Svetukira kuzviri mukati

Unyanzvi huri shure kwechibodzwa

Ndangariro yemashoko nemutauro

Ndangariro yemashoko inokubatsira kudzidza nokurangarira mashoko nezvimwe zvinhu zvine chokuita nemutauro; mutauro unoshandisawo ruzivo rwakaunganidzwa kwemakore. Brysbaert nevamwe vakafungidzira kuti vanhu vane makore 20 vanoziva mashoko echiNgezi anosvika 42,000, uye vane makore 60 vanoziva anosvika 48,200, asi izvi hazvina kufanana nemashoko aanogona kushandisa pakutaura. 1

Yakaongororwazve kekupedzisira · mareferensi 17

Ongorora miedzo nezvishandiso ↓

01 / Nzwisisa

Zvazviri

Kurangarira shoko kwakasiyana nokuriziva

Shoko rinogona kuita serakajairika kunyange zvazvo usingakwanisi kuwana zvarinoreva mupfungwa. Unogona kuriziva mumutsara asi wotadza kuritaura paunenge uchitaura. Kuziva shoko kune zvikamu zvakawanda: maumbirwo aro, zvarinoreva, mashoko anodyidzana naro uye mashandisirwo aro. Muedzo unobvunza kana shoko rakaonekwa pakutanga kwechikamu uri kubvunza zvakasiyana nemuedzo wokuyera huwandu hwemashoko aunoziva. 2 3

Kurangarira mazita ezvinhu akadzidzwa nguva pfupi yapfuura kunosanganisira kuaisa mundangariro, kuachengeta uye kuazorangarira pava paya. Kurangarira zviitiko nokudzidza mashoko matsva kunoshandisa zvikamu zviri mukati mechepakati peuropi, kusanganisira hurongwa hwehippocampus, pamwe nemifananidzo yakachengetwa munzvimbo dzakasiyana dzecortex. Kuchengeta mashoko kwenguva pfupi uye ruzivo rwemutauro rwawajaira hazvisi zvose chikamu chendangariro imwe chete. 4

Mutauro pachawo unoshandisa mambure enzvimbo dzakasiyana dzeuropi, kusanganisira nzvimbo dzemberi nedzenguva dzinowanzoshanda pakunzwisisa mutauro wakaoma. Basa rine mashoko rinogonawo kushandisa kutarisa kwose, kuona kana kunzwa. Tsananguro iri nyore ndeyekuti hurongwa hwakasiyana hunoshanda pamwe chete, kwete kuti kune “nzvimbo yemashoko” inoratidzwa nesimba nechibodzwa chimwe chete. 5

Mutambo wedu wendangariro yemashoko unokukumbira kusiyanisa mashoko matsva neawakamboona. Muedzo wemashoko unobvunza nezvemashoko aunoziva; kuverenga kunowedzerawo kunzwisisa. Kuchengeta mazita awo akasiyana kunobatsira kuti zvinorehwa nechibodzwa chimwe nechimwe zvirambe zvakajeka.

Mayererwo azvinoitwa

Rudzi rwemuedzoChinoyerwaMuganhu unokosha
Kurangarira mazita ezvinhuRangarira mashoko awakadzidza pasina kuratidzwa mhinduro yoseMiedzo yokudzidza uye nguva yokumirira zvinofanira kutsanangurwa
Kuziva kuti itsva here kana kuti yakamboonekwaSiyanisa mashoko awakadzidza neausina kudzidzaZvakazivikanwa nemhinduro dzakakanganiswa zvose zvine basa
Kuziva mashokoZiva shoko kana zvarinorevaIzvi hazviyeri mashoko ose aunogona kushandisa
Kuverenga uine mibvunzoVerenga uye upindure mibvunzo pamusoro pezvawaverengaKumhanya kunofanira kududzirwa pamwe chete nokunzwisisa
Kudzokorora nhamba dzakatevedzanaDzokorora mashoko mapfupi anenge ataurwaNzira yokuratidza mashoko uye mitemo yezvibodzwa zvinokanganisa huwandu hwenhamba dzaunokwanisa kudzokorora

Miedzo yemashoko aunonzwisisa uye aunogona kushandisa inoshandisa mibvunzo nemitemo yakasiyana. Hapana humbowo hwokuti huwandu hwemashoko aunongoziva kana wahupiwa hwakaenzana nguva dzose nechimwe chikamu chehuwandu hwemashoko aunogona kushandisa; hatigoni kuenzanisa huwandu hwakasiyana kubva kumiedzo isina kufanana. 3

Saizvozvowo, “shoko” rinogona kureva maumbirwo akanyorwa, mudzi weshoko kana mhuri yemashoko. Midzi yemashoko inounganidza mashandurirwo eshoko; mhuri yemashoko inogona kuunganidzawo mamwe mashoko ane chokuita naro. Kuchinja chiyero ichi kunogona kuchinja zvikuru huwandu hwemashoko anonzi munhu anoziva, pasina kuchinja ruzivo rwake. 1 6

Mutambo wedu wenhamba unoratidza manhamba pasikirini, asi miedzo yakawanda yenhamba dzakatevedzana inoadzokorora ichitaurwa zvinonzwika. Musiyano uyu unochinja nzira dzaunogona kushandisa, saka usangoenzanisa nhamba yenhamba dzaunokwanisa kuyeuka mumiedzo miviri iyi. 7

Zera nemwero: kuenzanisa kwakarurama ndekupi?

Kuenzanisa kwemazera kuri pazasi kunoyera kuziva mashoko, kwete kudzidza mashoko matsva kana kuarangarira pava paya. Nhamba idzi dzakatorwa muzvabuda zvakazara zvaBrysbaert nevamwe zvechidzidzo chekusarudza mashoko echiNgezi; kududzirwa kwadzo kunoenderana nemashoko akaverengwa uye nzira yokuaunganidza. 1

ZeraChikamu chepakati chemashoko akazivikanwaHuwandu hwemidzi yemashoko anofungidzirwa kuti anozivikanwa
Makore 2068.0%Anenge 42,000
Makore 6078.0%Anenge 48,200

Idzi ifungidziro dzinobva pakuenzanisa vanhu panguva imwe chete, hadzisi murayiro wokudzidza nhamba yakati yemashoko zuva rega rega. Hadzimiririri mitauro yose kana kuti huwandu hwemashoko anogona kutsanangurwa kana kushandiswa nemunhu asingafungi. Dzidzo nemikana yokushandisa mutauro zvine basa. 1

Kuziva mashoko kunogona kuramba kwakasimba pakukura kunyange zvimwe zviyero zvendangariro yezviitiko nekumhanya zvaderera. Hartshorne naGermine vakawana mafambiro akasiyana ezera pakugona uku, kusanganisira kuti ruzivo rwemashoko runosvika pakakwirira pazera rapfuura pane ndangariro inoshanda kana kunyora macode. Kuti uone zviyero zvekudzidza mashoko zvinoenderana nezera, tarisa gwara rakasiyana rendangariro yenguva refu; kuziva mashoko hakugoni kutsiva chiyero ichocho. 8

02 / Funga nezvemamiriro acho

Zvinokanganisa unyanzvi uhwu

Matanho ehumbowo anopindura mubvunzo wokuti “pane zvinochinja here pamugumisiro uyu?” Haavimbisi kuwedzera kwakati. Kana Helibrain iine mwero wehumbowo huripo, vanhu nemugumisiro wacho zvinoramba zvichitaurwa pamwe chete. “Haina kuyerwa” zvinoreva kuti hatina mwero unoenderana nazvo; hazvirevi kuti hapana chinochinja. Zvawanikwa pamusoro pezera nemidziyo humbowo hwemayererwo, kwete mwero wemushonga.

Kurara

Humbowo hushoma zvikuru

Chiyero chakachengetwa: kushaya hope usati wadzidza → ndangariro inotevera.

Chiyero chedu chinoenderana nokurangarira mashoko matsva chakavimbika zvishoma zvikuru. Zvakawanikwa mumiedzo hazvitsigiri kupa nguva yakatarwa yokurasikirwa nemashoko akadzidzwa pese panorara munhu husiku humwe zvisina kukwana. 9

Kushushikana

Humbowo hushoma zvikuru

Chiyero chakachengetwa: kushushikana kwakanyanya kwenguva pfupi panguva yokurangarira → ndangariro yezviitiko.

Humbowo huripo pamubvunzo uyu hwakavimbika zvishoma zvikuru. Nguva yokushushikana nezvinhu zvinoyeukwa zvinosiyana pakati pezvidzidzo; izvi hazvirevi kuti kushushikana kunoderedza huwandu hwemashoko aunoziva. 10

Kurovedza muviri

Humbowo hushoma zvikuru

Chiyero chakachengetwa: kugona kwepfungwa kwose kwakabatanidzwa.

Humbowo hwakazara hwepamusoro apa hwakavimbika zvishoma zvikuru. Hahuratidzi shanduko inofanotaurika muhuwandu hwemashoko aunoziva, kugona kuziva shoko kana kunzwisisa zvaunoverenga pamunhu mumwe nomumwe. 11

Zera

Kuenzanisa mazera

Kuziva mashoko uye kudzidza zviitiko zvendangariro zviyero zvakasiyana.

Kukwegura hakurevi kuti munhu anoziva mashoko mashoma. Enzanisa mutauro wakakodzera, mamiriro edzidzo, rudzi rwebasa uye nguva yokumirira pane kushandisa mutsetse mumwe chete wekuchinja nezera pakugona kwemashoko. 8

Kudzidzira

Humbowo hushoma

Chiyero chakachengetwa: kuzvibvunza nezvezvawakadzidza zvichienzaniswa nokuzviverengazve → kuramba uchizvirangarira.

Kuzvibvunza pamusoro pezvawakadzidza kunogona kubatsira kuti urambe uchizvirangarira; humbowo hwedu hwakakodzera hwakaganhurirwa. Ichi chirevo chenzira yokudzidza, kwete humbowo hwokuti kudzokorora mutambo wokuziva mashoko kunovandudza ndangariro dzose dzemashoko. 12

Midziyo

Mamiriro echiyero

Mashoko akanyorwa, maratidziro uye maitiro ekupindura.

Kuverenga kunoenderana nebasa, chinyorwa uye kufamba kwemaziso. Marongerwo esikirini nemudziyo wokupindura ndizvo zvikonzero zvokurangarira mamiriro emuedzo pane kuenzanisa nguva dzisina kuwanikwa nenzira imwe chete. 13

Unyanzvi hunoendeswa kupi, uye kupi kwahusingaendi?

Dzidza zvinhu zvaunoda kushandisa

Chinangwa chakananga pakudzidza ndechokukwanisa kuzorangarira mashoko akati pava paya. Kuzviedza nokudzidza zvichiparadzirwa nenguva zvakaongororwa zvikuru, asi zvinobatsira zvichienderana nenguva yaunoda kuramba uchirangarira, mashoko acho uye nzira yaunoenzanisa nayo. Zviyero zvedu zvakachengetwa zvinoramba zviri zvakaderera pakuzviedza, uye zvakaderera zvikuru pamutsara wose wokudzidza wakapatsanurwa nenguva; hatitsananguri nzira yokudzidza seyamuro inowedzera kugona kwendangariro kwose. 14 15

Kana uchida kukwanisa kutaura shoko muhurukuro, dzidzira kuriburitsa mupfungwa pane kungoriona woriziva. Kana uchida kunzwisisa chinyorwa, ongorora kana wanyatsonzwisisa. Kujairana nemashoko ari muchinyorwa nokuchinzwisisa zvine chokuita, asi hazvisi chinhu chimwe chete. 16

Kumhanya kuverenga kunofanirawo kutariswa pamwe chete nechinangwa chako. Ongororo yemwero wokuverenga inosiyanisa kuverenga chinyararire, kuverenga zvinonzwika, mhando dzezvinyorwa uye mapoka evanhu. Kudzidzira kumhanya usingatarisi kunzwisisa kunogona kuwedzera mwero wokuverenga asi usingapinduri mubvunzo waunoda kuziva. 17

03 / Edza uye enzanisa

Edza paHelibrain

Edza ndangariro yemashoko kuti uone kuti unoziva sei mashoko awakamboona muchikamu chimwe chete, muedzo wemashoko kuti uone mashoko aunoziva, uye muedzo wekumhanya kuverenga kuti uverenge mukati menguva wakapindura mibvunzo. Hapana mumwe wacho unoongorora mutauro wako wose. Kugona kwako Chirungu kunokanganisa kududzirwa kwezvose zvitatu.

Zvishandiso zvokudzidza zviri pazasi zvinokubatsira kuzvibvunza, kudzokorora, kuteerera uye kuronga mashoko awasarudza. Kupedza kadhi remashoko kana kuronga nguva yokudzokorora hazviratidzi kuti zvose zvicharangarirwa; kuzviedza nokuzvirangarira pava paya ndiko kunonyatsoenderana nechinangwa ichocho. Gara uchishandisa nguva yokudzidza uye mhando yemubvunzo zvakafanana paunenge uchienzanisa kufambira mberi kwako.

Miedzo nemitambo

Zvishandiso nokudzidzira

Mhinduro dzine chokuita neizvi

Mibvunzo inowanzobvunzwa

Kuziva shoko kunoyera kugona kutaura here?

Kunoyera zvinodiwa nemubvunzo wokuziva shoko. Kutaura kunoda kurangarira shoko nokurishandisa mumamiriro akakodzera; hapana chiyero chimwe chepasi rose chinoratidza hukama hwehuwandu hwemashoko aunonzwisisa neaunogona kushandisa. 3

Mashoko andinoziva anogona kuwedzera here ndangariro ichinonoka?

Mabasa akasiyana emutauro nendangariro ane mafambiro akasiyana nezera. Kuunganidza ruzivo nokudzidza chiitiko chitsva zvinofanira kuongororwa zvakasiyana. 8

Kuverenga nokukurumidza kunogara kuri nani here?

Kumhanya kwakakodzera kunoenderana nechinyorwa, chinangwa uye kunzwisisa. Avhareji yekumhanya kuverenga hairevi kuti unofanira kukurumidza uchirasikirwa nokunzwisisa. 17

Mareferensi

Zvinobatanidza zvinoenda kuDOI yepakutanga kana kunzvimbo yakanyorwa kwakabva mashoko. Kuenzanisa kwetsvakurudzo kunotsanangura mabasa akashandiswa, hakusi kusimbisa kuti shanduro dzedu dzemubrowser dzakaenzana nadzo.

  1. Brysbaert et al. (2016). How Many Words Do We Know? Practical Estimates of Vocabulary Size Dependent on Word Definition, the Degree of Language Input and the Participant’s Age.
  2. Laufer et al. (2004). Testing Vocabulary Knowledge: Size, Strength, and Computer Adaptiveness.
  3. Webb (2008). RECEPTIVE AND PRODUCTIVE VOCABULARY SIZES OF L2 LEARNERS.
  4. Squire (2009). Memory and Brain Systems: 1969–2009.
  5. Fedorenko et al. (2011). Functional specificity for high-level linguistic processing in the human brain.
  6. Nation (2006). How Large a Vocabulary is Needed For Reading and Listening?.
  7. Woods et al. (2010). Improving digit span assessment of short-term verbal memory.
  8. Hartshorne & Germine (2015). When Does Cognitive Functioning Peak? The Asynchronous Rise and Fall of Different Cognitive Abilities Across the Life Span.
  9. Newbury et al. (2021). Sleep deprivation and memory: Meta-analytic reviews of studies on sleep deprivation before and after learning..
  10. Shields et al. (2017). The effects of acute stress on episodic memory: A meta-analysis and integrative review..
  11. Singh et al. (2025). Effectiveness of exercise for improving cognition, memory and executive function: a systematic umbrella review and meta-meta-analysis.
  12. Rowland (2014). The effect of testing versus restudy on retention: A meta-analytic review of the testing effect..
  13. CLIFTON et al. (2015). Eye movements in reading and information processing: Keith Rayner’s 40 year legacy.
  14. Dunlosky et al. (2013). Improving Students’ Learning With Effective Learning Techniques.
  15. Cepeda et al. (2006). Distributed practice in verbal recall tasks: A review and quantitative synthesis..
  16. SCHMITT et al. (2011). The Percentage of Words Known in a Text and Reading Comprehension.
  17. Brysbaert (2019). How many words do we read per minute? A review and meta-analysis of reading rate.