01 / Nkag siab
Nws yog dab tsi
Nco tau ntau yam sib txawv
Kev nco txog tej xwm txheej yog kev nco txog tej yam uas tau tshwm sim thiab lawv lub ntsiab lus; kev nco txog kev paub yog kev nco tau tej ntaub ntawv uas paub. Txuj ci thiab cwj pwm uas ib txwm ua los kuj khaws tau ntev, txawm tsis tas yuav nco meej txog txhua zaus uas tau kawm los. Cov kev sib txawv no pab piav tias vim li cas kev nco txog ib qho xwm txheej, kev paub ib qhov tseeb thiab kev ua ib yam uas paub zoo ho tsis zoo ib yam. 2
Lub hippocampus thiab cov qauv nyob ib ncig ntawm ntu nruab nrab ntawm lub paj hlwb sab hauv pob ntseg tseem ceeb rau kev tsim thiab rov nrhiav tau ntau hom kev nco uas nco meej tau; hos tej kab ke hauv ntau thaj chaw ntawm lub hlwb loj sawv cev rau kev paub thiab tej kev dhau los. Lwm hom kev nco siv cov qauv xws li striatum thiab cerebellum. Qhov no yog lus piav kom yooj yim txog ntau kab ke uas sib cuam tshuam; tsis tau txhais tias ib qho qhab nia nco hauv internet xeem txhua kab ke nyias. 2
Kev nco kuj muaj ntau theem: yuav tsum xub muab ntaub ntawv nkag rau hauv siab, khaws cia dhau ib ntus, ces thiaj rov nrhiav tau thaum xeem. Nco tsis tau ib lo lus tsis tas txhais tias cov ntaub ntawv uas khaws cia ploj lawm. Thaum muaj lus qhia pab, kev xaiv kom paub qhov qub txawv ntawm qhov tshiab muaj lus pab uas kev rov nco dawb tsis muaj; hos ib qho dej num tam sim ntawd qhia tau tsawg dua txog kev khaws cia tom qab tos ntev. Mayo txoj kev xeem kawm lus ntsuas cov txiaj ntsig no nyias. 1
Helibrain cov dej num hais lus thiab ntsej muag luv luv ntsuas kev kawm thiab kev paub dua thaum ua ib zaug. Lus nug txog kev paub dav ntsuas tej kev paub uas twb kawm tau lawm. Tsis muaj ib qho twg qhia tau meej tias koj tseem yuav nco tau npaum li cas tom qab ob peb lub lis piam, lossis hloov tau ib qho kev ntsuas kev nco mus ntev uas ntsuas txhua sab.
Peb ntsuas li cas
| Hom dej num | Yam uas muab piv | Yam uas yuav tsum qhia kom meej |
|---|---|---|
| Kawm ib daim npe ntau zaus | Rov nco tau li cas tom qab pom daim npe ib zaug dhau ib zaug | Daim npe, lus, cov zaug xeem thiab txoj kev suav qhab nia |
| Rov nco tom qab ncua sij hawm | Rov nrhiav tau tej ntaub ntawv uas kawm lawm tom qab tos ib ntus | Ntev npaum li cas, ua dab tsi thaum tos thiab puas muaj lus pab |
| Paub qhov qub | Qhia qhov txawv ntawm tej ntaub ntawv uas twb pom thiab qhov tshiab | Suav cov lus teb yuam kev tias yog qub thiab cov lus teb raug tias yog qub |
| Lus nug txog kev paub | Rov nco tau ntaub ntawv uas twb kawm lawm | Yam kab lis kev cai uas tau ntsib thiab cov ntsiab lus uas muab los xeem |
| Khaws txuj ci | Ua ib qho kev uas twb kawm lawm | Keeb kwm kev xyaum thiab lub sij hawm uas khaws cia |
Mayo qhov kev tshuaj xyuas xeem nco lus hnov siv qhov rov nco tom qab 30 feeb nrog rau cov qhab nia kawm thiab kev paub qhov qub. Qhov no tsis txhais tias 30 feeb yog ciam teb siv tau rau txhua tus los faib kev nco luv thiab kev nco ntev; nws tsuas yog lub sij hawm ncua hauv qhov kev xeem ntawd. Cov qhab nia uas kho raws hnub nyoog siv tau rau txoj kev xeem ntawd xwb. 1
Kev paub lus qhia tau ib qho piv txwv txawv: cov neeg laus tej zaum paub tau ntau lo lus thaum xaiv los ntawm kev pom, hos lwm yam kev ntsuas kawm tej yam tshiab ho txawv. Qhab nia paub lus siab tsis tau txhais tias tsis muaj teeb meem kawm tej xwm txheej tshiab; qhab nia lus nug dav qis kuj yog vim tsis paub cov ntsiab lus ntawd xwb. 3 4
Hnub nyoog thiab qhab nia qauv: yuav sib piv li cas thiaj ncaj ncees?
Lub rooj no yog ib qho piv txwv xam raws cov qauv uas tau luam tawm, tsis yog ib pawg ntaub ntawv tshiab. Peb siv Mayo txoj kev kawm thiab nws tus qauv xam qhab nia T rau kev rov nco tom qab 30 feeb, muab tib qho qhab nia rov nco nyoos 8/15 lo lus (qhab nia ntsuas 10), thiab cia tus lej poj niam txiv neej yog poj niam thiab kawm ntawv 16 xyoo. Qhab nia T muaj qhov nruab nrab 50 thiab qhov sib txawv txheem 10. 1
| Hnub nyoog | Tib qho qhab nia rov nco tom qab ncua | Qhab nia T uas suav kho raws hnub nyoog/poj niam txiv neej/kev kawm |
|---|---|---|
| 40 | 8 ntawm 15 | 36 |
| 60 | 8 ntawm 15 | 42 |
| 80 | 8 ntawm 15 | 50 |
Cov nqi no muab suav thiab muab puag ncig raws qhov zauv hauv daim ntawv tshawb fawb. Qhov kev kawm tsim qauv muaj 4,428 tus laus hnub nyoog 30–91 xyoo thiab feem coob yog neeg Dawb; tsis yog tus qauv siv tau thoob ntiaj teb rau txhua hom lus thiab kab lis kev cai. Tib qho txiaj ntsig nyoos ho txhais txawv thaum muab ua tus qauv, vim qhov uas pom zoo li cas hloov raws pab hnub nyoog. 1
Cov no tsis yog cov lus qhia suav qhab nia rau Helibrain qhov kev ua si lo lus, vim cov ntaub ntawv, txoj kev paub qhov qub thiab lub sij hawm ncua txawv. Peb cov dej num tseem tsis tau muaj qauv hnub nyoog uas sawv cev tau rau pej xeem sawv daws. Tus qauv kuj tsuas qhia kev sib piv xwb, tsis qhia qhov ua rau ib tug neeg tau qhab nia li ntawd lossis qhia mob.
02 / Muab tso rau hauv ntsiab lus
Yam cuam tshuam rau nws
Cov cim qhia pov thawj teb lo lus nug tias “qhov tshwm sim no puas muaj kev hloov?” Lawv tsis cog lus tias yuav nce tau ib npaum twg. Yog Helibrain muaj qib ntsuas pov thawj, yuav qhia nrog rau cov neeg uas qib ntawd siv tau thiab qhov tshwm sim uas ntsuas. “Tsis tau muab qib” txhais tias peb tsis muaj qib ntsuas uas phim; tsis txhais tias tsis muaj kev hloov. Kev tshawb pom txog hnub nyoog thiab cuab yeej yog pov thawj txog kev ntsuas, tsis yog qib ntsuas kev kho mob.
Kev pw tsaug zog
Pov thawj tseem tsawg dhauQib ntsuas khaws tseg: pw tsis txaus ze lub sij hawm kawm → kev nco tom qab.
Cov qib ntsuas kev nco uas phim yog Tsawg heev. Cov kev tshawb fawb cais kev pw tsis txaus ua ntej kawm ntawm kev pw tsis txaus tom qab kawm; tsis tsim nyog muab ib qho txiaj ntsig sau ua ke los siv rau txhua lub sij hawm. 5
Kev ntxhov siab
Pov thawj tseem tsawg dhauQib ntsuas khaws tseg: kev ntxhov siab tam sim ua ntej rov nco → kev nco txog xwm txheej.
Qib ntsuas tias muaj feem cuam tshuam uas phim yog Tsawg heev. Kev ntxhov siab ua ntej rov nco thiab kev ntxhov siab tom qab kawm yog ob yam txawv; tsis tsim nyog muab los ua ib qho lus hais txog kev nco xwb. 6
Kev tawm dag zog
Pov thawj tseem tsawg dhauQib ntsuas khaws tseg: kev txawj xav dav dav uas muab ntau qhov kev tshawb fawb los xam ua ke.
Qhov kev kwv yees dav dav txog kev tawm dag zog muaj pov thawj ntseeg tau Tsawg heev. Qhov no tsis qhia tias ib tug neeg yuav tseem nco tau pes tsawg lo lus lossis xwm txheej tom qab lub sij hawm ncua uas xaiv tseg. 7
Hnub nyoog
Kev sib piv raws hnub nyoogKev kawm txog xwm txheej, kev paub thiab txuj ci yog cov txiaj ntsig sib txawv.
Cov qauv uas tsim nyog siv tau kho tau raws hnub nyoog thiab lwm yam ntaub ntawv pej xeem uas cuam tshuam. Qhov piv txwv saum no qhia ib txoj cai suav qhab nia xwb; tsis yog hais tias txhua kaum xyoo yuav plam kev nco ib qho tas mus li. 1
Kev xyaum
Muaj tsawg / pov thawj tseem tsawg dhauCov qib ntsuas khaws tseg: kev rov nrhiav ntaub ntawv Tsawg; kev xyaum ncua sij hawm dav dav Tsawg heev.
Cuab yeej
Lub ntsiab lus ntawm kev ntsuasTxoj kev nthuav thiab teb hloov tau qhov dej num.
Kev nthuav ntaub ntawv ua suab thiab ua duab muab lus pab thiab tswv yim siv sib txawv. Siv tib hom thiab tib lub sij hawm ncua ua ntej txhais tias kev khaws cia zoo dua. 10
Dab tsi hloov mus rau lwm yam, thiab dab tsi tsis hloov?
Nqa qhov kev xyaum mus rau tej ntaub ntawv uas yuav siv tom qab
Kev xyaum rov nco thiab faib kev kawm ua tej ntu ncua sij hawm pab kawm thiab khaws tej ntaub ntawv, tsis yog nce qhab nia peev xwm dav dav. Ib qho kev tshuaj xyuas cov tswv yim kawm piav qhov xwm txheej thiab txiaj ntsig ntawm txhua txoj kev. Peb cov qib ntsuas pov thawj tseem ceev faj thiab txuas nrog cov kev sib piv tshwj xeeb ntawd, txawm tias ib txoj kev muaj laj thawj zoo siv tau. 11
Kev qhia kom paub qhov raug kuj cuam tshuam rau yam uas kawm tau. Kev yuam kev qhia tau qhov uas tseem tsis tau paub, tiam sis lub hom phiaj tsis yog kom nco lo lus teb yuam kev; phau sau kev yuam kev yuav tsum txuas lo lus teb uas sim rau qhov kho thiab qhov piav qhia. Kev tshawb fawb txog kev kawm ntawm kev yuam kev cais cov xwm txheej no, tsis suav tias txhua qhov yuam kev pab ib yam nkaus. 12
Rov xyaum tib qho kev ua si paub qhov qub yog ib yam dej num nqaim dua. Kev tshuaj xyuas kev cob qhia hlwb tsis txaus los xaus tias qhab nia hauv kev ua si nce ces kev nco txhua yam yuav zoo dua. Yog koj xav nco npe lossis ntaub ntawv kawm, sim rov nco cov ntaub ntawv ntawd tom qab lub sij hawm uas tsim nyog, siv hom lus pab uas koj yuav xav tau. 13
Cov cuab yeej tsev nco thiab phaib yog sijhawm los siv tswv yim rau tej ntaub ntawv uas koj xaiv. Ntsuas seb puas pab tau los ntawm kev rov nco tom qab, raws txoj kev sim uas qhia meej. Cov tswv yim pab nco no tsis yog ib qho ntsuas kev nco tshiab uas twb muaj qauv raws hnub nyoog.
03 / Sim thiab sib piv
Sim hauv Helibrain
Siv cov kev xeem los tshawb xyuas ntau sab ntawm kev nco, thiab siv cov cuab yeej kawm rau lub hom phiaj kawm uas koj xaiv. Kev paub qhov qub tam sim ntawd, nco ib lub npe thiab rov nco qhov tseeb tom qab ib lub lim tiam yuav tsum suav nyias.
Yog xav tshuaj xyuas koj tus kheej txoj kev kawm, sau cov ntaub ntawv, hnub kawm, lub sij hawm tos ua ntej xeem thiab seb puas siv lus pab cia. Muab cov ntaub ntawv ntawd piv ua ke muaj nqis dua muab ob qho kev ua si uas txawv sib piv raws qhov ntev tshaj uas ua tau. Daim teev xyuas cwj pwm hauv qab no yog rau kev kawm xwb, tsis yog kev ntsuas kev nco.
Kev xeem thiab kev ua si
Kev xeem nco ntsej muag
Kawm ntsej muag uas tsis paub thiab paub dua ntawm cov ntsej muag zoo sib xws.
Kev tshuaj xyuas tus cwj pwm pab lub hlwb kom noj qab nyob zoo
Tshawb xyuas cov ncauj lus tshawb fawb siv ib daim teev; qhov no tsis xeem kev nco.
Cuab yeej thiab kev xyaum
Kev tshuaj xyuas kev xyaum nco
Tshawb xyuas cov dej num txog kev nco yam tsis suav tias yog ib pawg kev xeem kho mob.
Phaib kawm
Xyaum rov nco koj cov ntaub ntawv.
Rov nco ntawm daim ntawv dawb
Xyuas seb koj rov nco tau dab tsi ua ntej rov saib.
Tus npaj kev rov xyuas ncua sij hawm
Teem caij rov xyuas tom qab.
Tsev nco
Xyaum siv tswv yim nco raws qhov chaw rau tej ntaub ntawv uas xaiv.
Tus cob qhia nco lej
Xyaum nco cov lej sib law liag thiab cov tswv yim.
Tus cob qhia nco phaib
Xyaum khaws cov phaib sib law liag cia.
Tus cob qhia nco npe thiab ntsej muag
Xyaum txuas ob yam ua ke kom tom qab rov nco tau.
Phau sau kev yuam kev
Txuas qhov yuam kev rau qhov kho thiab qhov piav qhia.
Lub tshuab mloog suab xyaum
Rov mloog cov ntaub ntawv suab uas xaiv tseg.
Tus npaj pw tsaug zog rau kev xeem
Npaj sijhawm kawm thiab sijhawm pw; tsis kwv yees tias kev nco yuav zoo tuaj npaum li cas.
Cov lus teb uas cuam tshuam
Cov lus nquag nug
Kev nco mus ntev puas txhais tias nco tau txhua yam mus ib txhis?
Tsis yog. Lo lus no hais txog kev khaws ntaub ntawv dhau lub sij hawm tam sim ntawd, siv ntau hom kev nco. Kev kawm, kev hnov qab, lus pab thiab tej xwm txheej thaum rov nco puav leej tseem ceeb. 2
Kuv puas siv tau lub rooj hnub nyoog los txhais qhab nia kev ua si nco lus?
Tsis tau. Lub rooj yog ib qho piv txwv suav raws ib tus qauv tshwj xeeb ntsuas kev rov nco tom qab ncua sij hawm. Helibrain qhov kev ua si siv ntaub ntawv thiab txoj cai paub qhov qub txawv. 1
Phaib kawm puas cob qhia kom kev nco muaj peev xwm dua?
Nws pab xyaum rov nco tej ntaub ntawv uas xaiv tseg. Pov thawj txog kev khaws ntaub ntawv tsis tsim nyog muab txhais dua tias ua pov thawj tias kev nco dav dav muaj peev xwm dua. 8
Cov chaw siv
Cov txuas coj mus rau DOI qub lossis cov ntaub ntawv teev qhov chaw qub. Kev sib piv hauv kev tshawb fawb piav txog cov dej num uas tau hais hauv qhov chaw siv; tsis yog pov thawj tias peb cov qauv siv hauv vas sab tau raug txheeb xyuas lawm.
- Stricker et al. (2020). Mayo Normative Studies: Regression-Based Normative Data for the Auditory Verbal Learning Test for Ages 30–91 Years and the Importance of Adjusting for Sex.
- Squire (2009). Memory and Brain Systems: 1969–2009.
- Brysbaert et al. (2016). How Many Words Do We Know? Practical Estimates of Vocabulary Size Dependent on Word Definition, the Degree of Language Input and the Participant’s Age.
- Hartshorne & Germine (2015). When Does Cognitive Functioning Peak? The Asynchronous Rise and Fall of Different Cognitive Abilities Across the Life Span.
- Newbury et al. (2021). Sleep deprivation and memory: Meta-analytic reviews of studies on sleep deprivation before and after learning..
- Shields et al. (2017). The effects of acute stress on episodic memory: A meta-analysis and integrative review..
- Singh et al. (2025). Effectiveness of exercise for improving cognition, memory and executive function: a systematic umbrella review and meta-meta-analysis.
- Rowland (2014). The effect of testing versus restudy on retention: A meta-analytic review of the testing effect..
- Cepeda et al. (2006). Distributed practice in verbal recall tasks: A review and quantitative synthesis..
- Woods et al. (2010). Improving digit span assessment of short-term verbal memory.
- Dunlosky et al. (2013). Improving Students’ Learning With Effective Learning Techniques.
- Metcalfe (2016). Learning from Errors.
- Simons et al. (2016). Do “Brain-Training” Programs Work?.