01 / Nkag siab
Nws yog dab tsi
Kev tswj hlwb muaj ntau txoj haujlwm
Kev cheem pab cheem ib qho lus teb lossis yam tab kaum uas tsis cuam tshuam. Kev nco ua haujlwm khaws lub hom phiaj tam sim no thiab tej ntaub ntawv tseem ceeb cia hauv siab. Kev yoog raws kev xav pab hloov txoj cai lossis txoj kev saib. Kev npaj yuav siv cov txheej txheem no los npaj ib txoj kev mus txog lub hom phiaj. Cov kev cais no pab nkag siab txawm tias dej num tiag yuav siv ntau yam tib lub sijhawm. 2
Kev tshawb fawb txog qhov sib koom thiab qhov sib txawv ntawm kev tswj hlwb tshuaj xyuas ob qho tib si: tej yam uas cov dej num tswj muaj sib xws thiab tej yam uas sib txawv. Ib tug neeg tsis tas yuav nyob qib ib yam hauv kev cheem, hloov tshiab thiab hloov dej num. Ib qho qhab nia tag nrho hu ua “kev tswj hlwb” yuav zais tej qhov sib txawv no yog tias tsis muaj qauv ntsuas uas txheeb xyuas lawm. 3
Yog piav yooj yim txog hlwb, cov txheej txheem nyob sab hauv ntej ntawm hlwb sib cuam tshuam nrog tej txheej txheem ntawm sab nraud, kev hnov thiab hauv qab hlwb. Kev tswj nyob ntawm kev tuav lub hom phiaj tseem ceeb cia thiab siv kom yog lub sijhawm, tsis yog muaj ib cheeb tsam hlwb ua haujlwm ib leeg. Qhab nia ntawm ib qho kev ua si lom zem txog kev tswj hlwb siv kuaj tsis tau qhov txhab hlwb lossis mob hlwb. 2
Cov kev xeem xaiv ua los tsis ua, Stroop, hloov dej num thiab npaj kauj ruam ntawm Helibrain siv cov cai txawv txhob txwm. Muab piv ua tej qhov rai uas qhia qhov uas kev tswj xav tau txawv nyias, tsis txhob muab xav tias yog ntau lub npe rau ib lub peev xwm xwb.
Peb ntsuas li cas
| Dej num | Kev tswj uas yuav tsum siv | Lwm yam cuam tshuam rau txiaj ntsig |
|---|---|---|
| Xaiv ua los tsis ua | Tsis teb thaum pom qhov txawv | Kev ceev faj thaum teb thiab qhov uas lub hom phiaj tshwm ntau npaum li cas |
| Stroop | Xaiv xim txawm muaj ib lo lus sib tw | Kev nyeem, kev paub qhov txawv ntawm xim thiab txoj kev txuas lus teb |
| Hloov dej num | Ua raws txoj cai uas qhia tam sim no | Sijhawm npaj, qhov raug thiab seb rov ua lossis hloov txoj cai |
| Trail Making B | Hloov ib zaug ntawm lej mus rau ntawv | Nrhiav qhov muag, paub cov ntawv thiab txav tes |
| Npaj kev txav ntawm Ntauwd London | Mus txog lub hom phiaj raws cov kauj ruam uas tso cai | Nkag siab txoj cai, tswv yim npaj thiab kev ua kom tiav |
Qhov nqi ntawm kev hloov txoj cai muab qhov ua tau thaum hloov txoj cai piv rau thaum rov ua raws tib txoj cai. Nws tsis yog suav pes tsawg vib nas this koj siv los rov xav tau tom qab txhua zaus muaj ib yam cuam tshuam hauv lub neej tiag. Kev tshawb fawb txog kev hloov dej num suav sijhawm npaj thiab txoj kev txuas lus teb tshwj xeeb nrog rau qhov tshwm sim. 4
Txoj kev xeem Stroop kuj txawv nyias: hais xim nrov, nias ib tus yuam sij thiab xaiv ib lub khawm tsis yog tib txoj kev. Muaj ntau hom kev xeem Stroop thiab ntau txoj kev suav qhab nia, yog li tus lej sau tias “kev cuam tshuam” yuav tsum qhia meej tias txhais li cas. 5
Ntau yam kev tshwm sim txog kev tswj hlwb hauv kev tshawb fawb pab neeg rov tshwm tau ruaj, tiam sis tus qhab nia qhia qhov sib txawv ntawm ib tug neeg rau ib tug yuav tsis ruaj npaum li. Yog li tsis txhob txhais ib qho qhab nia luv uas suav tus nqi sib txawv kom meej dua li qhov pov thawj txhawb. 6
Hnub nyoog thiab qhab nia qauv: yuav sib piv li cas thiaj ncaj ncees?
Cov lej nruab nrab siv ntawv thiab xaum xaiv hauv qab no yog los ntawm Rooj 2 hauv Tombaugh txoj kev tshawb fawb. Lawv qhia tias hnub nyoog thiab kev kawm ntawv tseem ceeb rau Trail Making, tsis yog rau Helibrain qhov kev xeem hauv vijtsam lossis txhua yam kev tswj hlwb. Cov neeg koom nyob ywj pheej hauv lawv lub tsev; sijhawm suav ua vib nas this. 1
| Hnub nyoog | Pawg kawm ntawv raws qhov chaw | Ntu A nruab nrab | Ntu B nruab nrab |
|---|---|---|---|
| 18–24 | Pab tub ntxhais kawm hluas hauv txoj kev tshawb fawb | 22.93 | 48.97 |
| 25–34 | Muab cov pab kawm ntawv los sib xyaw | 24.40 | 50.68 |
| 35–44 | Muab cov pab kawm ntawv los sib xyaw | 28.54 | 58.46 |
| 45–54 | Muab cov pab kawm ntawv los sib xyaw | 31.78 | 63.76 |
| 65–69 | Kawm ntau dua 12 xyoos | 33.84 | 67.12 |
Kab ntawm cov laus khaws pawg kawm ntawv qub cia. Yog muab sib xyaw nrog pab kawm ntawv tsawg dua yam tsis qhia qhov xaiv ntawd, ces yuav ua rau kev sib piv yuam kev. Ntu B siv kev nrhiav thiab txav tes nrog rau kev hloov ntawm ib txoj cai mus rau lwm txoj; ntu A pab qhia qee yam uas ob ntu siv sib koom. 1
Diamond txoj kev tshuaj xyuas tham txog kev loj hlob thaum yau, qhov sib txawv ntawm dej num rau cov laus thiab kev hloov hauv lub neej laus, tiam sis tsis muaj ib qho “qhab nia tswj hlwb ib txwm muaj” uas siv tau rau txhua lub hnub nyoog. Peb tsis muab cov lej nruab nrab Trail Making no hloov ua ciam qhab nia rau Stroop, kev xeem xaiv ua los tsis ua lossis kev npaj kauj ruam ntawm ntauwd. 2
02 / Muab tso rau hauv ntsiab lus
Yam cuam tshuam rau nws
Cov cim qhia pov thawj teb lo lus nug tias “qhov tshwm sim no puas muaj kev hloov?” Lawv tsis cog lus tias yuav nce tau ib npaum twg. Yog Helibrain muaj qib ntsuas pov thawj, yuav qhia nrog rau cov neeg uas qib ntawd siv tau thiab qhov tshwm sim uas ntsuas. “Tsis tau muab qib” txhais tias peb tsis muaj qib ntsuas uas phim; tsis txhais tias tsis muaj kev hloov. Kev tshawb pom txog hnub nyoog thiab cuab yeej yog pov thawj txog kev ntsuas, tsis yog qib ntsuas kev kho mob.
Kev pw tsaug zog
Pov thawj zooQib uas khaws cia: pw tsis tsaug zog kiag → qhov raug hauv kev nco ua haujlwm thiab kev tsom kwm nyuab.
Pw tsis tsaug zog kiag tej zaum yuav cuam tshuam qhov txiaj ntsig phim txog kev nco ua haujlwm. Qhov no tsis qhia tias yuav cuam tshuam tib yam rau txhua qhov qhab nia cheem, hloov dej num thiab npaj. 7
Kev ntxhov siab
Pov thawj tsawgQib uas khaws cia: kev ntxhov siab ceev → kev nco ua haujlwm lossis kev yoog raws.
Kev ntxhov siab ceev yuav ua rau cov txiaj ntsig no poob qis; ob qho qib pov thawj uas phim yog “Tsawg.” Cov kev tshawb fawb txog kev cheem qhia ntau yam txawv dua li lus hais dav tias kev ntxhov siab ua rau txhua yam kev tswj hlwb tsis muaj zog ib yam. 8
Kev tawm dag zog
Pov thawj tsawg dhauQib uas khaws cia: kev tawm dag zog dav → kev txawj xav muab los sib xyaw.
Qib dav dav yog “Tsawg heev,” thiab tsis tsim nyog siv hloov qhov txiaj ntsig txog kev tawm dag zog rau ib pab neeg tshwj xeeb. Peb tsis muaj ib qho kev ntsuas uas txheeb xyuas lawm qhia tias kev ua si tswj hlwb hauv browser no txhim kho npaum li cas. 9
Hnub nyoog
Kev sib piv hnub nyoogCov pov thawj ntsuas nyob ntawm hom dej num thiab kev kawm ntawv.
Cov lej Trail Making hauv nplooj ntawv no hloov raws hnub nyoog thiab kev kawm ntawv. Qhov ntawd tsis txhais tias txhua txoj kev tswj hlwb hloov raws tib txoj kab. 1
Kev xyaum
Pov thawj tsawg dhauQib uas khaws cia: cob qhia kev nco ua haujlwm → lwm yam dej num kev nco ua haujlwm.
Qib pov thawj txog kev hloov mus pab lwm yam uas peb muaj yog “Tsawg heev.” Swm rau txoj cai teb thiab txo lub sijhawm sib txawv tsis tau qhia tias npaj haujlwm lossis tswj tus kheej tau zoo dua dav. 10
Cuab yeej
Pov thawj txog sijhawmTxoj kev txuas lus teb thiab sijhawm ntawm daim vijtsam yog ib feem ntawm dej num tswj hlwb.
Hloov tus yuam sij lossis hloov ntawm nas mus kov vijtsam hloov qhov yuav tsum ua thaum teb. Muab tej zaus uas siv tib hom cuab yeej los sib piv ua ntej yuav txhais qhov txawv me me ntawm sijhawm. 11
Dab tsi hloov mus rau lwm yam, thiab dab tsi tsis hloov?
Txhawb qhov haujlwm uas koj xav ua, thiab tshuaj xyuas nyias seb puas pab lwm yam
Kev xyaum tswj hlwb txhim kho tau qhov ua tau ntawm ib txoj cai uas koj twb swm lawm. Yuav hais tias pab lwm yam dav, yuav tsum qhia tias muaj kev txhim kho hauv yam uas tsis tau xyaum thiab tseem ceeb rau lub hom phiaj uas hais txog. Cov kev tshuaj xyuas tseem ceeb txog kev cob qhia kev nco ua haujlwm thiab kev cob qhia hlwb ceeb toom kom tsis txhob xav tias qhab nia cob qhia nce ces txawj dav dua. 12 13
Siv ib qho phiaj xwm sab nraud pab tau lwm txoj kev: qhia meej tias yuav ua dab tsi tom ntej thiab yuav nres qhov twg. Peb cuab yeej khiav raws txheej txheem, cuab yeej pib dej num thiab ntawv sau tej yam tab kaum khaws cov ntaub ntawv ntawd cia qhov chaw koj pom tau. Pab ib tug ua tau ib qho phiaj xwm tshwj xeeb tsis yog tib yam li nce lub peev xwm tswj hlwb hauv paus.
Thaum sib piv txiaj ntsig ntawm ib tug neeg, yuav tsum saib qhov sib pauv ntawm kev ceev thiab qhov raug. Tsis nias yuam kev ntau thiab teb qeeb dua tej zaum yog vim siv tswv yim ceev faj dua; teb ceev dua thiab yuam kev ntau dua tej zaum yog qhov txawv. Saib ob yam ua ke ua ntej yuav qhuas ib tug lej xwb. 6
03 / Sim thiab sib piv
Sim hauv Helibrain
Yog xav muab tej yam uas dej num xav tau los sib piv, sim ib qho dej num cheem, ib qho hloov dej num thiab ib qho npaj. Nyeem cov lus qhia thiab sim ob peb zaug xyaum ua ntej yuav xav tias ib qho yuam kev qhia tias koj tsis txawj. Khaws ntaub ntawv txog tej zaus uas koj twb sim lawm.
Cov cuab yeej pab txuas lub hom phiaj tswj hlwb rau tej haujlwm txhua hnub: pib ib txoj haujlwm, sau cia yam tab kaum, kwv yees sijhawm lossis ua kom tiav ib qho txheej txheem. Daim ntawv qhia txog kev ntxhov siab yog koj qhia txog koj tus kheej thaum ntsib kev nyuaj siab; nws tsis yog kev xeem tswj hlwb thiab piav tsis tau vim li cas qhab nia dej num qis.
Kev xeem thiab kev ua si
Kev xeem xaiv ua los tsis ua
Tsis txhob teb thaum muaj ib qho txawv tshwm.
Kev xeem Stroop
Xaiv xim kua mem thaum ib lo lus tab kaum koj txoj kev teb.
Kev xeem hloov tes hauj lwm
Hloov raws cov cai uas tseem ceeb tam sim no.
Kev xeem txuas kab
Txuas tej yam raws qhov sib lawv liag thiab hloov ntawm lej mus rau ntawv.
Kev xeem Ntauwd London
Npaj cov kauj ruam uas tso cai ua ntej txav.
Tej cuab ntxiab thaum txiav txim siab
Xav txog tej kev txiav txim uas ntxias kom teb sai; qhov no tsis yog qhab nia ntsuas peev xwm tswj hlwb.
Kev ntsuas koj lub peev xwm tiv kev ntxhov siab
Qhia txog koj tus kheej thaum muaj kev nyuaj siab; cais qhov no ntawm kev ua tau hauv dej num.
Cuab yeej thiab kev xyaum
Cuab yeej coj txheej txheem ua
Khaws ib kab haujlwm uas npaj ua kom pom tseeb.
Cuab yeej pib dej num
Xaiv thawj kauj ruam uas ua tau tiag.
Ntawv sau tej yam tab kaum
Sau ib tsab ntawv cia thaum tseem ua tau dej num tseem ceeb.
Moos tsom kwm
Teem sijhawm ua haujlwm kom pom meej.
Cuab yeej xyaum kwv yees sijhawm
Muab sijhawm uas koj kwv yees piv rau lub sijhawm siv tiag.
Kev xyaum paub lub sijhawm
Xyaum kwv yees sijhawm nrog lus qhia; lub npe no tsis yog kev kuaj mob.
Cuab yeej xam sijhawm ua haujlwm tob
Npaj tej ntu sijhawm ua haujlwm uas tsis muaj dab tsi cuam tshuam.
Cuab yeej xam sijhawm sib tham
Saib seb muaj sijhawm seem npaum li cas ntawm tej haujlwm uas tau teem lawm.
Daim ntawv sau thaum xaus haujlwm
Sau tej haujlwm uas tseem tsis tiav thiab kauj ruam tom ntej ua ntej nres.
Kev sim ua pa thiab dej num
Saib cov zaug ua dej num uas muaj thiab tsis muaj sijhawm ua pa; yuav xaus txog qhov ua rau hloov tau los yuav tsum muaj kev tswj sib piv.
Cov lus teb uas cuam tshuam
- Cov neeg paub ob hom lus puas ua tau zoo dua hauv Kev xeem Stroop? →
- Kev cob qhia hlwb puas tuaj yeem txhim kho koj qhov IQ? →
- Tib neeg puas ua tau ntau yam tib lub sij hawm tiag? →
- Kev xeem Stroop puas kuaj tau ADHD? →
- Puas yog tias tom qab muaj yam cuam tshuam, yuav siv 23 feeb mam tsom rov qab tau? →
- Kev xeem nco rov qab ib txoj thiab ob txoj n-back sib txawv li cas? →
- Kev xeem nco rov qab N kauj ruam ntsuas tau dab tsi tiag? →
- Qhov qhab nia xeem Stroop zoo yog li cas? →
- Vim li cas qhov kev xeem Stroop nyuaj? →
Cov lus nquag nug
Puas yog kev tswj hlwb tib yam li lub siab tawv?
Kev tswj hlwb yog ib pab txheej txheem tswj kev xav. Qhab nia dej num tsis ntsuas ncaj qha tias koj siv zog ua tus neeg zoo npaum li cas lossis txhua yam uas koom nrog kev caum ib lub hom phiaj. 2
Kuv siv lub rooj Trail Making ntsuas kuv qhov kev xeem hauv vijtsam puas tau?
Tsis tau. Lub rooj ntawd qhia txog ib txoj kev xeem siv ntawv thiab xaum rau ib pab neeg muaj hnub nyoog thiab kev kawm ntawv tshwj xeeb. Qhov teeb tsa hauv vijtsam thiab txoj kev teb txawv. 1
Ib zaug tau txiaj ntsig Stroop tsis zoo puas qhia tias kuv muaj mob?
Tsis qhia. Ib qho dej num luv ntsuas kev tswj hlwb cuam tshuam los ntawm ntau yam thiab yuav tsum muaj kev txheeb xyuas thiab txhais kom raug; siv tsis tau los kuaj mob. 14
Cov chaw siv
Cov txuas coj mus rau DOI qub lossis cov ntaub ntawv teev qhov chaw qub. Kev sib piv hauv kev tshawb fawb piav txog cov dej num uas tau hais hauv qhov chaw siv; tsis yog pov thawj tias peb cov qauv siv hauv vas sab tau raug txheeb xyuas lawm.
- Tombaugh (2003). Trail Making Test A and B: Normative data stratified by age and education.
- Diamond (2012). Executive Functions.
- Miyake et al. (2000). The Unity and Diversity of Executive Functions and Their Contributions to Complex “Frontal Lobe” Tasks: A Latent Variable Analysis.
- Monsell (2003). Task switching.
- Scarpina et al. (2017). The Stroop Color and Word Test.
- Hedge et al. (2017). The reliability paradox: Why robust cognitive tasks do not produce reliable individual differences.
- Lim et al. (2010). A meta-analysis of the impact of short-term sleep deprivation on cognitive variables..
- Shields et al. (2016). The effects of acute stress on core executive functions: A meta-analysis and comparison with cortisol.
- Singh et al. (2025). Effectiveness of exercise for improving cognition, memory and executive function: a systematic umbrella review and meta-meta-analysis.
- Soveri et al. (2017). Working memory training revisited: A multi-level meta-analysis of n-back training studies.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Realistic precision and accuracy of online experiment platforms, web browsers, and devices.
- Melby-Lervåg et al. (2016). Working Memory Training Does Not Improve Performance on Measures of Intelligence or Other Measures of “Far Transfer”.
- Simons et al. (2016). Do “Brain-Training” Programs Work?.
- International Test Commission (2001). International Guidelines for Test Use.