Hla mus rau cov ntsiab lus

Lub peev xwm uas nyob tom qab qhab nia

Kev txawj xav txog qhov chaw thiab duab

Kev txawj xav txog qhov chaw thiab duab pab koj xav txog tej duab, qhov chaw thiab qhov sib raug ntawm tej no. Hauv ib txoj kev tshawb fawb hauv Ltalis, qhov tseeb nruab nrab ntawm kev tig duab yog 61.4% rau cov menyuam hnub nyoog 6–9 xyoo, 88.0% rau cov laus hnub nyoog 20–28 xyoo thiab 72.5% rau cov laus hnub nyoog 60–82 xyoo. Cov no yog txiaj ntsig ntawm tej pab neeg hauv txoj kev tshawb fawb, tsis yog tus qauv ntsuas rau peb qhov dej num uas txawv ntawd. 1

Hnub tshuaj xyuas zaum kawg · 13 qhov chaw siv

Saib cov kev xeem thiab cuab yeej ↓

01 / Nkag siab

Nws yog dab tsi

Pom, xav thiab nrhiav kev

Xav tig ib daim duab hauv siab, nco tias cov xwmfab nyob qhov twg thiab nrhiav kev hauv daim duab qhia chaw puav leej siv kev xav txog qhov chaw, tiam sis yog dej num sib txawv. Kev nrhiav kev hauv ib puag ncig loj kuj yuav tsum kawm ib puag ncig thiab muab qhov pom tam sim no piv rau txoj kev. Tsis txhob xav tias tig duab tau zoo ces yuav nrhiav kev tau zoo ib yam. Kev tshawb fawb txog kev xeem nrhiav kev tshuaj xyuas qhov sib raug ntawd nyias. 2

Kev xav pom duab hauv siab yog ib yam muaj feem cuam tshuam ntxiv: yog qhov uas koj pom ib daim duab hauv siab zoo npaum li cas. Kev tshawb fawb txog kev xav pom duab piav txog kev sib cuam tshuam ntawm cov duab hauv siab thiab cov txheej txheem tswj kev xav. Tsis tas txhua tus uas xav txog qhov chaw yuav qhia tias lawv pom duab hauv siab meej npaum li cas ib yam nkaus, thiab daim ntawv nug txog qhov pom meej ntawd tsis yog ib qho ntsuas qhov tseeb ntawm kev tig duab. 3

Yog piav yooj yim txog cov txheej txheem hauv hlwb, cov txheej txheem pom kev thiab sab nraud ntawm lub hlwb pab sawv cev thiab hloov cov ntaub ntawv txog qhov chaw; cov txheej txheem nyob nruab nrab ntawm sab hauv lub hlwb pab kawm thiab nco qhov chaw. Kev tswj ntawm sab hauv ntej pab tuav lub hom phiaj thiab muab lwm txoj kev xaiv los sib piv. Cov txheej txheem no sib tshooj nrog lwm yam txuj ci; tsis muaj ib qho qhab nia xav txog qhov chaw thiab duab uas ntsuas tau tag nrho lawv. 3 4

Qhov sib txawv no pab tau tshwj xeeb rau cov kev ua si hauv Helibrain: tig duab hauv siab, nco duab, nco cov chaw raws ib kab, nrhiav kev thiab xav pom duab yog dej num cais nyias. Hom dej num sib txawv qhia tau tias koj ntsib teeb meem rau ntu twg, tsis txhais tias yuav siv tau los kuaj mob.

Peb ntsuas li cas

Kev ntsuasLo lus nug tseem ceebQhov sib txawv tseem ceeb
Tig duab hauv siabOb daim duab puas yog tib daim tom qab tig?Tig duab txawv ntawm tig rov ua daim iav; lub kaum tig thiab sijhawm txwv
Nco qauv pom kevCov chaw twg muaj duab nyob?Nco tej yam tshwm ua ke, tsis yog hloov duab
Nco qhov chaw ua ntu zusCov chaw tshwm raws qhov kev txiav txim twg?Nco ob qho tib si: qhov chaw thiab qhov sib lawv liag
Nrhiav kevYuav mus qhov twg, los sis taw rov qab mus rau qhov pib li cas?Kawm ib puag ncig thiab xaiv qhov chaw siv los taw qhia
Daim ntawv nug txog kev xav pom duabDaim duab uas xav hauv siab zoo meej npaum li cas?Tus kheej qhia, tsis yog ib qho dej num ntsuas qhov tseeb

Cov kev tshawb fawb qub txog kev tig duab siv ob daim duab uas tswj kom zoo tib yam. Hloov ntawm tej thawv peb-seem mus ua tes lossis ntsej muag ces qhov nyuaj thiab cov tswv yim daws kuj hloov tau, raws li txoj kev tshawb fawb txog hnub nyoog hauv qab no qhia. Yam duab uas siv los sim yog ib feem ntawm qhov ntsuas. 5 1

Kev ua si nrhiav kev yuav muaj feem cuam tshuam rau lub neej tiag tiag, tiam sis tsis yog ib qho kev ntsuas tag nrho txog kev nrhiav kev txhua hnub. Kev txheeb xyuas qhov siv tau ntawm ib qho kev xeem nrhiav kev hauv xov tooj tsis tau txhais tias qhov kev ua si nrhiav kev hauv tshav nrhiav thiab taw qhia ntawm Helibrain siv tau ib yam nkaus. 2

Kev tshawb fawb txog kev tsis pom duab hauv siab kuj cais kev xav txog tej yam, qhov chaw thiab daim duab uas pom hauv siab raws li tus kheej. Qhia tias pom duab hauv siab tsis meej tsis txhais tias tsis muaj kev nco txhua yam txog qhov chaw. 6

Hnub nyoog thiab qhab nia qauv: yuav sib piv li cas thiaj ncaj ncees?

Cov hauv qab no yog kev sib piv ntawm ib txoj kev tshawb fawb, tsis yog ib lub rooj qauv ntsuas uas sawv cev rau sawv daws. Iachini thiab cov npoj yaig ntsuas qhov tseeb yam tsis txwv sijhawm, siv kab duab, tes thiab ntsej muag ob-seem; cov lej nruab nrab muab cov yam duab ntawd los sib xyaw. 1

Hnub nyoog ntawm pab neegCov neeg koomQhov tseeb nruab nrab ntawm kev tig duab
6–9 xyoo3661.4%
20–28 xyoo3088.0%
60–82 xyoo3072.5%

Cov feem uas sau hauv txoj kev tshawb fawb yog 0.614, 0.880 thiab 0.725; feem pua saum no yog cov feem ntawd muab sib npaug 100. Qhov tseeb txawv raws hom duab, thiab cov pab neeg kuj txawv hauv kev kawm ntawv thiab txoj kev xaiv neeg koom. Cov lej no siv ntsuas tsis tau peb qhov kev ua si tig duab peb-seem. 1

Kom pom dav dua txog cov laus, Salthouse tau qhia qhov sib txawv ntawm pab neeg hnub nyoog hauv kev xav pom thiab hloov duab ntawm hnub nyoog 18–60 xyoo, thiab kuj qhia tias rov ntsib qhov kev xeem ua rau nyuaj rau kev txhais cov kev hloov mus ntev. Tsis muaj ib qho txiaj ntsig twg qhia tias ib tug neeg yuav tsum tau qhab nia li cas hauv lwm yam dej num ntawm nplooj ntawv. Peb tsis muaj qauv ntsuas hnub nyoog uas sawv cev rau sawv daws rau Helibrain cov kev xeem tig duab, daim duab qhia chaw lossis daim phiaj uas nyob ntawm no. 7

02 / Muab tso rau hauv ntsiab lus

Yam cuam tshuam rau nws

Cov cim qhia pov thawj teb lo lus nug tias “qhov tshwm sim no puas muaj kev hloov?” Lawv tsis cog lus tias yuav nce tau ib npaum twg. Yog Helibrain muaj qib ntsuas pov thawj, yuav qhia nrog rau cov neeg uas qib ntawd siv tau thiab qhov tshwm sim uas ntsuas. “Tsis tau muab qib” txhais tias peb tsis muaj qib ntsuas uas phim; tsis txhais tias tsis muaj kev hloov. Kev tshawb pom txog hnub nyoog thiab cuab yeej yog pov thawj txog kev ntsuas, tsis yog qib ntsuas kev kho mob.

Kev pw tsaug zog

Tsis tau muab qib rau kev txawj xav txog qhov chaw

Cov pov thawj txog kev tsom kwm thiab kev nco tsuas cuam tshuam ncaj qha xwb.

Pw tsis txaus yuav cuam tshuam kev tsom kwm thiab kev nco uas pab txhawb lwm yam dej num. Peb cov pov thawj txog kev ceev faj tsis tau qhia tias qhov tseeb ntawm kev tig duab lossis kev nrhiav kev yuav poob pes tsawg. 8

Kev ntxhov siab

Tsis tau muab qib rau kev tig duab

Cov pov thawj tsis tshua ruaj txog kev nco ua haujlwm tsuas cuam tshuam ncaj qha xwb.

Kev ntxhov siab yuav hloov qhov kev tswj uas yuav tsum siv rau ib qho dej num xav txog qhov chaw, tiam sis peb tsis muaj ib qho kev ntsuas uas muab qib thiab phim rau qhov qhab nia tig duab lossis nrhiav kev no. 9

Kev tawm dag zog

Pov thawj tsawg dhau

Qib uas khaws cia: kev txawj xav dav dav, ntau pab neeg sib xyaw.

Qib dav dav ntawm kev tawm dag zog yog “Tsawg heev.” Siv tsis tau qib no los twv seb ib tug neeg qhov qhab nia xav txog qhov chaw yuav nce npaum li cas, lossis qhia tias peb cov kev ua si yuav tsum tawm dag zog npaum li cas thiaj pab tau. 10

Hnub nyoog

Kev sib piv hnub nyoog

Hom duab, tswv yim daws, kev kawm ntawv thiab hom dej num puav leej tseem ceeb.

Lub rooj qhia qhov sib txawv ntawm pab neeg hnub nyoog rau ib hom duab xwb. Tsis txhob saib hnub nyoog tsis quav ntsej tias cov pab neeg sib tshooj ntau thiab tej txuj ci xav txog qhov chaw txawv nyias. 1

Kev xyaum

Tsis tau muab qib raws cai ntawm no

Kev tshuaj xyuas kev cob qhia xav txog qhov chaw; tsis txhob hloov siv qib kev cob qhia dav dav.

Kev cob qhia xav txog qhov chaw pab txhim kho tej txuj ci ntsuas tau hauv cov kev tshawb fawb uas tshuaj xyuas. Qhov txiaj ntsig cuam tshuam npaum li cas nyob ntawm seb cob qhia thiab ntsuas yam twg; qhov no tsis yog tus qauv ntsuas hnub nyoog. 11

Cuab yeej

Lub ntsiab lus ntawm kev ntsuas

Qhov loj thiab cov qauv qhia ntawm daim duab nrog rau txoj kev teb yuav hloov tau qhov dej num.

Hloov daim vijtsam yuav hloov qhov loj ntawm daim duab, lub kaum uas pom thiab qhov yuav tsum tau teb. Cov pov thawj txog sijhawm qhia tias yuav tsum khaws ntaub ntawv txog cuab yeej nrog rau cov kev sib piv uas ntsuas ceev. 12

Dab tsi hloov mus rau lwm yam, thiab dab tsi tsis hloov?

Xyaum txawj xav txog qhov chaw tau, tiam sis yuav tsum paub tias xyaum tau dab tsi

Uttal thiab cov npoj yaig txoj kev tshuaj xyuas ntau txoj kev tshawb fawb qhia tias kev txawj xav txog qhov chaw tsis yog yam nyob ruaj khov tas mus li xwb. Lawv tshuaj xyuas kev cob qhia thiab seb puas hloov mus pab tau lwm yam dej num txog qhov chaw. Qhov pov thawj no txhawb tau ib qho lus xaus nqaim dua qhov cog lus tias xyaum ib qho kev ua si xav txog qhov chaw twg los yeej pab txhua yam kev txawj hauv lub neej lossis kev kawm ntawv. 11

Tib lub sijhawm, cov kev tshuaj xyuas dav txog kev cob qhia hlwb ceeb toom tias txawj dua ib qho dej num uas xyaum tsis tau txhais tias txawj ntse dav dua. Kev xyaum muaj nuj nqis yuav tsum qhia meej tias xav txhim kho dab tsi: tig tej yam uas tsis tau pom dua, nco ib qho chaw, kos duab kom raug lossis kawm ib txoj kev. Cov no yog txuj ci muaj nuj nqis txawm tias tsis tsim nyog cog lus tias yuav hloov mus pab txhua yam. 13

Daim ntawv nug txog kev xav pom duab hauv siab tsis yog ib lub hom phiaj cob qhia uas txhua tus yuav tsum ua kom siab tshaj plaws. Qhov sib raug ntawm kev pom duab hauv siab raws li tus kheej qhia thiab qhov ua tau tiag nyuab dua li hais tias “pom duab meej dua ces xav txog qhov chaw zoo dua.” Xaiv lub hom phiaj tseem ceeb rau koj thiab siv ib qho kev ntsuas uas ntsuas tau lub hom phiaj ntawd tiag. 3

03 / Sim thiab sib piv

Sim hauv Helibrain

Muab ib qho dej num hloov duab piv rau ib qho dej num nco, thiab yog xav tau ces ntxiv ib qho dej num nrhiav kev. Nyeem txoj cai teb kom zoo: thaum xub pom, daim duab tig rov ua daim iav thiab daim duab tig ib puag ncig yuav zoo sib xws. Cais cov qhab nia uas muaj sijhawm txwv thiab cov uas tsis txwv sijhawm.

Qhov kev ua si kos duab nyob ntawm no ua ib qho dej num uas siv qhov muag thiab tes ua ke: yuav tsum tswj tes thiab saib tus qauv. Cov cuab yeej nco pab koj xyaum cov tswv yim uas koj xaiv; lawv tsis ntsuas ib feem pua sib piv rau txhua yam dej num xav txog qhov chaw.

Kev xeem thiab kev ua si

Cuab yeej thiab kev xyaum

Cov lus teb uas cuam tshuam

Cov lus nquag nug

Puas yuav tsum pom duab hauv siab meej thiaj txawj xav txog qhov chaw?

Kev pom duab hauv siab meej raws li tus kheej qhia thiab kev ua tau thaum xav txog qhov chaw yog ob yam ntsuas txawv. Kev tshawb fawb txog kev tsis pom duab hauv siab pom tias qee leej tseem nco tau qhov chaw txawm lawv xav pom duab tsis meej. 6

Puas yog kev tig duab hauv siab thiab kev nrhiav kev tib yam?

Tsis yog. Ob yam siv tej txuj ci xav txog qhov chaw sib koom, tiam sis kev nrhiav kev tseem yuav tsum kawm ib puag ncig thiab xaiv txoj kev lossis qhov chaw siv los taw qhia. 2

Kuv puas txawj dua tau yog xyaum?

Kev tshawb fawb txog kev cob qhia xav txog qhov chaw txhawb tias tej txuj ci ntsuas tau yuav txhim kho, tiam sis qhov pab tau npaum li cas nyob ntawm hom dej num. Qhov no tsis lav tias txhua qhov kev ua si yuav pab tau dav. 11

Cov chaw siv

Cov txuas coj mus rau DOI qub lossis cov ntaub ntawv teev qhov chaw qub. Kev sib piv hauv kev tshawb fawb piav txog cov dej num uas tau hais hauv qhov chaw siv; tsis yog pov thawj tias peb cov qauv siv hauv vas sab tau raug txheeb xyuas lawm.

  1. Iachini et al. (2019). The Effect of Body-Related Stimuli on Mental Rotation in Children, Young and Elderly Adults.
  2. Coutrot et al. (2019). Virtual navigation tested on a mobile app is predictive of real-world wayfinding navigation performance.
  3. Pearson (2019). The human imagination: the cognitive neuroscience of visual mental imagery.
  4. Squire (2009). Memory and Brain Systems: 1969–2009.
  5. Shepard et al. (1971). Mental Rotation of Three-Dimensional Objects.
  6. Bainbridge et al. (2021). Quantifying aphantasia through drawing: Those without visual imagery show deficits in object but not spatial memory.
  7. Salthouse (2009). When does age-related cognitive decline begin?.
  8. Lim et al. (2010). A meta-analysis of the impact of short-term sleep deprivation on cognitive variables..
  9. Shields et al. (2016). The effects of acute stress on core executive functions: A meta-analysis and comparison with cortisol.
  10. Singh et al. (2025). Effectiveness of exercise for improving cognition, memory and executive function: a systematic umbrella review and meta-meta-analysis.
  11. Uttal et al. (2013). The malleability of spatial skills: A meta-analysis of training studies..
  12. Anwyl-Irvine et al. (2020). Realistic precision and accuracy of online experiment platforms, web browsers, and devices.
  13. Simons et al. (2016). Do “Brain-Training” Programs Work?.