01 / Nkag siab
Nws yog dab tsi
Ceev ua dab tsi?
Kev muab ib lub cim txuam rau ib tug lej yuav tsum nrhiav txoj cai, paub lub cim, nco tau yam yuav teb thiab ntaus lus teb. Yog tau txiaj ntsig qeeb, qhov qeeb yuav tshwm nyob rau ntau kauj ruam. Kev xeem ceev ua ntaub ntawv hauv siab txhob txwm siv tej yam yooj yim kom ua tau ntau zaus, tiam sis “yooj yim” tsis txhais tias tsis siv kev nco, kev pom lossis kev txav tes. 2
Raws li kev piav txog lub hlwb, ntau lub cev ua haujlwm sib koom: txheej txheem pom kev paub cov ntaub ntawv; txheej txheem hauv sab xub ntiag thiab sab saum taub hau tuav txoj cai thiab coj kev tsom kwm; txheej txheem txav cev tsim lus teb. Hais tias txhua yam no yog ib qho chaw ceev xwb yuav ua rau nkag siab yuam kev. Qhov sib npaug hloov thaum tib qho dej num hais lus, sau tes, ntaus keyboard lossis kov npo. 3
Vim li no, peb qhov kev xeem txuam cim thiab lej yog qhov pib ntsuas ncaj tshaj; kev xeem txuas kab thiab xam lej ceev kuj qhia tau lwm sab uas nyob ze. Kev ntaus ntawv thiab nyeem ntawv yog txuj ci kawm tau uas siv kev paub ntau. Lawv ntsuas tau cov txuj ci ntawd, tiam sis tsis tsim nyog muab suav cia tias yog kev ntsuas ceev ntawm kev xav uas huv dua lossis dav dua. 4 5
Peb ntsuas li cas
| Dej num | Yam uas ntsuas sij hawm | Lwm yam tseem ceeb uas yuav tsum siv |
|---|---|---|
| Txuam cim thiab lej | Muab cim txuam rau lej uas pom hauv tus yuam sij | Nrhiav pom, kawm tus yuam sij thiab ntaus lus teb |
| Kev txuas kab A | Txuas lej raws qhov sib lawv liag | Nrhiav, saib qhov chaw thiab txav tes |
| Sij hawm teb xaiv | Xaiv lus teb uas phim ib lub cim | Pes tsawg txoj kev xaiv thiab kev txuas cim rau lus teb |
| Xam lej raws sij hawm | Daws tej lej uas paub lawm | Kev paub xam lej thiab kev nco ua haujlwm |
Tib tug neeg yuav teb tau cim yooj yim ceev, tiam sis txuam cim thiab lej qeeb dua vim kev txuam muaj kev txiav txim siab ntxiv. Txoj kev tshawb fawb txog kev teb xaiv ntawm Woods thiab cov npoj yaig cais meej qhov xav tau kev xaiv lus teb ntawm kev tsim lus teb yooj yim. Lo lus “millisecond” tsis ua rau ob hom dej num sib npaug. 6
Saib qhov raug nrog kev ceev ua ke. Teb ceev dua tiam sis yuam kev ntau dua tej zaum qhia tias siv lwm txoj kev. Ib yam li ntawd, qhov nruab nrab sib txawv uas ruaj khov ntawm ob qho xwm txheej tseem muaj tau nrog rau qhov qeb tus neeg ib tug zuj zus uas tsis ruaj, tshwj xeeb thaum kev xeem luv. 7
Hnub nyoog thiab qhab nia qauv: yuav sib piv li cas thiaj ncaj ncees?
Cov lej no yog los ntawm ntu hnub nyoog ntawm txoj kev xeem txuam cim thiab lej hauv kev tshawb fawb ua qauv ntsuas ntawm Ye thiab cov npoj yaig. Lawv hloov qhab nia raws nplai los ntawm tag nrho 723 tus neeg laus, qhov nruab nrab yog 10 thiab qhov sib txawv qauv yog 3, ua ntej muab pab hnub nyoog sib piv. Cov no yog qhab nia raws nplai, tsis yog pes tsawg lo lus teb raug hauv ib feeb. 1
| Hnub nyoog (xyoo) | Qhab nia nruab nrab txuam cim thiab lej | Qhov sib txawv qauv |
|---|---|---|
| 18–29 | 11.56 | 2.55 |
| 30–39 | 10.48 | 2.93 |
| 40–49 | 8.69 | 2.38 |
| 50–59 | 8.07 | 2.86 |
Txoj kev tshawb fawb no ua nrog cov neeg Suav laus uas nyeem lus Mandarin. Nws pab qhia tias hnub nyoog thiab ib puag ncig ntawm pab neeg tseem ceeb; tsis ua pov thawj tias muaj ib nplai online siv tau rau txhua tus. Hartshorne thiab Germine kuj pom tias kev txuam cim thiab lej nce siab tshaj ntxov dua kev nco ua haujlwm thiab kev paub lus. Yog li qhab nia hloov raws hnub nyoog tau txawv ntawm kev paub lossis kev xav daws teeb meem. 2
Kev sib piv hnub nyoog ntawm ntau tus neeg tsis zoo ib yam li taug qab ib tug neeg raws sij hawm. Kev paub txoj kev xeem yuav zais tau qee qhov kev hloov thaum rov xeem; yog li, tsis tsim nyog txhais ib txoj kab sib piv tib lub sij hawm lossis ib qhab nia rov xeem uas zoo tuaj tias yog tag nrho zaj dab neeg. 8
02 / Muab tso rau hauv ntsiab lus
Yam cuam tshuam rau nws
Cov cim qhia pov thawj teb lo lus nug tias “qhov tshwm sim no puas muaj kev hloov?” Lawv tsis cog lus tias yuav nce tau ib npaum twg. Yog Helibrain muaj qib ntsuas pov thawj, yuav qhia nrog rau cov neeg uas qib ntawd siv tau thiab qhov tshwm sim uas ntsuas. “Tsis tau muab qib” txhais tias peb tsis muaj qib ntsuas uas phim; tsis txhais tias tsis muaj kev hloov. Kev tshawb pom txog hnub nyoog thiab cuab yeej yog pov thawj txog kev ntsuas, tsis yog qib ntsuas kev kho mob.
Kev pw tsaug zog
Muaj pov thawj zooQhov ntsuas khaws tseg: pw tsis tsaug zog kiag → kev ceev faj, tsis yog txhua hom dej num ceev.
Pw tsis txaus tej zaum ua rau kev ceev faj tsis zoo. Qhov cuam tshuam rau ib qhab nia ntsuas sij hawm kuj nyob ntawm hom dej num; kev kwv yees kev plam cim tsis yog kev kho qhab nia txuam cim thiab lej. 9
Kev ntxhov siab
Tsis tau ntsuas qib rau kev txuam cim thiab lejPov thawj txog kev tswj xyuas tsuas cuam tshuam ncaj qha ib nrab rau qhov dej num no.
Kev ntxhov siab yuav cuam tshuam kev nco ua haujlwm thiab hloov dej num. Peb tsis muaj qib ntsuas sib xws los kwv yees tias ib tug neeg yuav teb poob pes tsawg zaus hauv kev txuam cim thiab lej. 10
Kev tawm dag zog
Pov thawj tsis txausQhov ntsuas khaws tseg: kev tawm dag zog dav dav → kev txawj xav dav dav.
Peb qhov ntsuas dav uas muab pov thawj kev txawj xav los sib sau muaj kev ntseeg siab Tsawg heev. Tsis txhob txhais tias tej zaum muaj txiaj ntsig nruab nrab rau ib pab neeg txhais tias koj tus kheej yuav ceev ua ntaub ntawv hauv siab dua. 11
Hnub nyoog
Kev sib piv raws hnub nyoogDej num txuam cim thiab nrhiav pom; pab neeg thiab kev kawm ntawv tseem ceeb.
Siv tus qauv ntsuas rau hom dej num ntawd thiab khaws tib txoj kev teb. Tus qauv hnub nyoog hauv lub rooj tsis hloov qhab nia hauv browser mus ua “hnub nyoog hlwb.” 1
Kev xyaum
Pov thawj tshwj xeeb rau dej numQhab nia zoo tuaj thaum rov xeem thiab txiaj ntsig kev ceev uas tau cob qhia.
Cuab yeej
Pov thawj txog sij hawmKev qhia ntawm npo, kev txais lus teb thiab txuj ci siv cuab yeej.
Kho vajtse thiab txoj kev ntsuas sij hawm cuam tshuam tau rau qhov qeeb uas sau cia. Kev ntaus keyboard, kov npo lossis nias nas kuj ua tau qhov qeeb tshaj thaum yuav tsum teb rov qab ceev ceev. 14
Dab tsi hloov mus rau lwm yam, thiab dab tsi tsis hloov?
Kev txawj hauv ib qho dej num nqaim dua qhov hais tias lub hlwb ceev dua
Kev cob qhia ceev hauv ACTIVE siv ib qho kev pab cuam pom kev uas kho qib nyuaj raws tus neeg laus. Qhov txiaj ntsig ntawm kev txawj uas tau cob qhia yog pov thawj tseem ceeb txog txoj kev cob qhia ntawd thiab pab neeg ntawd. Qhov no tsis yog kev tshawb fawb txog kev txuam cim hauv peb lub vev xaib, thiab tsis tsim nyog muab hais dua tias yog pov thawj tias txhua qhov kev ua si teb ceev yuav muaj tib yam txiaj ntsig. 13
Feem ntau, cov ntawv tshuaj xyuas kev cob qhia hlwb hais kom ntsuas yam uas tsis tau xyaum. Qhab nia ntaus ntawv nce yuav yog kev txhim kho uas muaj nqis hauv kev ntaus ntawv, ib yam li nyeem tau raug dua thaum nyeem ceev yuav pab kev nyeem. Ib qho twg ib leeg tsis ua pov thawj tias txhua yam kev xav txhim kho. 15
Yog yuav xyaum, xub txiav txim seb yam txiaj ntsig twg tseem ceeb rau koj. Yog xav txuam cim thiab lej kom raug dua, sib piv tib qho dej num thiab saib pes tsawg qhov yuam kev. Yog xav kawm tau zoo dua, ntsuas cov ntaub ntawv uas koj kawm tau. Hloov ntawm ib hom txiaj ntsig mus rau lwm hom yuav tsum muaj pov thawj, tsis yog vim siv tib lo lus “ceev.”
03 / Sim thiab sib piv
Sim hauv Helibrain
Siv kev txuam cim thiab lej ua qhov dej num ntsuas tseem ceeb, ces muab piv rau lwm hom xws li kev txuas kab lossis sij hawm teb yooj yim. Khaws cov txiaj ntsig cais: pes tsawg zaus, vib nas this, lus hauv ib feeb thiab millisecond muaj ntsiab txawv.
Muaj phaib ntaus ntawv thiab nyeem ntawv vim tej no yog txuj ci ntsuas sij hawm uas siv tau hauv lub neej. Cov lus teb nrog lawv piav txog txoj kev siv cuab yeej, qhov raug, lus thiab kev nkag siab. Cuab yeej xyaum pab rov ua ib qho dej num; tseem yuav tsum txhais qhab nia raws li qhov kev xeem ntawd.
Kev xeem thiab kev ua si
Kev xeem ceev txhais cim ua lej
Muab cim txuam rau lej uas siv tus yuam sij.
Kev xeem txuas kab
Ntsuas sij hawm nrhiav pom raws qhov sib lawv liag thiab hloov kab.
Kev xeem xam lej ceev
Kev xam lej paub zoo thaum muaj sij hawm txwv.
Kev xeem lub sij hawm teb
Sib piv nrog ib qho dej num yooj yim dua uas teb rau cim.
Kev xeem hloov tes hauj lwm
Sib piv dej num uas rov ua tib txoj cai thiab hloov txoj cai.
Kev xeem nias nas ceev
Kev txav tes rov ua ntau zaus; tsis yog kev xeem ceev ntawm kev xav dav dav.
Kev cob qhia tsom phiaj
Txuj ci sib xyaw xaiv hom phiaj thiab tsom ntaus.
Kev xeem IQ
Saib kev ceev nrog rau lwm ntu hauv ib pawg xeem dav dua.
Cuab yeej thiab kev xyaum
Tus cob qhia ntaus ntawv
Xyaum ntaus ntawv kom raug.
Tus cob qhia xam lej hauv siab
Xyaum hom kev xam lej uas koj xaiv.
Kev xyaum nyeem ntawv
Xyaum nyeem kom ceev thaum tseem xam qhov nkag siab.
Tus cob qhia tsom phiaj
Xyaum xaiv hom phiaj thiab txav tib txoj kev siv cuab yeej.
Kev tshuaj xyuas kev tawm dag zog thiab dej num
Saib cov zaug ua ntej thiab tom qab ua si; qhov no tsis yog kev sim faib neeg xaiv random.
Cov lus teb uas cuam tshuam
- Koj lub hlwb ua tau zoo tshaj thaum koj muaj hnub nyoog li cas? →
- Lub sij hawm teb rau suab puas ceev dua lub sij hawm teb rau duab? →
- IQ nruab nrab txawv li cas raws hnub nyoog? →
- Qhov ceev nyeem ntawv nruab nrab yog li cas? →
- Qhov nruab nrab ceev ntaus ntawv hauv xov tooj yog li cas? →
- Qhov ceev ntaus ntawv nruab nrab yog li cas? →
- Puas yog caffeine pab kom teb sai dua? →
- Tib neeg puas ua tau ntau yam tib lub sij hawm tiag? →
- Koj puas yuav tsum siv kaum tus ntiv tes thiaj ntaus ntawv ceev? →
- Kev xeem IQ hauv internet ntsuas tau raug npaum li cas? →
- Nyeem 1,000 lo lus yuav siv sij hawm ntev npaum li cas? →
- Puas yog tias tom qab muaj yam cuam tshuam, yuav siv 23 feeb mam tsom rov qab tau? →
- Ua li cas thiaj xam tau qhov ceev ntaus ntawv ua lus ib feeb? →
- Cov qhab nia IQ 115, 130 thiab 145 nyob ntawm feem pua qeb twg? →
- Puas rov xeem IQ dua yuav ua kom koj tau qhab nia siab dua? →
- Vim li cas kuv lub sij hawm teb qeeb dua thaum siv xov tooj dua thaum siv koos pis tawj? →
- Lub sij hawm teb hloov li cas thaum muaj hnub nyoog? →
- Yuav tsum sim pes tsawg zaus thiaj ntseeg tau qhov kev xeem lub sij hawm teb? →
- Tib neeg puas teb tau hauv tsawg dua 100 milliseconds? →
- Vim li cas nyeem ntsiag to thiaj ceev dua nyeem nrov? →
- Kev nyeem ntawv qeeb npaum li cas thaum nyeem ua hom lus thib ob? →
- Lub sij hawm teb yooj yim thiab lub sij hawm teb xaiv txawv li cas? →
- Pw tsis txaus ua rau lub sij hawm teb qeeb npaum li cas? →
- Koj puas nyeem tau ceev dua yam tsis poob kev nkag siab? →
- Koj puas yuav tsum tso tseg kev hais lus ntsiag to hauv siab kom nyeem tau ceev dua? →
- Kuv yuav tsom rau kev ntaus ntawv ceev los sis ntaus kom raug? →
- Qhov qhab nia IQ zoo yog li cas? →
- Lub sij hawm teb zoo yog li cas? →
- Ntaus ntawv ceev li cas thiaj zoo? →
Cov lus nquag nug
Kev ceev ua ntaub ntawv hauv siab puas yog tib yam li sij hawm teb?
Tsis yog. Kev txuam cim thiab nrhiav pom muaj ntau kauj ruam, hos sij hawm teb yooj yim tsuas yog teb ib zaug rau ib lub cim. 6
Qhab nia txuam cim qeeb puas txhais tias kev txawj ntse qis?
Kev xeem txuam cim raws sij hawm yog ib feem ntawm kev ua tau xwb, thiab qhov pom kev, kawm txoj cai thiab kev siv cuab yeej cuam tshuam tau. Nws hloov tsis tau ib qho kev tshuaj xyuas dav dua. 2
Kuv puas muab kev ceev ntaus ntawv piv rau qhab nia txuam cim thiab lej tau?
Khaws ob qho ua txiaj ntsig cais. Kev ntaus ntawv siv ntau yam txuj ci txav tes thiab kev paub lus uas kawm tau, thiab muaj nws cov cai ntsuas. 4
Cov chaw siv
Cov txuas coj mus rau DOI qub lossis cov ntaub ntawv teev qhov chaw qub. Kev sib piv hauv kev tshawb fawb piav txog cov dej num uas tau hais hauv qhov chaw siv; tsis yog pov thawj tias peb cov qauv siv hauv vas sab tau raug txheeb xyuas lawm.
- Ye et al. (2022). The Chinese Brief Cognitive Test: Normative Data Stratified by Gender, Age and Education.
- Hartshorne & Germine (2015). When Does Cognitive Functioning Peak? The Asynchronous Rise and Fall of Different Cognitive Abilities Across the Life Span.
- Diamond (2012). Executive Functions.
- Dhakal et al. (2018). Observations on Typing from 136 Million Keystrokes.
- Brysbaert (2019). How many words do we read per minute? A review and meta-analysis of reading rate.
- Woods et al. (2015). Age-related slowing of response selection and production in a visual choice reaction time task.
- Hedge et al. (2017). The reliability paradox: Why robust cognitive tasks do not produce reliable individual differences.
- Salthouse (2009). When does age-related cognitive decline begin?.
- Lim et al. (2010). A meta-analysis of the impact of short-term sleep deprivation on cognitive variables..
- Shields et al. (2016). The effects of acute stress on core executive functions: A meta-analysis and comparison with cortisol.
- Singh et al. (2025). Effectiveness of exercise for improving cognition, memory and executive function: a systematic umbrella review and meta-meta-analysis.
- Scharfen et al. (2018). Retest effects in cognitive ability tests: A meta-analysis.
- Rebok et al. (2014). Ten‐Year Effects of the Advanced Cognitive Training for Independent and Vital Elderly Cognitive Training Trial on Cognition and Everyday Functioning in Older Adults.
- Bridges et al. (2020). The timing mega-study: comparing a range of experiment generators, both lab-based and online.
- Simons et al. (2016). Do “Brain-Training” Programs Work?.