya. Enweghị otu igbe pụrụ iche a na-akpọ ncheta ọrụ, akara dị na ihe nchọgharị enweghịkwa ike igosi akụkụ ụbụrụ kacha rụọ ọrụ. Njikwa ọrụ isi na ncheta ọrụ na-ejikọta, ma aha abụọ a apụtaghị otu ihe maka ọrụ niile siri ike. 3
Helibrain na-enye ụzọ dị iche iche ị ga-esi ghọta ọdịiche a. Nnwale ncheta ọnụọgụgụ na-arịọ ka i kwughachi usoro; n-back na-ajụ ma ihe dị ugbu a hà dakọtara na nke e gosiri na mbụ; egwuregwu ncheta ọhụụ na nke usoro na-eji ebe dị iche iche. Ọdịiche ndị a ka mkpa karịa egwuregwu nyere akara kacha elu. I nwere ike ime nke ọma n'otu ụdị ọrụ ma nweta akara dị ala n'ụdị ọzọ, nke ọ bụla apụtaghị na o nwere ihe na-ezighị ezi. 4
Otu anyị si atụ ya
| Ụdị ọrụ | Ihe ndị nchọpụta na-arịọ | Ihe ọzọ akara ahụ dabere na ya |
|---|---|---|
| Ikwughachi ọnụọgụgụ n'usoro e kwuru ha | Kwughachi usoro e kwuru n'usoro ya | Ịnụ ihe, ikwughachi n'uche, ọsọ e ji gosi ha na iwu e ji akwụsị |
| Ncheta usoro dị mgbagwoju anya | Cheta ihe mgbe ị na-edozi nsogbu ndị e tinyere n'etiti | Ihe a ga-echekwa na ihe a ga-ahazi n'otu oge |
| N-back | Tụnyere ihe nke ọ bụla na nke e gosiri na mbụ | Imegharị ozi, ịmata ihe na ime mkpebi nzaghachi |
| Ịmata mgbanwe n'usoro ihe a hụrụ | Kpebie ma usoro i chetara agbanweela | Ọnụọgụ ihe dị n'usoro ahụ, otú anya si amata ọdịiche ha na ịkọ azịza |
Ndị a bụ nha metụtara ibe ha, ma ha abụghị otu ụdị nkeji a pụrụ ịgbanwe. Ọrụ ncheta usoro dị mgbagwoju anya na n-back nwere naanị akụkụ ụfọdụ nke ọdịiche dị n'etiti ndị mmadụ jikọrọ ọnụ. Ịkpọ ọkwa n-back dị elu aha ogologo usoro ọnụọgụgụ, ma ọ bụ ịtụgharị ya ka ọ bụrụ akara IQ, na-ahapụ nkwenye a ga-achọ iji kwado mgbanwe ahụ. 4
Egwuregwu ncheta ọnụọgụgụ nke anya anyị abụghị usoro ịnụ ụda e ji mee nnyocha Woods na ndị ọrụ ibe ya gbasara ogologo usoro ọnụọgụgụ. Nnyocha ha gosiri na ogologo usoro kacha elu, ngụkọta azịza ziri ezi na nkezi ogologo usoro a na-agbanwe agbanwe na-enye azịza dị iche iche, ọbụna n'ime otu ụdị ọrụ. Jikọta iwu e ji mee ya na usoro e ji nye akara na nsonaazụ ọ bụla. 5
Afọ na ụkpụrụ: kedu ntụnyere ziri ezi?
Tebụl dị n'okpuru na-egosi akara ogologo usoro ọnụọgụgụ e haziri n'usoro, ọ bụghị ọnụọgụgụ a pụrụ icheta, site na nlele ndị Ye na ndị ọrụ ibe ya chịkọtara n'alaeze China. E ji ndị sonyere 723 niile kee usoro akara ahụ, nkezi ya bụ 10, ọkọlọtọ mwepụ ya bụ 3; nkezi afọ ndị a abụghị akara e haziri iche maka afọ ọ bụla. Ndị sonyere bụ ndị okenye dị afọ 18–59 na-agụ Mandarin. 6
| Afọ | Nkezi akara e haziri n'usoro | Ọkọlọtọ mwepụ |
|---|---|---|
| 18–29 | 11.22 | 2.87 |
| 30–39 | 9.89 | 2.92 |
| 40–49 | 9.13 | 2.77 |
| 50–59 | 8.93 | 2.84 |
Isi mmalite: tebụl afọ dị n'akwụkwọ nnyocha ahụ, akụkụ A. Agụmakwụkwọ na usoro e si nwalee ogologo usoro ọnụọgụgụ dị mkpa. Ọnụọgụ ndị a abụghị tebụl pasentị maka Helibrain. Nnyocha ọzọ buru ibu e mere n'ịntanetị chọpụtara na ọrụ ncheta ọrụ ruru ogo kacha elu ihe dị ka afọ 30, nke na-egosi na ọrụ a họọrọ na ndị e ji mee nnyocha na-agbanwe ọdịdị eserese ahụ. Ndị a bụ ntụnyere otu ndị mmadụ, ọ bụghị amụma ihe ga-eme otu onye n'ọdịnihu. 7
02 / Tụlee ọnọdụ ya
Ihe na-emetụta ya
Akara ihe akaebe na-aza ajụjụ a: “mmetụta ọ̀ dị n'ihe a tụrụ?” Ha anaghị ekwe nkwa mmụba ụfọdụ. Ebe e nwere ọkwa ihe akaebe Helibrain, a na-edobe ndị ọ metụtara na nsonaazụ a tụrụ ọnụ. “Enweghị ọkwa” pụtara na anyị enweghị ọkwa dabara na ya; ọ pụtaghị na mmetụta adịghị. Nsonaazụ gbasara afọ na ngwaọrụ bụ ihe akaebe gbasara nha, ọ bụghị ọkwa ọgwụgwọ.
Ụra
Ihe akaebe dị mmaOgo e debanyere: enweghị ụra kpamkpam → izi ezi ncheta ọrụ; ọtụtụ n'ime ha bụ ndị okenye ahụike dị mma.
Ihi ụra kpamkpam nwere ike imebi arụmọrụ ncheta ọrụ. Ogo e nyere maka ịdị adị nke ihe akaebe bụ nke etiti; ọ naghị akọ kpọmkwem mgbanwe akara gị mgbe otu abalị i rahụghị ụra nke ọma gasịrị. 8
Nrụgide
Ihe akaebe pere mpeOgo e debanyere: nrụgide mberede → ncheta ọrụ.
Nrụgide a kpalitere n'ụlọ nyocha nwere ike imebi ncheta ọrụ, karịchaa mgbe ọrụ ahụ na-achọ ọtụtụ ihe. Ogo ihe akaebe dabara adaba anyị dị ala; mmetụta ya dabere n'ihe kpatara nrụgide ahụ na oge e mere ọrụ ahụ. 9
Mmega ahụ
Ihe akaebe ezughị ezuOgo e debanyere: mmega ahụ dị iche iche e jikọtara ọnụ → nghọta n'ozuzu.
Ntụle mmega ahụ sara mbara anyị nwere ntakịrị ntụkwasị obi. Ọ pụghị igosi na onye ahụike ga-enweta mmụba ncheta ọrụ a pụrụ ịtụ anya ya, ma ọ bụ kwado nnwale mmega ahụ anyị dịka ọmụmụ a na-achịkwa. 10
Afọ
Ntụnyere afọNsonaazụ gbasara nha; ọ bụghị ọkwa ọgwụgwọ.
Jiri nlele ụkpụrụ nke nwere otu ọrụ, otu usoro inye akara na otu njirimara ndị mmadụ dị mkpa. Tebụl afọ a na-enye ihe a ga-atụle, ọ bụghị iwu na mmadụ niile na-efunahụ otu ego ikike. 6
Imegharị ọrụ
Ihe akaebe ezughị ezuOgo e debanyere: uru ọzụzụ ncheta ọrụ na-enyefe n'ọrụ ncheta ọrụ ndị ọzọ.
Ịka mma n'ọrụ a zụrụ azụ abụghị otu ihe na uru e bufere n'ọrụ ọzọ. Ogo ihe akaebe anyị maka uru dị nso dị nnọọ ala; atụmatụ mmadụ mụtara na ihe mkpali a na-eme ugboro ugboro nwere ike ibuli akara egwuregwu n'enweghị mmụba sara mbara. 11
Ngwaọrụ
Ihe akaebe oge ngosiNsonaazụ gbasara nha; ọ bụghị ọkwa ọgwụgwọ.
Oge e ji gosi ihe na oge e ji enweta nzaghachi nwere ike ịdị iche n'etiti ngwaọrụ. Jiri otu ngwaọrụ na otu usoro n'ọnọdụ nnọkọ ugboro ugboro, karịchaa ma ọ bụrụ na oge ngosi ma ọ bụ ọsọ nzaghachi so n'ihe a na-atụ. 12
Gịnị na-ebufe uru, gịnịkwa anaghị ebufe ya?
Mmelite na-eru ebe ụfọdụ
Ịmụ ọrụ nwere ike ime ka i mee nke ọma n'ọrụ ahụ. Ajụjụ siri ike karị bụ ma mmelite ahụ ò ruru ọrụ ị na-amaghị ama nke na-eji usoro yiri nke ahụ. Nnyocha ọzụzụ n-back na-egosi na uru ya na-agbanwe n'ogo: mgbanwe arụmọrụ dabere n'otú ihe a tụrụ si yie ọzụzụ ahụ. Nke a apụtaghị na ọkwa egwuregwu dị elu na-egosi ikike iche echiche n'ozuzu ka ukwuu. 11
Uru a bufere n'ebe dị anya pụtara mmelite n'ihe dị iche, dịka ọgụgụ isi, ihe ịga nke ọma n'ụlọ akwụkwọ ma ọ bụ ọrụ kwa ụbọchị. Nnyocha dị mkpa nke jikọtara ọtụtụ ọmụmụ ọzụzụ ncheta ọrụ ahụghị ihe akaebe doro anya na uru sara mbara a na-ebufe n'ebe dị anya. Ya mere, egwuregwu Helibrain na-enye ohere imegharị ọrụ na ileba anya n'arụmọrụ ya; anyị anaghị ekwu na ha ga-eme ka ọgụgụ isi bawanye. 13
Ọ bara uru ikewapụ ịgbanwe ikike gị na ibelata ihe ọrụ chọrọ ka i mee. Ihe ndekọ, eserese ma ọ bụ ide mgbakọ etiti nwere ike ibelata ihe ị ga-edebe n'uche. Iji ihe enyemaka dị otú ahụ bara uru, ma nke a abụghị ihe akaebe na ihe enyemaka ahụ gbanwere ókè ncheta ọrụ. Ngwa eserese echiche na ngwa ọmụmụ anyị na-enyere ịhazi ọrụ; e kwesịrị ileba uru ha anya n'ọrụ ahụ kpọmkwem.
03 / Nwaa ma tụnyere
Nwaa ya na Helibrain
Malite n'ọrụ ichekwa ozi na ọrụ imegharị ozi, gụọkwa nkọwa nke ọ bụla iche. Dekọọ ụdị ntinye i jiri, ma ị kwughachiri ihe n'olu dara ụda ma ọ bụ chịkọta ha, nakwa ma ị marala ọrụ ahụ. Akara “kachasị mma m nwetụrụla” mgbe a nwalechara ọtụtụ ugboro na-aza ajụjụ dị iche na akara a na-enwetakarị na nnọkọ mbụ.
Kaadị ndị dị n'okpuru na-ekewa imegharị ọrụ ahụ kpọmkwem na ngwa na-enyere ịhazi ihe. Ha anaghị ejikọta ha n'otu pasentị ncheta ọrụ. Ọ bụrụ na ịchọrọ ntụnyere gbasara onwe gị, mee ka ọnọdụ nnwale yie ibe ya ma chọọ usoro pụtara ìhè n'ọtụtụ nnọkọ, kama ilekwasị anya n'otu nsonaazụ na-adọrọ mmasị.
Nnwale na egwuregwu
Nnwale ncheta ọnụọgụgụ
Icheta usoro anya; ọ bụghị otu ihe na ịnụ ọnụọgụgụ.
Ọzụzụ ncheta nwere usoro abụọ
Imegharị ozi na ịchọpụta ihe ndị e gosiri na mbụ n'usoro ihe na-agbanwe.
Nnwale ncheta ọhụụ
Cheta ebe ihe dị n'ụkpụrụ e gosiri nwa oge.
Nnwale ncheta usoro
Kwuo ebe ihe dị n'usoro ya ọzọ.
Nnwale enwe
Cheta ebe ọnụọgụgụ dị tupu e zoo ha.
Nnwale ọsọ mgbakọ na mwepụ
Jiri ebe nchekwa nwa oge mgbe ị na-agbakọ; ịma mgbakọ na mwepụ dịkwa mkpa.
Nnwale IQ
Nnwale sara mbara nke nwere akụkụ ncheta na ngalaba ndị ọzọ.
Ngwa na imegharị ọrụ
Ọzụzụ ncheta ọnụọgụgụ
Mụta ogologo ọnụọgụgụ ị họọrọ; ọzụzụ a abụghị nyocha ụkpụrụ.
Ọzụzụ ncheta kaadị
Jiri atụmatụ i chebara echiche mee usoro ahụ ọtụtụ ugboro.
Eserese echiche
Tinye mmekọrịta dị n'etiti ihe na peeji ka ihe ị ga-edebe n'uche belata.
Atụmatụ imegharị ihe n'oge dị iche
Hazie mgbe ị ga-elegharị ihe anya ọzọ; nke a na-enyere mmụta na-adịte aka.
Nyocha ahụike ncheta
Nyochaa ọrụ ncheta dị iche iche n'enweghị ijikọta ha ka ha bụrụ nchọpụta ọrịa.
Azịza ndị metụtara ya
- Ọ bụ na ogologo ncheta ọnụọgụgụ a na-anụ bụ otu ihe na ncheta ọnụọgụgụ a na-ahụ? →
- Gịnị bụ nkezi IQ dabere n'afọ ndụ? →
- Ọzụzụ ụbụrụ ọ nwere ike ime ka IQ gị dị elu? →
- Kedu ka ịchịkọta ihe n'ìgwè si enyere gị aka icheta ọtụtụ ọnụọgụgụ? →
- Gịnị mere ogologo ncheta ọnụọgụgụ n'azụ ji adịkarị mkpụmkpụ karịa nke n'ihu? →
- Kedu otú nnwale IQ dị n'ịntanetị si zie ezi? →
- Olee ọnụọgụgụ ole mmadụ nkịtị nwere ike icheta? →
- Ihe ole ka ncheta ọrụ nwere ike ijide? →
- Pasentịlị ole ka akara IQ 115, 130 na 145 bụ? →
- Ịme nnwale IQ ọzọ ọ nwere ike ibuli akara gị? →
- Ncheta foto ọ dị adị n'ezie? →
- Gịnị bụ ihe dị iche n'etiti n-back otu na n-back abụọ? →
- Kedu ihe nnwale n-back na-atụ n'ezie? →
- Kedu akara IQ dị mma? →
Ajụjụ a na-ajụkarị
Ncheta ọrụ ọ̀ bụ otu ihe na ncheta nwa oge?
Ha nwere akụkụ jikọrọ ọnụ. Nchekwa nwa oge na-eme ka ihe dịrị n'uche nwa oge; ọrụ ncheta ọrụ na-agbakwụnyekarị imegharị ozi ma ọ bụ nhazi ya. Ọdịiche ha dabere n'otú e si kọwaa ọrụ ahụ. 2
Icheta ọnụọgụgụ asaa ọ̀ bụ akara ncheta ọrụ a na-ahụkarị?
Ogologo usoro ọnụọgụgụ dabere n'otú e si gosi ya na usoro inye akara. Usoro ọnụọgụgụ asaa ị maara nke ọma na usoro mkpokọta asaa ị na-amaghị anaghị achọ otu ihe n'aka ncheta. 5
Ọkwa n-back dị elu ọ̀ pụtara na IQ dị elu?
Mba. Enweghị usoro IQ a kwadoro nke e si nweta n'otu ọkwa n-back. Ihe akaebe ọzụzụ ncheta ọrụ egosighị mmụba ọgụgụ isi sara mbara. 13
Isi mmalite
Njikọ ndị a na-eduga na DOI mbụ ma ọ bụ ndekọ isi mmalite ahụ. Ntụnyere nnyocha na-akọwa ọrụ e zoro aka na ya; ha anaghị akwado ụdị ọrụ anyị dị na ihe nchọgharị.
- Cowan (2001). The magical number 4 in short-term memory: A reconsideration of mental storage capacity.
- Conway et al. (2005). Working memory span tasks: A methodological review and user’s guide.
- Diamond (2012). Executive Functions.
- Redick et al. (2013). Complex span and n-back measures of working memory: A meta-analysis.
- Woods et al. (2010). Improving digit span assessment of short-term verbal memory.
- Ye et al. (2022). The Chinese Brief Cognitive Test: Normative Data Stratified by Gender, Age and Education.
- Hartshorne & Germine (2015). When Does Cognitive Functioning Peak? The Asynchronous Rise and Fall of Different Cognitive Abilities Across the Life Span.
- Lim et al. (2010). A meta-analysis of the impact of short-term sleep deprivation on cognitive variables..
- Shields et al. (2016). The effects of acute stress on core executive functions: A meta-analysis and comparison with cortisol.
- Singh et al. (2025). Effectiveness of exercise for improving cognition, memory and executive function: a systematic umbrella review and meta-meta-analysis.
- Soveri et al. (2017). Working memory training revisited: A multi-level meta-analysis of n-back training studies.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Realistic precision and accuracy of online experiment platforms, web browsers, and devices.
- Melby-Lervåg et al. (2016). Working Memory Training Does Not Improve Performance on Measures of Intelligence or Other Measures of “Far Transfer”.