Humbowo nenhamba zvinokosha
| Zvinotaurwa | Tsananguro inoenderana nouchapupu |
|---|---|
| Kutaura mashoko mupfungwa kunoita kuti munhu wose averenge nokumhanya kwokutaura | Kuverenga chinyararire nokutaura zvinomhanya zvakasiyana; hapana uchapupu hunotsigira kufanana kwazvo kuri nyore uku |
| Kubvisa kutaura mashoko mupfungwa kunovimbisa kunzwisisa nokukurumidza | Hapana vimbiso yakadaro inozivikanwa kuti inoshanda kumunhu wose |
| Kudzokera kumashoko awakaverenga kunopambadza nguva nguva dzose | Uchapupu hwekuedza hunoratidza kuti kuverengazve kunogona kubatsira kunzwisisa |
| WPM yakakwira inoratidzwa pachidzitiro inoreva kuverenga kuri nani nguva dzose | Kunzwisisa kunofanirawo kuongororwa |
Shoko rokuti kutaura mashoko mupfungwa rinoshandiswa kureva zvinhu zvakasiyana. Rinogona kureva kunzwa inzwi remukati, kufamba kuduku kunoenderana nokutaura, kana kugadzirisa mutauro uchishandisa mifananidzo yemanzwi. Izvi hazviyerwi nenzira imwe chete. Ongororo yokumhanya kuverenga inotaura nezvekugadzirisa manzwi uye inonyevera kuti hatifaniri kufunga kuti kusanzwa inzwi remukati kunobvisa basa rose rokugadzirisa mutauro paunenge uchiverenga. Rayner et al., 2016
Nei kufambisa maziso nokukurumidza kusina kukwana
Maziso anounganidza mashoko anoonekwa nokumbomira kutarisa panzvimbo dzakasiyana uye nokusvetuka kubva pane imwe nzvimbo kuenda pane imwe, asi kunzwisisa kunoda kuziva mashoko uye kubatanidza zvaanoreva. Ongororo dzokufamba kwemaziso dzinoratidza kuti kutarisa mashoko uye kugadzirisa mutauro zvinodyidzana. Kufambisa chinongedzo nokukurumidza kana kudzivisa maziso kudzokera shure hakuratidzi kuti mashoko mamwe chete ndiwo anenge anzwisiswa. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015
Schotter nevamwe vakaedza nzira yakaita kuti mashoko akanga atoverengwa asazokwanisa kuverengwazve zvine pundutso. Kunzwisisa kwakaderera. Izvi hazviratidzi kuti kudzokera shure kwose kunokosha; zvinoratidza kuti hatifaniri kutora kufamba kwose kweshure sechikanganiso chinofanira kubviswa nguva dzose. Schotter et al., 2014
Nei dzimwe ndima dzichiita sedzinokurumidza zvikuru
Kuziva mashoko uye ruzivo rwomutauro zvinochinja kuoma kwebasa rokugadzirisa mashoko. Tsvakurudzo yokuwanda kunoshandiswa mashoko mumutauro wechipiri, pamwe nezvidzidzo zvemashoko aunoziva, zvinotsanangura kuti nei shoko rausina kujaira kana mutauro wausina kudzidzira zvikuru zvichikuita kuti unonoke. Izvi hazviratidzi kuti kutaura mashoko mupfungwa ndiko kunokonzera kunonoka, kunyange kana uchinzwa inzwi remukati zvakanyanya paunoverenga ndima yakaoma. Whitford et al., 2012 Brysbaert et al., 2016
Chii chinochikanganisa?
Zvakadini nokungotarisa-tarisa mashoko?
Kutarisa-tarisa mashoko kunogona kubatsira kana chinangwa chiri chokutsvaga musoro kana kuti kuwana mufananidzo mukuru wezviri munyaya. Unoverenga mashoko mashoma, saka nzira yacho inofanira kuongororwa zvichienderana nechinangwa ichocho. Ongororo yokumhanya kuverenga inosiyanisa izvi nokunzwisisa mashoko ose zvizere uchimhanya zvisingawanzoitiki. Kukwanisa kutarisa-tarisa nokukurumidza hakuratidzi kuti kunzwisisa zvose zvakadzama hakuna kuchinja. Rayner et al., 2016
Paavhareji yenhamba dzevanhu vakuru panewo painogumira. Iyi ipfupiso yemabasa akaitwa muChirungu, zvikurukuru nevanhu vakadzidza, uye haisi mwero wezera rimwe nerimwe mumitauro yose. Vana, vakwegura uye vanhu vanoverenga mutauro wechipiri havafaniri kuyerwa vachishandisa avhareji imwe chete kana kutonga maererano nokuti vanonzwa inzwi remukati rakanyarara zvakadini. Brysbaert, 2019
Chii chinotsigirwa pane kuedza kudzvinyirira inzwi remukati?
Sarudza zvinyorwa zvinoenderana nechinangwa chako, tarisa kana wazvinzwisisa uye wedzera kujaira mutauro nenyaya yacho. Ongororo yokuverenga inotsigira kuti ruzivo rwokuita uye kugona mutauro zvinhu zvinokosha, asi haitauri kuti munhu wose anofanira kudzidzira kwenguva yakatarwa kana kuti kumhanya kuchawedzera nechiyero chakavimbiswa. Tsvakurudzo yokuti mashoko aunoziva anofanira kuva akawanda zvakadini inotarisawo kuti unoziva zvakawanda zvakadini pazvinyorwa zvacho, kwete nzira yokukurumidza nayo kuverenga pakarepo. Rayner et al., 2016 Nation, 2006
Kana uchida kuzvienzanisira, shandisa ndima dzausina kujaira uye enzanisa kunzwisisa pamwe chete nenguva. Kana imwe nzira ikawedzera WPM asi ikaderedza kukwanisa kwako kutsanangura ndima yacho, tsanangura izvozvo sechinhu chimwe chinovandudza uye chimwe chinoderera. Kungonzwa sokuti inzwi remukati radzikira hakusi uchapupu hwokuti kuverenga kwava nani. Rayner et al., 2016 Schotter et al., 2014
Chinangwa chinokwanisika ndechokunzwisisa zvinyorwa zvakakodzera nenzira inobudirira zvikuru. Hapana chinyorwa chataurwa chinoratidza kuti kudzvinyirira kutaura mashoko mupfungwa paunenge uchiita muedzo webhurawuza kunowedzera ungwaru hwomunhu wose kana kubvisa zvachose miganhu yokugadzirisa mutauro pakurava. Rayner et al., 2016 CLIFTON et al., 2015
Edza muedzo wemahara une chekuita nazvo
Muedzo wekumhanya kuverenga
Edza muedzo wekumhanya kuverenga usingazvimanikidzi kushandisa nzira yausina kujaira yokudzivisa kutaura mashoko mupfungwa. Nyora pasi kunzwisisa pamwe chete nekumhanya. Kana ukaedza kushandura maitiro ako okuverenga, tora zvabuda sokufananidza kwendima iyoyo chete, kwete sechiyero chakasimbiswa chokutaura mashoko mupfungwa.
Mibvunzo yakajairika
Kunzwa inzwi remukati kunoratidza kuti munhu haagoni kuverenga zvakanaka here?
Ongororo haitsigiri mhedziso yakadaro inoshanda kumunhu wose. Kugadzirisa mutauro kune chekuita nemanzwi uye kutaura shoko rimwe nerimwe zvinonzwika zvinhu zvakasiyana. Rayner et al., 2016
Ndinofanira kudzivisa kutarisa mashoko andatopfuura here?
Kwete semutemo unoshanda kumunhu wose. Kuedza kwakadzorwa kwakaratidza kuti kukwanisa kuverengazve kunobatsira kunzwisisa. Schotter et al., 2014
Ndinogona kudzidzira kutarisa-tarisa mashoko ndoga here?
Hongu, asi zviongorore senzira yokusarudza mashoko aunotarisa kuti uwane mufananidzo mukuru kana kutsvaka chimwe chinhu, kwete sechiratidzo chokuti wakanzwisisa zvose zviri mundima pamwero wokumhanya unoratidzwa. Rayner et al., 2016
Manyuko
- Brysbaert (2019). Tinowanzoverenga mashoko mangani paminiti? Ongororo yakabatanidzwa pamusoro pokumhanya kuverenga.
- Rayner et al. (2016). Zvakawanda zvokurava, nguva ishoma.
- Rayner (1998). Kufamba kwemaziso pakuverenga nokugadzirisa mashoko: makore 20 etsvakurudzo.
- CLIFTON et al. (2015). Kufamba kwemaziso pakuverenga nokugadzirisa mashoko: nhaka yemakore 40 yaKeith Rayner.
- Whitford et al. (2012). Ruzivo rwomutauro wechipiri runochinja mashandiro anoita kuwanda kwemashoko mumutauro wokutanga newechipiri: uchapupu hunobva pakuongorora kufamba kwemaziso pakurava ndima sezvakajairika.
- Nation (2006). Mashoko mangani anofanira kuzivikanwa kuti munhu averenge nokuteerera?.
- Schotter et al. (2014). Usatenda zvaunoverenga (kamwe chete chete).
- Brysbaert et al. (2016). Tinoziva mashoko mangani? Kufungidzira kunobatsira kwehukuru hwemashoko anozivikanwa zvichienderana netsananguro yeshoko, mwero wokunzwa mutauro nezera remunhu.
