Dzro ɖe nyawo dzi

Ŋusẽ si le ŋuɖoɖo la megbe

Susuɖeɖe kple susu

Susuɖeɖe ƒe ŋusẽ nye ale si ame la kpɔa se eye wòzãa se ma ne ŋuɖoɖo la menye nu si wònya xoxo o. MaRs-IB ƒe nɔnɔmetata ƒe susuɖeɖe ƒe dɔwɔwɔ me, ŋuɖoɖo siwo nyo ƒe nɔnɔme dze tso 61% le ɖeviwo ƒe ƒeha siwo tsitsi sue wu me va 81% le amegãwo ƒe ƒeha me; nuwɔlaawo ɖe gbeɖe be woƒe item bank la menye taŋu ƒe nɔnɔme si wotsɔ kpɔ ɖe amewo katã ŋu o. 1

Wogbugbɔe kpɔ mlɔetɔ · Nyatakaka 15

Kpɔ dodokpɔwo kple dɔwɔnuwo ↓

01 / Se gɔme

Nu kae nye

Nu si wòle kpɔkpɔm la kple nu si nènya xoxo

Nɔnɔmetata ƒe puzzle bia be nànya nu si trɔna le row alo columnwo me, nàƒu seawo ƒu eye nàtia nɔnɔmetata si bu. Esia vovo le nya aɖe ƒe gɔmeɖeɖe ŋuŋlɔ le susu me gbɔ, togbɔ be nyaŋuɖoɖo kple susuɖeɖe hã ate ŋu akpe ɖe kpɔɖeŋu gã aɖe ŋu. Ŋusẽ si tso susuɖeɖe yeye me kple ŋusẽ si tso nu srɔ̃ xoxo me sɔa; wometsɔ mɔ kɔtɛ aɖe ƒo eme be nu srɔ̃srɔ̃ mele dɔwɔwɔ aɖe me alo mele eme o la o. 2

Raven ƒe puzzlewo ŋu dɔwɔwɔ xoxo la ɖe dɔwɔwɔwo siwo abe kadodo kpɔkpɔ, se siwo le susu me ɖoɖo kple se geɖe ƒuƒu ɖe dɔwɔwɔ ɖeka me ene gɔme. Eya ta dɔwɔwɔ la hã zã ŋugbedodo kple ŋkuɖoɖo. Ne woyɔe “taŋu ŋutɔ,” ekema ame la ƒe dɔwɔwɔwo aɖewo meɖe go o. 3

Taŋu ƒe nɔnɔme bɔbɔe aɖe me, frontal kple parietal networks kpe ɖe dɔwɔwɔ si wotsɔa ŋgɔ na taɖodzinu la ŋu, eye visual systems ɖea puzzle la ɖe nɔnɔmetata me. Networks siawo sɔ kple esiwo wozãa na ɖoɖoɖeɖe kple ŋugbedodo; score ɖeka mefia susuɖeɖe le taŋu ƒe akpa ɖeka pɛ o. Taŋu ƒe kpɔɖeŋuwo ŋu dɔwɔwɔ hã ɖea dɔwɔwɔ ƒe akpa vovovowo gɔme, menye dɔwɔwɔ ɖeka pɛ si le dɔwɔwɔ ɖesiaɖe me o. 4 5

Helibrain wɔa nɔnɔmetata ƒe puzzle si me ɣeyiɣi se mele o, IQ kpɔɖeŋu gã aɖe, akɔnta kple gbesiagbe ƒe susuɖeɖe puzzle. Woana wò mɔ be nàkpɔ dɔwɔwɔ vovovowo. Be wo katã zãa susuɖeɖe la meɖe asi be woƒe scorewo nàde IQ scale ɖeka dzi o.

Aleke míewɔa dzidzenu

ƉɔɖɔɖoNu kae wòate ŋu akpɔ le emeNu kae hia nyatakaka bubu
Nɔnɔmetata ƒe susuɖeɖeKpɔ kadodo le nɔnɔmetatawo domeƉoɖo na score, nu biabia ƒe vevesese kple ƒeƒe ƒe nɔnɔme
Se kpɔkpɔ alo se dzidzimeKpɔ kadodo aɖe eye nàzãeDɔwɔwɔ ƒe nɔnɔme nɔnɔ kple nufiafi xoxo
Taŋu ƒe kpɔɖeŋu gã si me akpa geɖe leŊusẽ siwo kadodo le wo dome ƒe nɔnɔme gã aɖeEƒe ŋutɔ ƒe ɖoɖo kple nu si meka ɖe edzi o
Gbesiagbe puzzleƉe kuxi ɖeka si se le eme la ŋuŊusẽ si wòate ŋu aɖo puzzle ƒe ha bubu me

Item bank le vi na dɔwɔwɔ ƒe nyatakaka, elabena wòna nu siwo wotsɔ ɖo. Ke wòzu test si wotsɔ kpɔ ɖe amewo katã ŋu ko ne woawɔ dɔ bubu tso itemwo tiaɖoɖo, dɔwɔwɔ ƒe mɔ, score ƒe ŋusẽ kple ame ƒe kpɔɖeŋu si sɔ ŋu. MaRs-IB ƒe agbalẽ la ɖe nudzɔdzɔ sia gɔme kɔtɛ. 1

Ele be nàxɔ míƒe nɔnɔmetata ƒe test la le eƒe ŋutɔ ƒe gɔmeɖeɖe nu. Taŋu kpɔɖeŋu siwo wozãa le professional me la ɖoa mean 100 kple standard deviation 15, sɔ kple ƒeƒe ƒe kpɔɖeŋu ƒe ƒeha si sɔ na ame la. Menye be amegã la ƒe IQ si wotsɔ sɔ kple eƒe ƒeha ƒe mean la nàzu te le ƒe ta ko me, elabena raw score aɖewo trɔna kple ƒe o. 6

Gbugbɔ kpɔ ƒe score hã hia dɔwɔwɔ xoxo ƒe nyatakaka. Ne ame la ɖo ŋku ɖe ŋuɖoɖo xoxo, kpɔ mɔ nyui aɖe, alo vɔ̃ɖi aɖe le dɔwɔwɔ ƒe nɔnɔme ŋu la, eƒe dɔwɔwɔ ate ŋu aɖo edzi, gake esia mefia taŋu ƒe susuɖeɖe tɔtrɔ gã aɖe o. 7

Ƒe kple dzidzenuwo: sɔsɔe kae nye sɔsɔe?

Afisiae ƒeƒe ƒe sɔsɔ si sɔ na dɔwɔwɔ sia tso MaRs-IB, Tables 1 and 3 me. Ŋuɖoɖo nyui ƒe nɔnɔme nye nu biabia siwo wòɖo ŋutɔ ƒe asilimia, le dɔwɔwɔ ƒe mɔ siwo wozã la nu; menye IQ alo amewo katã ƒe percentile o. 1

Ɖeɖe ƒe ƒeha le ƒe meAme siwo kpe ɖe emeŊuɖoɖo nyui ƒe nɔnɔme
11.27–13.3918561%
13.40–15.9118468%
15.93–17.9918473%
18.00–33.1510681%

Eyae nye dɔwɔwɔ si le ɖeviwo ƒe ŋgɔyiyi ŋu ƒe kpɔɖeŋu, menye amewo ƒe ƒe blibo ƒe nɔnɔme si sɔ na amewo katã o. Míate ŋu azã nɔmba siawo atsɔ abu míƒe puzzle set si vovo ƒe score o, eye mefia nya aɖeke tso ƒe siwo wu amegã ƒe ƒeha la ŋu o. Amegãwo ƒe ƒeha la hã xɔ ɣeyiɣi didi wu ɖe puzzle ɖeka me wu ƒeha siwo le ɖeviwo me; esia fia be ele be ŋuɖoɖo ƒe nɔnɔme nàkpɔ kple mɔ si wotsɔ ŋuɖoɖo la gbɔ. 1

Salthouse ƒe dɔwɔwɔ si kpɔ amewo siwo ƒe ƒe le 18–60 me la ɖe ƒeha ƒe nɔnɔmetata vovovowo le susuɖeɖe me fia, kple gbugbɔ kpɔ ƒe ŋusẽ gã aɖe. Ɖeɖe ƒeha sɔsɔ, ƒe geɖe me tɔtrɔ, kple IQ score si wotsɔ sɔ kple ƒeƒe ƒe kpɔɖeŋu ƒe ƒeha la nyagblɔ nya vovovowo. Míeƒua wo ɖekae be míawɔ ƒe-to-score tabel si menye nyateƒea o la o. 8

02 / Ɖo le nɔnɔme me

Nu siwo trɔa eŋuɖoɖo

Xɔse ƒe dzesiwo ɖoa biabia sia ŋu: “Ɖe tɔtrɔ aɖe va le ŋuɖoɖo sia me?” Womele ŋugbedodo be wò ŋuɖoɖo atso ɖe dzi nenema o. Ne Helibrain ƒe xɔse dzidzenu aɖe li la, amewo kple nu si wotsɔ kpɔ la gblɔe kplii. “Womekpɔ dzidzenu aɖeke o” fia be míexɔ xɔse dzidzenu aɖeke si sɔ kple nu sia o; menye be tɔtrɔ mele o. Ƒe kple dɔwɔnu ƒe nyatakakawo fia ale si míewɔa dɔwɔwowo ƒe dzidzenu, menye lãmesẽ ƒe dɔwɔwowo ƒe dzidzenu o.

Ŋɔ

Womekpɔ fluid reasoning ƒe dzesi o

Ŋkuɖoɖo ƒe nyatakaka le geɖe wu susuɖeɖe ƒe ŋgɔyiyi gɔme.

Ŋɔ ƒe asiɖeƒe ate ŋu awɔ dɔwɔwɔ si wotsɔ ɣeyiɣi ɖo la ŋu. Ŋkuɖoɖo ƒe nɔnɔme mefia IQ point ƒe asiɖeƒe alo vi si wòate ŋu axɔ le ŋɔ ƒe ɖoɖo ɖeka me o. 9

Dziɖuɖu

Nyatakaka meɖe go sue

Nya siwo wode ŋɔŋlɔ: dziɖuɖu kplui → ŋugbedodo kple tɔtrɔ ƒe ŋusẽ.

Dziɖuɖu kplui ate ŋu awɔ dɔwɔwɔ siwo kpe ɖe susuɖeɖe ŋu ŋu. Míelé “Low” ƒe kaɖoɖo ɖe esi le executive dɔwɔwɔ siwo sɔ la ŋu, menye fluid intelligence ƒe kaɖoɖo yeye aɖe o. 10

Dɔwɔwɔ kple lãme

Nyatakaka sue

Nya siwo wode ŋɔŋlɔ: amewo vovovo kple taŋu ƒe lãmesẽ le teƒe gã me.

Míƒe nyatakaka dzroɖoƒe me dɔwɔwɔ kple taŋu ƒe lãmesẽ ƒe nyatakaka gã la ƒe dzesi nye “Very low”. Emete ŋu ɖe susuɖeɖe ƒe ŋusẽ ƒe ŋgɔyiyi si wòate ŋu akpɔ xoxo dzi o. 11

Ƒe

Ƒeƒe ƒe sɔsɔ

Ɖeviwo ƒe ŋgɔyiyi kple amegãwo ƒe dɔwɔwɔ; score scale vovovowo.

Raw dɔwɔwɔ ƒe score trɔna kple ƒe kple dɔwɔwɔ, gake ƒeƒe ƒe score si wotsɔ sɔ la kpɔa ame kple eƒe ƒe ƒeha. Wo siawo mefia “taŋu ƒe ƒe si me dɔwɔwɔ nyo wu” ɖeka pɛ o. 12

Srɔ̃srɔ̃

Gbugbɔ kpɔ ƒe nyatakaka

Score si wòƒo edzi le gbugbɔ taŋu ƒe kpɔɖeŋu me.

Srɔ̃srɔ̃ ƒe ŋusẽ ɖe go le taŋu ƒe kpɔɖeŋu geɖe me. Gɔmeɖeɖe la zale ɣeyiɣi si va yi, item siwo wozã zi bubu, kple test ƒe nɔnɔme; menye taŋu ƒe ŋusẽ ƒe ŋgɔyiyi si le ɖoɖo me lae wònye ɖe dzɔdzɔme nu o. 7

Dɔwɔnuwo

ɣeyiɣi ƒe nyatakaka

Esi le vevie wu na test ƒe akpa si me ɣeyiɣi se le.

ɣeyiɣi kple nu si wozãna atsɔa ŋuɖoɖo le ate ŋu awɔ test ƒe akpa si ɣeyiɣi le eme ŋu. Mɔ si me ɣeyiɣi se mele o ɖe ɣeyiɣi ƒe se ɖeka ɖe te, gake meɖe visual nɔnɔmetata, accessibility alo dɔwɔwɔ ƒe nɔnɔme nyanya ƒe tɔtrɔwo ɖe te o. 13

Nu kae zɔa yi dɔ bubuwo me, eye kae meyi o?

Ŋusẽ si ɖe nɔƒe bubu me lae ele be woakpɔ

Ele bɔbɔe be nàsrɔ̃ ale si nɔnɔmetata ƒe sewo wɔa dɔ, eye nàdzɔ be nènyo le dɔwɔwɔ ma me. Nyagbe gã si wògblɔ be dɔwɔwɔ sia ate ŋu awɔ intelligence ƒe ŋgɔyiyi alo dɔwɔwɔ nyui le nu vovovo me la hia be woakpɔ dɔwɔwɔ siwo nèwɔ o kple sɔsɔ ƒe ameha si sɔ. Score si ɖo edzi le srɔ̃srɔ̃ me mewɔa dɔ siawo o. 14

Ŋugbedodo ƒe srɔ̃srɔ̃ nye nufiafiase vevi aɖe, elabena dɔwɔwɔ si wotsɔ srɔ̃ la ate ŋu aɖo edzi, togbɔ be metaŋu ŋusẽ si ɖo go la le dɔwɔwɔ gã aɖe me o. Esia mefia be srɔ̃srɔ̃ mevi o; eɖe nu si eƒe scorewo fia la ƒe teƒe ɖe kpui. 15

Ne nèdi be nàɖe nya aɖe si dzɔna gbe sia gbe ŋu, zã susuɖeɖe la ŋutɔ: ɖe wò ŋuɖoɖo gɔme, ŋlɔ kadodo siwo le nuwo dome, eye gbugbɔ kpɔ nu siwo wòwɔ vɔ̃. Míƒe concept map kple mistake notebook ate ŋu aɖe dɔwɔwɔ ma ɖo. Wòate ŋu akpɔ dɔwɔwɔ ma ŋu le dɔwɔwɔ la me; woƒe nɔƒe le axa sia dzi mefia be woatsɔ susuɖeɖe si le susu me la ɖo edzi o.

03 / Wɔ kpɔ, eye tsɔe sɔ

Ɖo eŋu kpɔ le Helibrain

Wɔ nɔnɔmetata ƒe dɔwɔwɔ la be nàkpɔ ale si nèkpɔa se yeye, alo wɔ taŋu ƒe kpɔɖeŋu gã la ne nèdi dɔwɔwɔ vovovowo le session ɖeka me. Lé score ƒe nu si wogblɔ be meka ɖe edzi o kple eƒe ŋusẽ ɖe asi. Gbesiagbe nɔmba ƒe puzzle nye mɔ bubu si wotsɔa nya ɖe eme; menye IQ ƒe kpɔɖeŋu bubu o.

Ne ègbugbɔ wɔa test la, ŋlɔ dɔwɔwɔ xoxo ƒe nyawo hã, eye mètsɔ score nyuitɔ si nèwɔ le srɔ̃srɔ̃ megbe la sɔ kple ame bubu ƒe gbãtɔ la o. Zã biabia siwo sɔ la be nànya IQ percentile, nɔnɔmetata ƒe susuɖeɖe kple gbugbɔ kpɔ ƒe ŋusẽ ƒe vovototo.

Dodokpɔwo kple agamewo

Dɔwɔnuwo kple srɔ̃ɖeɖe

Biabia bubuwo ƒe ŋuɖoɖowo

Biabia siwo ame bia zi geɖe

Nɔnɔmetata ƒe susuɖeɖe sɔ kple IQ a?

Eyae nye susuɖeɖe ƒe dɔwɔwɔ vevi ɖeka. IQ ƒe kpɔɖeŋu gã ƒua taŋu ƒe ŋusẽ vovovowo ƒu, eye eƒe ŋutɔ ƒe ɖoɖo hia. 2

Ɖe IQ ƒe nɔnɔme titina nàzu te kple ƒe a?

Ƒeƒe ƒe IQ ƒe sɔsɔ kpɔa ame kple eƒe ƒe ƒeha si sɔ la. Raw dɔwɔwɔ ƒe score vovototo meɖe asi be ƒeƒe ƒe IQ ƒe nɔnɔme titina nàzu te o. 6

Puzzle ƒe srɔ̃srɔ̃ zi geɖe ate ŋu aɖo nye score dzi a?

Ɖe, gbugbɔ kpɔ ƒe ŋusẽ ate ŋu aɖo score dzi. Nu sia ko mefia dɔwɔwɔ nyui le puzzle yeye me alo taŋu ƒe ŋusẽ blibo ƒe tɔtrɔ si le ɖoɖo me o. 7

Nyatakakadzroɖeɖewo

Kadodoawo yi DOI alo nyatakakaŋlɔɖoƒe gbãtɔ dzi. Nyatakakadzroɖeɖe ƒe sɔsɔe ku ɖe dɔwɔwowo si woŋlɔ le eme ŋu; meɖee fia be míeɖo míaƒe browser dɔwɔwowo ƒe dzidzenu ŋu o.

  1. Chierchia et al. (2019). The matrix reasoning item bank (MaRs-IB): novel, open-access abstract reasoning items for adolescents and adults.
  2. Neisser et al. (1996). Intelligence: Knowns and unknowns..
  3. Carpenter et al. (1990). What one intelligence test measures: A theoretical account of the processing in the Raven Progressive Matrices Test..
  4. Diamond (2012). Executive Functions.
  5. Hampshire et al. (2012). Fractionating Human Intelligence.
  6. Pearson (2020). WISC-V Interpretive Report: About Scores.
  7. Scharfen et al. (2018). Retest effects in cognitive ability tests: A meta-analysis.
  8. Salthouse (2009). When does age-related cognitive decline begin?.
  9. Lim et al. (2010). A meta-analysis of the impact of short-term sleep deprivation on cognitive variables..
  10. Shields et al. (2016). The effects of acute stress on core executive functions: A meta-analysis and comparison with cortisol.
  11. Singh et al. (2025). Effectiveness of exercise for improving cognition, memory and executive function: a systematic umbrella review and meta-meta-analysis.
  12. Hartshorne & Germine (2015). When Does Cognitive Functioning Peak? The Asynchronous Rise and Fall of Different Cognitive Abilities Across the Life Span.
  13. Anwyl-Irvine et al. (2020). Realistic precision and accuracy of online experiment platforms, web browsers, and devices.
  14. Simons et al. (2016). Do “Brain-Training” Programs Work?.
  15. Melby-Lervåg et al. (2016). Working Memory Training Does Not Improve Performance on Measures of Intelligence or Other Measures of “Far Transfer”.