01 / Ghọta
Ihe ọ bụ
Njikwa nwere ọtụtụ ọrụ
Ikike igbochi ihe na-enyere aka ịkwụsị mmeghachi omume na-adịghị mkpa ma ọ bụ ihe ndọpụ uche. Ncheta ọrụ na-eme ka ihe mgbaru ọsọ dị ugbu a na ozi dị mkpa dịrị n'uche. Mgbanwe uche na-enyere aka ịgbanwe iwu ma ọ bụ echiche. Ịhazi ihe tupu oge eruo na-eji usoro ndị a arụ ọrụ iji chọta ụzọ ruo ihe mgbaru ọsọ. Ọdịiche ndị a bara uru n'agbanyeghị na ọrụ ndị mmadụ na-arụ n'ezie na-achọ ọtụtụ n'ime ha n'otu oge. 2
Nnyocha banyere ihe ọrụ njikwa ụbụrụ nwere n'otu na ihe dị iche na-enyocha ma ọrụ njikwa ndị a nwere otu ihe na otu ha si dị iche. Ọ pụtaghị na mmadụ ga-enwe otu ọkwa n'ikike igbochi mmeghachi omume, imelite ozi na ịgbanwe ọrụ. Ngụkọta otu “ọrụ njikwa ụbụrụ” nwere ike zoo ọdịiche ndị a ma ọ bụrụ na e nweghị usoro nha e nwapụtara nke na-akwado ya. 3
Nkọwa dị mfe banyere ụbụrụ na-emesi usoro dị n'ihu ụbụrụ na ndị dị n'akụkụ ụbụrụ, usoro mmetụta na usoro dị n'okpuru ụbụrụ ike; ha na-emekọrịta. Njikwa dabere n'idebe ihe mgbaru ọsọ dị mkpa n'uche na iji ya n'oge kwesịrị ekwesị, ọ bụghị n'otu mpaghara ụbụrụ na-arụ ọrụ naanị ya. Egwuregwu njikwa na-atọ ụtọ enweghị ike ịmata mmerụ ahụ ụbụrụ ma ọ bụ ọnọdụ ahụike site n'akara ya. 2
Ọrụ ịga/ịkwụsị, Stroop, ịgbanwe ọrụ na ịhazi ihe Helibrain ji ụma tinye iwu dị iche iche. Tulee ha dị ka ụzọ dị iche iche e si ahụ ihe ọrụ njikwa chọrọ, ọ bụghị aha dị iche iche maka otu ike uche.
Otu anyị si atụ ya
| Ọrụ | Ihe njikwa ọ chọrọ | Ihe ndị ọzọ na-emetụta nsonaazụ |
|---|---|---|
| Ịga/ịkwụsị | Ịkwụsị mmeghachi omume mgbe ihe dị iche pụtara | Ịkpachara anya tupu ịza na ugboro ole ihe a na-achọ pụtara |
| Stroop | Ịkpọ agba ink n'agbanyeghị okwu na-adọpụ uche | Ịgụ ihe, ịmata agba na otu e si họpụta azịza |
| Ịgbanwe ọrụ | Iji iwu e nyere ugbu a rụọ ọrụ | Oge e nyere iji jikere, izi ezi na ma a gbanwere iwu ma ọ bụ kwugharịa ya |
| Trail Making B | Ịgbanwe n'etiti ọnụọgụgụ na mkpụrụedemede | Ịchọ ihe anya, ịma mkpụrụedemede na mmegharị aka |
| Ịhazi ụlọ elu | Iji mmegharị iwu kwadoro ruo ihe mgbaru ọsọ | Ịghọta iwu, atụmatụ na otu e si eme mmegharị ahụ |
Ọnụ ego mgbanwe ọrụ na-atụnyere arụmọrụ mgbe iwu gbanwere na mgbe a kwugharịrị otu iwu ahụ. Ọ bụghị oge ole achọrọ iji nwetaghachi uche mgbe ihe kwụsịrị ọrụ gị n'ezie. Nnyocha banyere ịgbanwe ọrụ na-edobe oge e nyere iji jikere na otu e si aza kpọmkwem dịka akụkụ mmetụta a. 4
Ụzọ e si eme Stroop na-adịkwa iche: ịkpọ azịza n'olu, ịpị igodo na ịhọrọ bọtịnụ abụghị otu ihe. E nwere ọtụtụ ụdị ule a na ọtụtụ usoro e si enye akara; ya mere, ọnụọgụ e kpọrọ “ndakọrịta” chọrọ nkọwa kpọmkwem banyere otu e si gbakọọ ya. 5
Ọtụtụ mmetụta njikwa a ma ama na-apụta ugboro ugboro n'ule ndị e ji tụnyere otu mmadụ, ebe ntụkwasị obi nke akara e ji atụ ọdịiche n'etiti mmadụ n'otu n'otu nwere ike ịdị ala. Ya mere, e kwesịghị ịkọwa akara ọnụ ahịa dị mkpirikpi nke ọma karịa ihe akaebe kwadoro. 6
Afọ na ụkpụrụ: kedu ntụnyere ziri ezi?
Nkezi ule e ji akwụkwọ na pensụl mee ndị a họọrọ sitere na Tebụl 2 nke Tombaugh. Ha na-egosi otú afọ na agụmakwụkwọ si metụta ọnọdụ ule Trail Making; ha abụghị nsonaazụ ụdị ihuenyo Helibrain ma ọ bụ nke ọrụ njikwa ụbụrụ niile. Ndị sonyere n'ọmụmụ ahụ bụ ndị toro eto bi n'onwe ha; oge dị na sekọnd. 1
| Afọ | Otu agụmakwụkwọ dị na isi iyi | Nkezi Nkebi A | Nkezi Nkebi B |
|---|---|---|---|
| 18–24 | Otu ụmụ akwụkwọ na-eto eto nke ọmụmụ ahụ | 22.93 | 48.97 |
| 25–34 | Otu agụmakwụkwọ dị iche iche ejikọtara ọnụ | 24.40 | 50.68 |
| 35–44 | Otu agụmakwụkwọ dị iche iche ejikọtara ọnụ | 28.54 | 58.46 |
| 45–54 | Otu agụmakwụkwọ dị iche iche ejikọtara ọnụ | 31.78 | 63.76 |
| 65–69 | Ihe karịrị afọ agụmakwụkwọ 12 | 33.84 | 67.12 |
Ahịrị ndị okenye kpachaara anya debe otu agụmakwụkwọ ha. Ijikọta ya na otu nwere agụmakwụkwọ dị ala n'ekwughị otú e si mee ya ga-emepụta ntụnyere na-eduhie eduhie. Nkebi B gụnyere ịchọ na mmegharị aka tinyere ịgbanwe n'etiti iwu; Nkebi A na-enyere aka igosi ụfọdụ ihe ọrụ abụọ ahụ chọrọ. 1
Nyocha Diamond na-atụle uto n'oge nwata, ọdịiche dị n'ọrụ ndị toro eto na mgbanwe n'oge agadi, ma e nweghị otu “akara ọrụ njikwa ụbụrụ nkịtị” maka afọ ọ bụla. Anyị anaghị agbanwe nkezi Trail Making ndị a ka ha bụrụ akara ókè maka Stroop, ịga/ịkwụsị ma ọ bụ ịhazi ụlọ elu. 2
02 / Tụlee ọnọdụ ya
Ihe na-emetụta ya
Akara ihe akaebe na-aza ajụjụ a: “mmetụta ọ̀ dị n'ihe a tụrụ?” Ha anaghị ekwe nkwa mmụba ụfọdụ. Ebe e nwere ọkwa ihe akaebe Helibrain, a na-edobe ndị ọ metụtara na nsonaazụ a tụrụ ọnụ. “Enweghị ọkwa” pụtara na anyị enweghị ọkwa dabara na ya; ọ pụtaghị na mmetụta adịghị. Nsonaazụ gbasara afọ na ngwaọrụ bụ ihe akaebe gbasara nha, ọ bụghị ọkwa ọgwụgwọ.
Ụra
Ihe akaebe siri ikeOgo e debanyere: enweghị ụra kpamkpam → izi ezi ncheta ọrụ na nlebara anya dị mgbagwoju anya.
Enweghị ụra kpamkpam nwere ike imebi nsonaazụ kwekọrọ na ya gbasara ncheta ọrụ. Nke a egosighị na ọ ga-emetụta akara niile gbasara igbochi mmeghachi omume, ịgbanwe ọrụ na ịhazi ihe otu ụzọ ahụ. 7
Nrụgide
Ihe akaebe pere mpeOgo e debanyere: nrụgide mberede → ncheta ọrụ ma ọ bụ mgbanwe uche.
Nrụgide mberede nwere ike imebi nsonaazụ ndị a; ọkwa anyị maka ma mmetụta a dị bụ Dị ala n'ihe abụọ kwekọrọ. Nsonaazụ banyere igbochi mmeghachi omume dị iche iche karịa nkwupụta na nrụgide na-ebelata ụdị njikwa niile otu aka. 8
Mmega ahụ
Ihe akaebe ezughị ezuOgo e debanyere: mmega ahụ n'ozuzu → nghọta agbakọtara.
Ogo sara mbara bụ Nke dị nnọọ ala, e kwesịghị iji ya dochie nsonaazụ mmega ahụ metụtara otu ndị mmadụ kpọmkwem. Anyị enweghị atụmatụ e nwapụtara nke na-egosi ogo mmezi n'egwuregwu njikwa ndị a e ji ihe nchọgharị eme. 9
Afọ
Ntụnyere afọIhe akaebe nha nke dabere n'ọrụ na agụmakwụkwọ.
Nkezi Trail Making e gosiri na-agbanwe dabere n'afọ na agụmakwụkwọ. Nke a apụtaghị na usoro njikwa niile ga-agbanwe n'otu ụzọ. 1
Mmega ugboro ugboro
Ihe akaebe ezughị ezuOgo e debanyere: ọzụzụ ncheta ọrụ → ọrụ ncheta ọrụ ndị ọzọ.
Ogo ntụkwasị obi maka nka e bufere n'ọrụ yiri nke a na-azụ bụ Nke dị nnọọ ala n'ihe akaebe anyị. Ịmara iwu ịza na akara ọnụ ahịa gbagoro agbagoro egosighị na atụmatụ ma ọ bụ njide onwe onye sara mbaraala. 10
Ngwaọrụ
Ihe akaebe gbasara ogeNhazi igodo ịpị na oge ihuenyo bụ akụkụ nke ọrụ njikwa.
Ịgbanwe igodo ma ọ bụ isi n'iji òké gaa n'iji aka pịa ihuenyo na-agbanwe ihe a chọrọ n'ịza. Tụlee nnọkọ ndị e mere ugboro ugboro n'otu ụdị iji ghọta obere ọdịiche oge tupu ịkọwa ya. 11
Gịnị na-ebufe uru, gịnịkwa anaghị ebufe ya?
Kwado ihe ị chọrọ ime, ma nyochaa nkwupụta nnyefe nka iche
Ọzụzụ njikwa nwere ike ime ka arụmọrụ n'otu iwu a maara ka mma. Iji gosi nnyefe nka sara mbara, a ga-egosi mmezi n'ihe ndị a na-azụghị ma bara uru nye ihe mgbaru ọsọ e kwuru. Nnukwu nyocha banyere ọzụzụ ncheta ọrụ na ọzụzụ ụbụrụ na-adọ aka ná ntị ka e were akara ọzụzụ na-arị elu dị ka ihe akaebe na ikike sara mbaraala. 12 13
Atụmatụ e dere n'èzí nwere ike inye aka n'ụzọ ọzọ: o nwere ike ime ka ihe a ga-eme ọzọ na ebe a ga-akwụsị doo anya. Ngwa anyị maka ịgbaso usoro, ịmalite ọrụ na idetu ihe ndọpụ uche na-edobe ozi ahụ n'ebe ị ga-ahụ ya. Inyere mmadụ aka ime atụmatụ ụfọdụ abụghị otu nkwupụta na ebulitela ikike ọrụ njikwa dị n'ime ya.
Mgbe ị na-atụnyere nsonaazụ otu onye, debe mgbanwe dị n'etiti ọsọ na izi ezi n'uche. Mbelata azịza ụgha tinyere azịza ndị dị nwayọọ nwere ike igosi atụmatụ ịkpachara anya karịa; azịza ngwa ngwa ma nwekwuo njehie nwere ike igosi ihe megidere ya. Tụlee ha abụọ tupu i too otu ọnụọgụ. 6
03 / Nwaa ma tụnyere
Nwaa ya na Helibrain
Ọ bụrụ na ịchọrọ ịtụnyere ihe ọrụ dị iche iche chọrọ, gbalịa otu ọrụ igbochi mmeghachi omume, otu ọrụ ịgbanwe iwu na otu ọrụ ịhazi ihe. Jiri nlezianya gụọ ntuziaka ma mee ule omume tupu i were njehie dị ka enweghị ikike. Debe ndekọ mbọ ndị i mere na mbụ.
Ngwa ndị bara uru na-ejikọta ihe mgbaru ọsọ njikwa na ihe a na-eme kwa ụbọchị: ịmalite ọrụ, idebe ihe ndọpụ uche, ịkọ oge ma ọ bụ imecha usoro. Nkọwa banyere nrụgide bụ akụkọ onwe onye gbasara ahụmịhe mgbe nrụgide dị, ọ bụghị ule ọrụ njikwa ụbụrụ ma ọ bụ nkọwa akara dị ala n'ọrụ.
Nnwale na egwuregwu
Nnwale ịga/ịkwụsị
Kwụsị mmeghachi omume mgbe ihe dị iche pụtara.
Nnwale Stroop
Họrọ agba ink mgbe okwu na-adọpụ uche gị n'ịza.
Nnwale ịgbanwe ọrụ
Na-agbanwe n'etiti iwu ndị dị mkpa n'oge ahụ.
Nnwale ịdọ ụzọ
Jikọta ihe n'usoro ma na-agbanwe n'etiti ọnụọgụgụ na mkpụrụedemede.
Nnwale ụlọ elu London
Hazie mmegharị iwu kwadoro tupu i mee ha.
Ọzụzụ ncheta nwere usoro abụọ
Na-emelite ihe dị n'ọrụ ncheta na-agbanwe agbanwe.
Ọnyà mkpebi
Tụlee mkpebi ndị na-adọrọ uche; nke a abụghị akara ikike njikwa.
Nkọwa ike iguzogide nrụgide
Akụkọ onwe onye banyere nrụgide; debe ya iche na arụmọrụ n'ọrụ.
Ngwa na imegharị ọrụ
Ngwa ịgbaso usoro
Debe usoro ihe ị chọrọ ime n'ebe ị ga-ahụ ya.
Ngwa ịmalite ọrụ
Kọwaa ihe mbụ a ga-eme kpọmkwem.
Ebe idetu ihe ndọpụ uche
Dee ihe n'akụkụ ka ị nwee ike ịga n'ihu n'ọrụ bụ isi.
Elekere oge itinye uche
Kọwaa oge ị ga-eji rụọ ọrụ.
Ọzụzụ ịkọ oge
Tụlee oge i chere na ọrụ ga-ewe na oge o were n'ezie.
Ọzụzụ nghọta oge
Nyochaa oge site n'enyemaka nzaghachi; aha ahụ abụghị nchọpụta ọrịa.
Ihe mgbako oge ọrụ itinye uche
Hazie oge ọrụ a na-agaghị akwụsị akwụsị.
Ihe mgbako oge nzukọ
Lelee oge dị n'etiti ihe ndị ị ga-eme.
Akwụkwọ imechi ọrụ
Dee ọrụ a na-emechabeghị na ihe ọzọ ị ga-eme tupu ịkwụsị.
Nnwale iku ume na ọrụ
Tụlee nnọkọ nwere oge iku ume na nke na-enweghị ya; nkwubi okwu banyere ihe kpatara ya chọrọ njikwa.
Azịza ndị metụtara ya
- Ndị na-asụ asụsụ abụọ hà na-eme nke ọma karịa na nnwale Stroop? →
- Ọzụzụ ụbụrụ ọ nwere ike ime ka IQ gị dị elu? →
- Ndị mmadụ ọ pụrụ ịrụ ọtụtụ ọrụ n'otu oge n'ezie? →
- Nnwale Stroop ọ nwere ike ịchọpụta ADHD? →
- Ọ na-ewe n'ezie nkeji 23 iji nweghachi nlebara anya mgbe agbaghasịrị gị n'ọrụ? →
- Gịnị bụ ihe dị iche n'etiti n-back otu na n-back abụọ? →
- Kedu ihe nnwale n-back na-atụ n'ezie? →
- Kedu akara ọma nke nnwale Stroop? →
- Gịnị kpatara nnwale Stroop ji sie ike? →
Ajụjụ a na-ajụkarị
Ọrụ njikwa ụbụrụ ò bụ otu ihe na ike mmadụ ji eme ihe ọ chọrọ?
Ọrụ njikwa ụbụrụ bụ otu ìgwè usoro njikwa. Akara ọrụ abụghị ihe e ji atụ kpọmkwem mgbalị omume ọma mmadụ na-etinye ma ọ bụ ihe niile dị n'ịchụso ihe mgbaru ọsọ. 2
Enwere m ike iji tebụl Trail Making tụọ akara ule ihuenyo m?
Mba. Tebụl ahụ na-akọwa otu ule e ji akwụkwọ na pensụl mee na otu ndị afọ na agụmakwụkwọ ha dị iche iche. Nhazi ihuenyo na ụzọ e si aza dị iche. 1
Otu nsonaazụ Stroop dị njọ ò na-egosi ọrịa?
Mba. Ọtụtụ ihe ọrụ njikwa dị mkpirikpi chọrọ na-emetụta ya, ọ chọkwara nkwenye na nkọwa kwesịrị ekwesị; ọ nweghị ike ịchọpụta ọrịa ahụike. 14
Isi mmalite
Njikọ ndị a na-eduga na DOI mbụ ma ọ bụ ndekọ isi mmalite ahụ. Ntụnyere nnyocha na-akọwa ọrụ e zoro aka na ya; ha anaghị akwado ụdị ọrụ anyị dị na ihe nchọgharị.
- Tombaugh (2003). Trail Making Test A and B: Normative data stratified by age and education.
- Diamond (2012). Executive Functions.
- Miyake et al. (2000). The Unity and Diversity of Executive Functions and Their Contributions to Complex “Frontal Lobe” Tasks: A Latent Variable Analysis.
- Monsell (2003). Task switching.
- Scarpina et al. (2017). The Stroop Color and Word Test.
- Hedge et al. (2017). The reliability paradox: Why robust cognitive tasks do not produce reliable individual differences.
- Lim et al. (2010). A meta-analysis of the impact of short-term sleep deprivation on cognitive variables..
- Shields et al. (2016). The effects of acute stress on core executive functions: A meta-analysis and comparison with cortisol.
- Singh et al. (2025). Effectiveness of exercise for improving cognition, memory and executive function: a systematic umbrella review and meta-meta-analysis.
- Soveri et al. (2017). Working memory training revisited: A multi-level meta-analysis of n-back training studies.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Realistic precision and accuracy of online experiment platforms, web browsers, and devices.
- Melby-Lervåg et al. (2016). Working Memory Training Does Not Improve Performance on Measures of Intelligence or Other Measures of “Far Transfer”.
- Simons et al. (2016). Do “Brain-Training” Programs Work?.
- International Test Commission (2001). International Guidelines for Test Use.