Nya siwo wòle be nànya kple nɔmba
| Nusi wole dzimaɖoɖo me | Egbɔna kple nusi wòtsɔ dzesii | Nusi bubu si hiã |
|---|---|---|
| Nusiwo ƒe ŋuɖoɖo nyo | Esi wòwɔ le nusiwo wòtsɔ na wò la dzi | Nusiwo ƒe sesẽ kple mɔ si dzi wotsɔ wɔ kpɔɖeŋu la |
| ɣeyiɣi si wòtsɔ | Wò ƒe dzidzeme le mɔfiame siawo te | Ŋuɖoɖo ƒe nyonyo, ɣeyiɣi ƒe sewo kple dzikpɔkpɔ ƒe nyonyo |
| Percentile | Teƒe si wòle le ame siwo wotsɔ wɔ dzikpɔkpɔ la ƒe akpa me | Akɔnta dzesi siwo ƒo ƒu ame geɖe siwo le nɔnɔme nyuitɔ me |
| IQ akɔnta ƒe se | Akɔnta si wotsɔ ɖoɖo na ame | Trɔtrɔ ƒe mɔ si wotsɔ kpɔ, kple ƒe siwo me ame le dzesii |
Carpenter, Just kple Shell ɖe mɔ siwo ame zãna le Raven matrixwo me ŋu kpɔe to nuwɔwɔ, nyawo gblɔm kple ŋku ƒe tsitreɖoɖo me. Woƒe nuɖeɖe ɖo ŋku edzi be nɔnɔme ƒe dzesiwo kpɔkpɔ kple kadodo vovowo ƒe dzikpɔkpɔ le vevie. Esia nye dzɔdzɔme ƒe nuɖeɖe le kpɔɖeŋu ƒe ƒome si woxɔ xoxo ŋu, menye kpɔɖeŋu siwo katã le nɔnɔme sia nu la ƒe nyateƒe kpɔkpɔ o. Carpenter et al., 1990
Nu ka ta woyɔ matrixwo be menye nuŋɔŋlɔ kpɔɖeŋu o?
Nusiwo le itemwo me ate ŋu atsɔ vocabulary si wòhiã be wòanya ɖe eme, gake esia mefia be kpɔɖeŋu la mele fiame, nufiafia, ŋɔnɔ kple amewo ƒe amedzro me o. Raven ƒe ŋuɖoɖo gblɔna be akɔnta dzesiwo trɔna le nɔnɔme kple ɣeyiɣi vovowo me. Nuwɔwɔ si me nuŋɔŋlɔ mele eme o kple nɔnɔme si me amedzro mele o nye nyawo vovowo. Raven, 2000
Susu ŋuɖeɖe ƒe ŋuti nyateƒe ƒe ŋuɖoɖo si le sue la hã bu kpɔɖeŋu akɔntawo be enye dzikpɔkpɔ siwo le ŋusẽ kple agbɔsɔsɔ siwo me, eye menye amegbetɔ ɖeka ƒe ŋutinya blibo o. Susu ƒe dɔ vovowo ate ŋu bia susuɖeɖe, ŋugbedodo kple akpa bubuwo le mɔ vovowo nu. Neisser et al., 1996 Hampshire et al., 2012
Matrix susuɖeɖe le IQ ƒe akɔnta blibo ŋu?
Esi wòwɔ kpɔɖeŋu ɖeka ko meɖo eŋu be wòle vi ɖeka kple vi bubu nu o. Dzikpɔkpɔ si le didi me ate ŋu atsɔ dɔ vovowo ƒe nɔnɔme ƒu ƒo, eye azã akɔnta si ɖoɖo ƒe kpeɖeŋu ɖe eme. Akɔnta ƒe agbalẽ si ame si tsɔe da ɖe anyi ƒe kpɔɖeŋu ɖe ale si akɔnta siwo wotsɔ ɖoɖo kple dzikpɔkpɔ ƒe xaxa li le dzikpɔkpɔ ƒe ɖoɖo ɖeka me. Akɔnta ƒe ɖoɖo la ƒe nɔƒe koe mewɔa ɖoɖo sia na agame yeye aɖe o. Pearson, 2020
Nukae le edzi wɔwɔ me?
Nukae trɔna akɔnta la?
Itemwo tiatia, woƒe sesẽ, ɣeyiɣi ƒe sewo kple dzesii si ame xɔ do ŋgɔ katã trɔna nu si wole kpɔm la. Wogakpɔe le kpɔɖeŋu gbugbɔwɔwɔ ƒe ŋuɖoɖo me be akɔnta la tsɔa ɖe edzi le susu ƒe ŋusẽ kpɔɖeŋu siwo wogbugbɔ wɔ me; esia ta ame siwo xɔ matrixwo xoxo ate ŋu awɔ nyuie, gake esia meɖe gbe be woawɔ nyuie nenema le dɔ yeye siwo wometsɔ kpɔ o alo be woƒe ŋusẽ katã zi edzi o. Scharfen et al., 2018
Ƒe si ame le me hã le vevie. IQ si wozãna la ɖo 100 ɖe ƒeɖekaƒe sia ƒe amewo dome; ame eve siwo ƒe akɔnta blibo nye ɖeka ate ŋu xɔ akɔnta vovowo ne wotsɔ ƒe siwo me wo le la kpɔ. Vi alo ame tsitsi ƒe akɔnta ƒe ŋutinya meɖe gbe be woate ŋu atsɔ percentile na ame sia o, ne menye mɔ si le dzesi ƒe amewo nu la wozã o. Neisser et al., 1996 Pearson, 2020
Nukae hiã be dzikpɔkpɔ nyo?
Dzikpɔkpɔ ƒe mɔfiame siwo wotsɔ na dukɔwo katã bia dzesi siwo kpe ɖe nuɖeɖe si wode asi me la ŋu, mɔ nyuitɔ si dzi wotsɔ wɔe kple ŋkuɖoɖo na nusiwo mele ŋusẽ o. Akɔnta dzi ƒe ŋuɖoɖo ƒe nyatakaka ɖe fia nu ta kpɔɖeŋu si ame geɖe nya hã ate ŋu ana akɔnta siwo mele kɔkɔ o le ame ɖeka ƒe dzikpɔkpɔ me. Nɔnɔmetata nyui aɖe mate ŋu ɖo teƒe nɔnɔme siawo o. International Test Commission, 2001 Hedge et al., 2017
Esia vevie ŋutɔ ne wozã dɔ sue aɖe be woatsɔ ŋkɔ aɖe na ame. Item suewo meɖe susu ƒe akpa geɖe ɖe eme o, eye akɔnta blibo ɖeka mate ŋu agblɔ be nuvɔ̃ aɖe dzɔ ɖe se aɖe gɔmeɖeɖe nyuie maɖe, dzidzeme, ŋku maɖoɖo alo nuka bubu ta o. Mɔwɔwɔ ƒe ŋuɖeɖe la ɖe ŋku ɖe nusiwo dɔ si ame wɔna la bia ŋu, eye menye ŋkɔ ɖeka si wotsɔna ɖe ame ŋu la ŋu o. Carpenter et al., 1990
Nukae wòate ŋu asrɔ̃ le dzadzraɖo me?
Nɔnɔme ƒe biabiawo wɔwɔ ate ŋu akpe ɖe eŋu be ame anya dɔ sia ƒome ƒe mɔ nyuie. Gbugbɔ kpɔɖeŋu wɔwɔ ƒe ŋuɖoɖo de dzesii be woagblɔ sɔhɛ siawo be enye nuwɔwɔ si woate ŋu kpɔ, eye woalé nuŋlɔɖi ƒe ŋugbedodo ɖe dɔ siwo tsɔ kpɔ nu la me. Afɔɖeɖe aɖeke si le afi sia me meɖe gbe be Helibrain ƒe game na ame ŋusẽ be wòanya nyuie wu alo be wòate ŋu ade dzesi ame ƒe susu ƒe dɔmaɖeɖe ŋu o. Scharfen et al., 2018 International Test Commission, 2001
Ne èle eɖokui ƒe ŋuɖoɖo kpɔm la, zã kpɔɖeŋu ƒe nu si le edzi kple ɣeyiɣi ƒe sewo ɖeka, ŋlɔ nu si wòwɔ do ŋgɔ, eye gblɔ akɔnta la be enye akɔnta si xɔna le item siwo wotsɔ kpɔ la me. Esia kpe ɖe eŋu wu be woabu dzesi ƒe ƒeƒe si woxɔ le itemwo me be enye ame ƒe susu ƒe nɔƒe si le xexea me katã. Raven, 2000 International Test Commission, 2001
Da kpɔɖeŋu bɔbɔe si sɔ kple esia
Nɔnɔmetata ƒe susuɖeɖe kpɔɖeŋu
Wòate ŋu awɔ nɔnɔmetata ƒe susuɖeɖe kpɔɖeŋu be yeakpɔ ale si wòkpɔ seawo le nukpɔkpɔ me. Xlẽ ɣeyiɣi kple akɔnta ƒe mɔfiamewo. Eƒe akɔnta nye intaneti dɔwɔwɔ ƒe nuɖeɖe; eƒe nɔnɔme sɔ kple matrix siwo woxɔ xoxo meɖe be eƒe akɔnta dzesiwo alo dɔ ƒe dzikpɔkpɔ nyo le eŋu o.
Biabia siwo gbɔna zi geɖe
Matrix kpɔɖeŋu le amedzro me?
Item ƒe nɔnɔme si me nuŋɔŋlɔ mele o meɖe amedzro ƒe nɔnɔme ɖa o. Matrix ƒe akɔnta dzesi siwo woŋlɔ ɖe anyi trɔna le teƒe kple ɣeyiɣi vovowo me. Raven, 2000
Mate ŋu atrɔ ŋuɖoɖo ƒe ƒeƒe ɖe IQ mea?
Trɔtrɔ si wotsɔ kpɔ eye ƒe siwo me ame le ƒe akɔnta dzesiwo si ko ana nuɖeɖe sia teƒe. IQ akɔnta ƒe ɖoɖo si ame geɖe zãna menye trɔtrɔ sia o. International Test Commission, 2001 Neisser et al., 1996
Dzadzraɖo trɔna matrix akɔntawo?
Woɖoa akɔnta nyuitɔ le susu ƒe ŋusẽ kpɔɖeŋu gbugbɔwɔwɔ me, eya ta wòle be woakpɔ ame ƒe dzesii si woxɔ xoxo ne yewoɖe akɔnta gbugbɔ. Scharfen et al., 2018
Dzɔtsoƒewo
- Neisser et al. (1996). Susu ƒe ŋusẽ: Nusiwo mienya kple nusiwo mienya o..
- Pearson (2020). WISC-V ƒe ŋuɖeɖe ŋuti akɔnta: Akɔntawo ƒe ŋuti.
- International Test Commission (2001). Dukɔwo katã ƒe mɔfiamewo na kpɔɖeŋu zãzã.
- Raven (2000). Raven ƒe Progressive Matrices: Trɔtrɔ kple ɖoɖo le amedzro kple ɣeyiɣi me.
- Carpenter et al. (1990). Nukae susu ƒe kpɔɖeŋu ɖeka kpɔa: Dɔwɔwɔ ƒe ŋuti dzɔdzɔme le Raven Progressive Matrices kpɔɖeŋu me.
- Hampshire et al. (2012). Susu ƒe ŋusẽ ƒe akpa vovowo.
- Scharfen et al. (2018). Susu ƒe ŋusẽ kpɔɖeŋuwo me gbugbɔkpɔɖeŋu ƒe nudzɔdzɔ: Nuŋlɔɖiwo ƒe dzikpɔkpɔ.
- Hedge et al. (2017). Akɔnta dzi ƒe ŋuɖoɖo ƒe ŋunyɔnu: Nu ka ta susu ƒe dɔ siwo le ŋusẽ me wɔa ame vovowo ƒe dzesi siwo le ŋusẽ me o.
Dɔ axa sia ƒe ŋkɔ abe tsoƒe ene: Nukae matrix susuɖeɖe kpɔɖeŋu doa dzesii?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ee/answers/what-matrix-reasoning-measures. CC BY 4.0.
← Kpɔ ŋuɖoɖo bubuwo