Hla mus rau cov ntsiab lus

Lub peev xwm uas nyob tom qab qhab nia

Kev tsom kwm

Kev tsom kwm pab koj xaiv cov ntaub ntawv uas siv tau thiab mob siab rau. Hauv ib txoj kev tshawb fawb muaj 10,430 tus neeg hnub nyoog 10–70, kev tsom kwm ntev tau nce siab tshaj thaum ntxov hauv hnub nyoog plaub caug, hos txoj kev teb hloov mus ceev faj dua; “teb ceev dua” thiab “tsom kwm zoo dua” yog ob yam txiaj ntsig txawv. 1

Hnub tshuaj xyuas zaum kawg · 14 qhov chaw siv

Saib cov kev xeem thiab cuab yeej ↓

01 / Nkag siab

Nws yog dab tsi

Mob siab ua ib qho dej num thiab xaiv yam uas yuav tsom

Kev tsom kwm ntev yog tuav lub hom phiaj ntawm dej num cia hauv siab mus ib ntus, nrog rau tej ntu uas tsis muaj dab tsi ntau los ua. Kev tsom kwm xaiv yog muab yam tseem ceeb ua ntej thaum muaj lwm yam los sib tw kom koj mloog. Yog li, ib qho dej num tos saib cim ntsiag to thiab ib qho dej num xaiv xim thaum muaj lus cuam tshuam nug ob lo lus nug txawv. Qhab nia qis hauv ib qho twg tsis qhia tias ib tug neeg tsom tau pes tsawg feeb rau txhua yam dej num. 2

Ib qho kev piav qhia yooj yim cais cov txheej txheem pab ceeb toom, tig mus rau tej ntaub ntawv thiab tswj xyuas. Tej yam hauv lub hlwb qia thiab thalamus uas cuam tshuam kev ceeb toom ua haujlwm ua ke nrog cov koom tes tsom kwm hauv sab xub ntiag thiab sab saum taub hau; cov koom tes no hu cov txheej txheem hnov lus uas haum rau yam koj tab tom ua los pab. Qhov no yog ib qho qauv piav qhia xwb, tsis yog daim duab qhia tias ib qho qhab nia xeem twg los ntawm ib thaj tsam hlwb twg. 2

Peb qhov kev xeem kev tsom kwm ntsuas seb koj npaj tos cim puas txhij. Go/no-go ntxiv qhov yuav tsum tuav tsis txhob teb; Stroop ntxiv lo lus thiab xim uas sib tw kom koj mloog. Ib tug neeg yuav ua tau zoo thaum tos tej cim uas tshwm qee zaus, tiam sis lus uas sib cuam tshuam yuav cuam tshuam nws; lossis rov qab li ntawd. Saib cov duab dav dua pab kom pom tej yam dej num xav kom ua, tsis txhob muab nruab nrab ua ib qhab nia tsom ntsoov uas piav tsis meej. 3

Peb ntsuas li cas

Hom kev xeem qubYam tseem ceeb uas yuav tsum uaSaib ua ke li cas
Kev xeem ceev faj ntawm tes tawNpaj tos cov cim uas tshwm tsis raws caijKev ceev teb ib txwm, kev teb qeeb thiab kev plam cim
Kev xeem ua haujlwm txuas musTeb ntau zaus thaum saib xyuas seb puas muaj yam txawvTeb raug, plam, ceeb toom yuam kev thiab kev sib xws ntawm kev teb
Kev xeem StroopXaiv xim kua mem txawm muaj ib lo lus cuam tshuamQhov raug thiab tus nqi ntawm kev cuam tshuam
Qhia duab ceev ua ntu zusXaiv cov cim uas tshwm ze ze ua keQhov raug rau lub cim tom qab, nyob ntawm seb puas pom lub cim xub thawj

Txoj kev xeem kev tsom kwm ntev yuav tsum siv sij hawm txaus kom pom qhov hloov pauv. Hauv kev tshawb fawb txog kev pw tsaug zog, tus ciam suav tias yog kev plam thiab lub sij hawm xeem yog ib feem ntawm txoj kev xeem tshwj xeeb; tsis yog tus ciam kho mob uas siv tau rau txhua tus. Peb qhov kev ua si luv tsis yog tib yam li PVT hauv chaw kuaj uas siv los txheeb xyuas qhov cuam tshuam ntawm pw tsis txaus. 4

Qhov kev plam tsom kwm ib pliag yog lwm qhov piv txwv tias dej num tshwj xeeb npaum li cas: thaum qhia ntau yam ceev ua ntu zus raws tej xwm txheej tshwj xeeb, kev txheeb tau ib lub cim yuav ua rau pom tsis tau lwm lub cim ib ntus. Qhov no tsis txhais tias lub hlwb nres ua haujlwm thaum muaj ob yam xwm txheej hauv lub neej tiag tshwm ze ze ua ke. 5

Qhov txawv ntawm ob qhab nia tej zaum yuav tsis ruaj npaum li qhov tshwm sim uas paub zoo hauv kev sim qhia. Qhov nruab nrab Stroop effect uas pom tau ruaj khov hauv ib pab neeg tsis lav tias ib qho qhab nia cuam tshuam luv yuav muab tau qib tus neeg ib tug zuj zus ruaj khov. 6

Hnub nyoog thiab qhab nia qauv: yuav sib piv li cas thiaj ncaj ncees?

Fortenbaugh thiab cov npoj yaig siv qauv los kwv yees kev ua tau hauv ib qho kev xeem ua haujlwm txuas mus uas pib maj mam. Cov pab hnub nyoog hauv qab no qhia txoj kab tshwm sim uas lawv xam tau; tsis yog qhab nia nyoos raws qauv rau peb qhov kev xeem tos saib cim. 1

Lub caij hnub nyoogYam uas tus qauv tshawb fawb qhiaYam uas qhov no tsis tau ua pov thawj
10 txog nruab nrab hnub nyoog hluasKev txawj nce ceev thiab txoj kev teb hloov mus ceev duaLub sij hawm ruaj khov uas menyuam tsom kwm tau
Hnub nyoog hluas tom qab mus txog thaum ntxov plaub caugKev tsom kwm ntev tseem txhim kho, tiam sis qeeb duaTus uas teb ceev tshaj yog tus tsom kwm zoo tshaj
Tom qab kwv yees hnub nyoog 43Lub peev xwm raws tus qauv qis dua, hos txoj kev teb ceev faj duaHloov tam sim ntawd thaum txog ib lub hnub yug tshwj xeeb

Hauv qhov kev tshuaj xyuas “nyob rau hauv siab,” qhov chaw uas kev paub cais tau cim hloov yog thaum muaj hnub nyoog 43.1 xyoo, nrog ncua kev ntseeg siab 95% ntawm 38.0–48.2 xyoo. Qhov chaw hloov ntawd yog ib qho kwv yees raws tus qauv pab neeg thiab muaj qhov tsis paub tseeb; tsis yog hnub kawg ntawm ib tug neeg. Kev kawm ntawv, qauv dej num thiab txoj kev xaiv neeg koom kuj tseem ceeb. 1

02 / Muab tso rau hauv ntsiab lus

Yam cuam tshuam rau nws

Cov cim qhia pov thawj teb lo lus nug tias “qhov tshwm sim no puas muaj kev hloov?” Lawv tsis cog lus tias yuav nce tau ib npaum twg. Yog Helibrain muaj qib ntsuas pov thawj, yuav qhia nrog rau cov neeg uas qib ntawd siv tau thiab qhov tshwm sim uas ntsuas. “Tsis tau muab qib” txhais tias peb tsis muaj qib ntsuas uas phim; tsis txhais tias tsis muaj kev hloov. Kev tshawb pom txog hnub nyoog thiab cuab yeej yog pov thawj txog kev ntsuas, tsis yog qib ntsuas kev kho mob.

Kev pw tsaug zog

Muaj pov thawj zoo

Qhov ntsuas khaws tseg: pw tsis tsaug zog kiag → kev plam thaum ceev faj.

Pw tsis tsaug zog kiag tej zaum ua rau kev ceev faj tsis zoo. Peb qhov ntsuas sib xws tias muaj kev sib raug zoo yog Nruab nrab; qhov loj thiab zaus ntawm kev plam txawv raws hom xeem thiab qhov ntev uas tsis tau pw. 7

Kev ntxhov siab

Tsis tau muab qib rau hom dej num no

Kev tshawb txog kev ntxhov siab tam sim ntawd tsis muab tau ib qho txiaj ntsig rau kev ceev faj xwb.

Kev ntxhov siab muaj txiaj ntsig txawv rau ntau yam kev tswj xyuas. Peb tsis muab cov kev tshawb pom txog kev nco ua haujlwm thiab kev hloov txuj ci los txiav txim ua qib rau txhua hom kev tsom kwm xaiv lossis tsom kwm ntev. 8

Kev tawm dag zog

Pov thawj tsis txaus

Qhov ntsuas khaws tseg: kev txawj xav dav dav sib sau ua ke, tsis yog qhov kev xeem tsom kwm no.

Qhov ntsuas dav txog kev tawm dag zog thiab kev txawj xav muaj kev ntseeg siab Tsawg heev. Qhov nruab nrab sib xyaw ntau hom kev txawj tsis tau cog lus tias ib tug neeg yuav plam cim tsawg dua hauv ib zaug ua si hauv browser. 9

Hnub nyoog

Kev sib piv raws hnub nyoog

Pov thawj tshwj xeeb txog kev txawj hloov raws hnub nyoog.

Lub peev xwm tsom kwm ntev thiab kev ceev faj thaum teb hloov raws hnub nyoog txawv ib yam. Saib qhov yuam kev thiab kev sib xws nrog rau kev ceev, tsis txhob suav tias teb qeeb txhais tias tsis tsom kwm. 1

Kev xyaum thiab so ib pliag

Pov thawj tsis txaus

Qhov ntsuas khaws tseg: so luv → kev ua tau; txiaj ntsig txawv raws dej num.

So luv tej zaum pab qee yam txiaj ntsig, tiam sis hnov muaj zog dua tsis yog tib yam li teb raug dua. Qhov cuam tshuam ntawm so rau kev ua tau tsis ruaj npaum li ib txoj cai teem sij hawm uas siv tau rau txhua tus. 10

Cuab yeej

Pov thawj txog sij hawm

Cov xwm txheej thaum ntsuas.

Qhov qeeb ntawm cuab yeej yuav hloov cov kev ntsuas sij hawm teb. Tej yam tab kaum, hloov txoj kev siv cuab yeej thiab qhib lwm daim tab los kuj hloov yam uas ib zaug xeem ntsuas tau; sau tej no cia thaum muab ntau zaug sib piv. 11

Dab tsi hloov mus rau lwm yam, thiab dab tsi tsis hloov?

Xyaum ib txuj ci, ces cais xeem seb qhov lus thov puas muaj tseeb

Xyaum ib qho kev ua si saib cim lossis tuav tsis txhob teb yuav ua rau koj paub txoj cai teb zoo dua. Yog xav hais tias muaj txiaj ntsig dav dua, yuav tsum xeem ib yam uas tsis tau xyaum thiab muaj ib pab sib piv uas haum; qhia tau tias qhab nia xyaum nce xwb tsis txaus. Cov ntawv tshuaj xyuas kev cob qhia hlwb cais qhov kawm tau zoo hauv ib qho dej num ntawm cov lus thov tsis muaj zog txog kev txhim kho dav dav. 12

Ib yam li ntawd, ib qho kev tab kaum tsis yog ib qho kev xeem tsom kwm uas tswj tau. Cuab yeej tswj kev tab kaum yuav pab koj sau ib tsab ntawv nco tias yuav rov pib qhov twg, tiam sis nws qhov txiaj ntsig nyob ntawm seb koj puas rov qab ua haujlwm raug. Tsis muaj ib tug naj npawb feeb uas txhua tus yuav tsum poob ib yam nkaus. Kev saib neeg ua haujlwm thiab kev sim hloov dej num hauv chaw kuaj teb ob hom lus nug txawv. 13

Siv lub moos teem sij hawm tsom kwm, daim sau tej yam tab kaum lossis tus npaj kev kawm los teeb ib ntu ua haujlwm, ces ntsuas qhov haujlwm ntawd ncaj qha. Yog haujlwm yooj yim dua, tej zaum yog vim ib puag ncig zoo dua lossis txoj kev npaj meej dua. Yog yuav hais tias cuab yeej nce lub peev xwm tsom kwm hauv siab, yuav tsum muaj ib txoj kev tshawb fawb cais.

03 / Sim thiab sib piv

Sim hauv Helibrain

Xaiv hom xeem kom haum rau lo lus nug. Yog xav ntsuas kev npaj tos tom qab tos ntsiag to, siv kev xeem kev tsom kwm; yog xav ntsuas kev tuav tsis txhob ua yam uas npaj yuav ua, sim go/no-go; yog xav ntsuas tej ntaub ntawv sib tw, sim Stroop. Muab qhov raug thiab kev ceev sib piv ua ke, thiab nco ntsoov saib lub sij hawm xeem.

Cov cuab yeej siv tau hauv qab no pab npaj kev ua haujlwm thiab tswj tej yam tab kaum. Nyiam mloog suab zoo li cas, ua tiav lub moos teem sij hawm, lossis qhia yus tus kheej tias tsom kwm li cas tsis yog ib qho qauv ntsuas tsom kwm uas muaj tseeb. Peb lub vev xaib muab tej no ua ntau txoj kev los saib kev ua tau thiab npaj haujlwm; tsis yog kev xeem uas hloov siv tau ib yam.

Kev xeem thiab kev ua si

Cuab yeej thiab kev xyaum

Cov lus teb uas cuam tshuam

Cov lus nquag nug

Kev tsom kwm tau yim vib nas this puas yog tus qauv tshawb fawb?

Tsis muaj ib lub sij hawm tsom kwm uas siv tau rau txhua hom dej num. Kev npaj tos ntev, kev nyeem thiab kev tsom kwm xaiv yuav tsum siv kev ntsuas txawv. 2

Teb qeeb dua puas txhais tias tsom kwm tsis zoo?

Tsis tas li. Txoj kev teb ceev faj yuav ua rau teb qeeb, tiam sis tseem teb raug. Txoj kev tshawb fawb txog hnub nyoog cais txoj kev teb ntawm lub peev xwm. 1

Cov kev ua si no puas kuaj tau ADHD?

Tsis tau. Ib qho kev ua si tsom kwm lossis Stroop luv muab tsis tau keeb kwm, kev tshuaj xyuas dav dua thiab kev txhais los ntawm kws kho mob uas yuav tsum muaj rau kev kuaj mob. 14

Cov chaw siv

Cov txuas coj mus rau DOI qub lossis cov ntaub ntawv teev qhov chaw qub. Kev sib piv hauv kev tshawb fawb piav txog cov dej num uas tau hais hauv qhov chaw siv; tsis yog pov thawj tias peb cov qauv siv hauv vas sab tau raug txheeb xyuas lawm.

  1. Fortenbaugh et al. (2015). Sustained Attention Across the Life Span in a Sample of 10,000.
  2. Petersen & Posner (2012). The Attention System of the Human Brain: 20 Years After.
  3. Scarpina et al. (2017). The Stroop Color and Word Test.
  4. Basner et al. (2011). Maximizing Sensitivity of the Psychomotor Vigilance Test (PVT) to Sleep Loss.
  5. Dux et al. (2009). The attentional blink: A review of data and theory.
  6. Hedge et al. (2017). The reliability paradox: Why robust cognitive tasks do not produce reliable individual differences.
  7. Lim et al. (2010). A meta-analysis of the impact of short-term sleep deprivation on cognitive variables..
  8. Shields et al. (2016). The effects of acute stress on core executive functions: A meta-analysis and comparison with cortisol.
  9. Singh et al. (2025). Effectiveness of exercise for improving cognition, memory and executive function: a systematic umbrella review and meta-meta-analysis.
  10. Albulescu et al. (2022). "Give me a break!" A systematic review and meta-analysis on the efficacy of micro-breaks for increasing well-being and performance.
  11. Anwyl-Irvine et al. (2020). Realistic precision and accuracy of online experiment platforms, web browsers, and devices.
  12. Simons et al. (2016). Do “Brain-Training” Programs Work?.
  13. Mark et al. (2005). No task left behind?.
  14. International Test Commission (2001). International Guidelines for Test Use.